Lời Từ Ly Nghe Nhói Đau

• Nguyên tác: It Hurts to Say Goodbye
• Nhạc: Arnold Goland
• Lời: Jack Gold
• Tựa Pháp: Comment te dire adieu
• Lời Pháp: Serge Gainsbourg
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Minh Nguyệt
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Trí Bùi Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Có câu chuyện như sau:  Thời chưa có đèn điện, người đi ban đêm phải dùng lồng đèn có đốt nến để soi đường.  Một người mù  đi thăm bạn, lúc về thì đêm đã khuya.  Người bạn đưa cho ông ta một cây đèn để đi đường.  Ông ta phản đối, “Tôi đâu cần có đèn.  Bóng tối và ánh sáng đều giống như nhau đối với tôi.”

“Tôi biết ông không cần đèn để tìm đường về nhà,” người bạn bảo ông, “nhưng nếu ông không dùng đèn, những người khác không thấy, họ có thể tông vào ông.”

Rồi lại có một bổn khác cũng về chuyện người mù, cũng được người bạn cho mượn cây đèn để đi về ban đêm.  Lúc gần đến nhà, thì ông ta bị ai đó đâm sầm vào người.  Người mù la ầm lên, “Bộ mấy người không thấy cây đèn của tôi à?” 

Một người khách bộ hành lên tiếng, “Tội nghiệp chưa, cây đèn của ông ta đã tắt từ bao giờ.”

Có lẽ bạn sẽ tự hỏi: thật quái gỡ.  Tuần trước thì nói chuyện ông Hỗn Độn.  Tuần này thì kể chuyện người mù xách đèn lồng.  Thật chẳng hiểu ông nội này muốn gì.

Bạn biết không, trong hành trình của KẻJazz, tôi và bạn cũng giống như ông mù này.

Thật may mắn khi ta có những người bạn đồng hành như Minh Nguyệt, Triệu Vinh, Anh Thi, Ngô Nhật Trường, Thu Hiền, Đại Quỳnh, Quý Anh, Hồng Phạm, Kim Loan, Ngu Yên, Ngô Minh Trí…  Đây là những thân hữu đã cho KJ mượn chiếc đèn để tiếp tục mò mẫm đi tới.  Đi đâu thì tôi, và chắc cũng như bạn, vẫn chưa biết.

Nhưng vẫn phải thành thật cám ơn những người bạn đã cho mượn đèn.

Lại nói về ca khúc hôm nay.  Một buổi tối lướt trên YouTube, tôi đã nghe một cô ca sĩ có vẻ nghiệp dư nhưng rất súc tích.  Khi cô cất tiếng hát những dòng chữ đầu tiên trong ca khúc It Hurts to Say Goodbye này, một dòng điện truyền từ màn hình, xuyên qua headphone, đã chảy vào người làm tôi thấy rờn rợn một cảm giác thật mãnh liệt.

Thật kỳ lạ.  Âm nhạc bừng bừng như một khối lửa.

Rất cảm kích khi Minh Nguyệt nhận lời hát bản tiếng Việt cho KJ.  Cô có một giọng hát sắc bén nhưng nồng nàn.  Câu hát của cô rất suông sẻ tự nhiên như những lời tâm tình thật chân thành.  Hơn nữa, cô rất mê những bài hát có hơi hướm blues là một loại nhạc ít ca sĩ có thể chuyên chở.  Thế nên, Lời Từ Ly Nghe Nhói Đau này là của Minh Nguyệt, và thật là… Minh Nguyệt.

Cám ơn Minh Nguyệt, một lần nữa, đã cho mượn cây đèn để tôi và bạn đi tới.

LV: Đọc chuyện bạn kể thấy tức cười: Người mù không cầm gậy mà lại cầm đèn! Khó tin nhưng… không có thiệt! Tôi thì cho rằng bạn và tôi và Kejazz là kẻ sáng mắt nhưng lại chọn chốn đầy bóng tối mò mẫm mà đi. Bởi thế mới cần mượn đèn của bạn hữu mà để tìm phương hướng.

