Đồng Đen

Nhạc & lời: Serge Gainsbourg
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Black Trombone, một nhạc phẩm của Serge Gainsbourg mà Đức Phạm đã dịch trước đây dưới tựa đề là Sắc Kèn Đêm Huyền.  ĐP viết lời rất nhẹ nhàng, thơ mộng, chơi vơi.  Tôi rất thích.  Riêng đối với tôi, SG vẫn thường vui đùa với chữ nghĩa.  Lời của ông mở rộng cho ta bao tưởng tượng thú vị.  Kèn đồng đen hay người tình da đen?  Chiếc kèn hiện hữu trong phòng ngủ hay chỉ là âm thanh từ một máy hát?  Tiếng kèn khản đục hay tiếng nấc của một người tình?  Thật là khó biết.  Với ý đó, tôi đã dàn dựng bài này, theo suy tư của mình, dưới một dạng khác. Tôi đã bàn bạc với bạn và đã viết lời cho nhạc phẩm này theo tưởng tượng của mình.

LV: Khi Đức Phạm giới thiệu, tôi mới biết đến nhạc phẩm Black Trombone này.  Vậy vừa khi anh gửi lời dịch tạm đến cho tôi đọc, NT cũng lại gửi cho tôi một bản dịch khác!  Thế là đang từ thiếu thốn, tắc tịt bỗng thành dư thừa! Tôi lại phải loay hoay nghĩ sao cho ra hai cách chơi khác nhau cho hai lời nhạc từ cùng một bài.