Riêng tôi thì nghĩ là mình điếc hơn là mù. Hay ít nhất cũng là tai nghe nghễnh ngãng. Nghe nhưng không nhận ra, không cảm thấy. Hay là cái nghe của mình bị định kiến làm cho thui chột. Trường hợp này rất rõ ràng mỗi khi tôi nghe lại một số bài tôi đã thực hiện trước đây. Nghe lại thấy phải thật tự lấy làm mắc cỡ! Hiển nhiên là định kiến của tôi lúc đó đã khiến cho tôi không nghe ra được sai lầm của mình. 

Định kiến cá nhân là cái khó khắc phục nhất. Mỗi khi dàn dựng một bài nhạc qua một phong cách khác với lối cũ thì tôi thấy việc thuyết phục người hát theo với ý nhạc, tiết tấu mới là khó nhất. Từ khái niệm trong đầu của kẻ thực hiện này cho đến làn hơi, câu hát nơi miệng của người hát  là một chuỗi dây vô hình mà tôi luôn hy vọng nó được liền lạc, thông suốt. Tôi luôn hy vọng như thế. Cũng giống như kẻ mù dở không gậy phải mượn đèn để đi trong đêm tối, chỉ mong sao đèn không tắt, mình không vấp ngã, trước khi về đến nơi, đến chốn. 

Lời Từ Ly Nghe Nhói Đau

Xiết em trong vòng tay cho tràn khát khao
Nói yêu em vì đêm không còn quá lâu
Một lần yêu như thể không sao xa rời
Lời từ ly nghe buốt đau

Hãy cho em chìm trong hơi nồng gối chăn
Xóa không sao được bao kỷ niệm khắc sâu
Giọt lệ kia xin giữ trên môi nhạt màu
Lời từ ly thêm nhói đau

Dù anh nơi xa khuất
Anh vẫn mãi thật gần trong lòng em
Mãi mang trong tim em
Một hình bóng anh mà thôi

Đến khi đêm rồi tan, mặt trời sẽ lên
Đến khi mưa ngừng rơi, bầu trời ngát xanh
Đợi mong cho đến lúc, bên em anh về
Lời từ ly luôn xót đau

It Hurts to Say Goodbye

Take me in your arms and hold me tight
Tell me that your love is mine tonight
Say that everything will turn out right
It hurts to say goodbye

Let me know the thrill of your embrace
Memories that time can not erase
While I kiss the teardrops from your face
It hurts to say goodbye

Wherever you are
You will always be near to me
Wherever I go
You'll be here in my heart

'Til the sun comes shining through again
'Til we see a sky of blue again
'Til I'm back with you, my love, 'til then
It hurts to say goodbye

Nỗi Đau Dịu Dàng

• Nguyên tác: Killing Me Softly
• Nhạc: Charles Fox
• Lời: Norman Gimbel
• Lời Việt: Lê Hựu Hà
• Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: NN Recording Studio (SG)
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Phong trào nhạc trẻ trước 75 như một làn gió mát thổi vào làng âm nhạc u buồn của Việt Nam thời chiến.  Trước thời kỳ ấy, chỉ toàn những bài nhạc về lính, về những mối tình tan nát vì chiến tranh, những nỗi nhớ nhung làng mạc quê hương đã xa lìa vì chiến tranh.  Ngoài ra có rất ít ca khúc với đề tài gì khác.  Những lời ca buồn bã lồng trong giai điệu vẫn khá mộc mạc khiến cho lòng người nghe càng thêm tê tái.

Rồi nhạc trẻ đến, có lẽ bắt đầu với những ca khúc ngoại quốc được dịch ra tiếng Việt, hoặc lấy giai điệu với phương cách hành âm mới mẽ đem phổ vào lời Việt, đã mang lại cho những người trẻ những âm thanh lạ lẫm xôn xao hơn.  Những ca khúc nổi tiếng của Sylvie Vartan, Christophe, Johnny Hallyday, Dalida đã được diễn lại bên trời Đông qua tiếng hát của Thanh Lan, Billie Shane, Cathy Huệ, Julie Quang, v.v… thật rộn rịp.

Một trong những ca khúc dịch nổi tiếng lúc ấy là Nỗi Đau Dịu Dàng, dịch từ Killing Me Softly với tiếng hát rền rỉ vang động của Roberta Flack, đã đến với thính giả Việt qua nhóm tam ca Thúy Hà Tú.  Ba giọng hát khá giống nhau quyện vào nhau một cách hoàn hảo đã tạo nên một phiên bản thật thích thú, khác hẳn với Roberta Flack mặc dù phần hòa âm được giữ khá giống nguyên tác.

Nỗi Đau Dịu Dàng lần này đã được hòa âm lại trong dạng ballad nhưng thật rộng rãi, thật atmospheric.  Trong không khí đó, tiếng hát của Anh Thi rất cô đọng, nhẹ nhàng, và đầy tâm sự.

Killing Me Softly đã được đưa lên KẻJazz cách đây khá lâu, vào năm 2018, dưới tựa bản Dịu Dàng Giết Chết Tôi

Lý do? Có thể bạn cho tôi là khó tính.  Thật vậy, trong ngôn ngữ Việt, đại từ nhân xưng rất là rắc rối vì nó xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau, ví dụ như nhân vật “tôi”, ta có thể dùng Tôi, Ta, Anh, Em, Con, v.v… hoặc nhiều khi chỉ hiểu ngầm.  Nhưng thật ra, mỗi chữ có một ít sắc thái dị biệt.  Anh, Em, ngoài ngôi thứ và giống đực cái, thường hàm ý một mối liên hệ gần gũi.  Tôi, thường có vẻ khách quan, xa cách, lạnh nhạt hơn, và hơn nữa, dùng chung cho cả hai giống.  Ta, mang ít nhiều tính tự sự, v.v…  Trong một bài nhạc, khi những chữ này được dùng lẫn lộn hay làm tôi hơi khựng lại, vì phải nghĩ thử ai là ai, rồi sau đó phải tự hỏi lý do gì đã khiến tác giả thay đổi đại từ.  Trong một ca khúc ngắn gọn, giống như một bài thơ hoặc truyện ngắn, từ ngữ thường cân nặng hơn. Trong NĐDD, tôi vẫn phân vân vì lý do gì LHH đã chuyển từ Em qua Tôi trong đoạn 2, và nhất là đoạn 3, mấy câu “Giờ đây ai hát thiên tình ca, khiến tôi thêm nhiều xa lạ. Lời ca âu yếm vỗ về em nhưng vẫn thấy xa thật xa”. Thoạt nghe tôi hơi thắc mắc về nhân vật “tôi” này liên hệ ra sao với “em”.

Nhưng đó chỉ là vì tôi khó tính thôi.

Bây giờ thì mời các bạn nghe tiếng hát của Anh Thi và ca khúc Nỗi Đau Dịu Dàng.

Nỗi Đau Dịu Dàng

Bóp nát sức sống em bằng tiếng ca
Bóp nát sức sống em qua điệu nhạc
Bằng lời dịu dàng anh giết em
Giết chết trái tim em bằng tiếng ca
Ru em trong u mê, và xót xa
Nhắm mắt với nỗi đau
Ngọt lịm dạ....

1.
Ngồi nghe anh hát thiên tình ca
Ngỡ như đất trời giao hòa
Và tai nghe thấy một rừng âm vang khúc hát dâng đời ta
Cỏ cây muôn loại đều hân hoan
Nhưng riêng em tưởng như anh...

2.
Rồi khi cơn sốt đun tình tôi
Bỗng theo cõi nhạc xa vời
Và anh lên tiếng gọi hồn em đang khóc bên con vực sâu
Hãy mau lên đường về về uyên uyến
Khi nghe thân xác nài van .....

3.
Giờ đây ai hát thiên tình ca
Khiến tôi thêm nhiều xa lạ
Lời ca âu yếm vỗ về em nhưng vẫn thấy xa thật xa
Thiếu anh khúc nhạc thành vô duyên
Tim em vẫn còn nghe.....

Killing Me Softly

Strumming my pain with his fingers
Singing my life with his words
Killing me softly with his song
Killing me softly with his song
Telling my whole life with his words
Killing me softly with his song

1.
I heard he sang a good song
I heard he had a style
And so I came to see him
to listen for a while
And there he was, this young boy
A stranger to my eyes

2.
I felt all flushed with fever
Embarrassed by the crowd
I felt he'd found my letters
And read each one out loud
I prayed that he would finish
But he just kept right on

3.
He sang as if he knew me
In all my dark despair
And then he looked right through me
As if I wasn't there
And he just kept on singing
Singing clear and strong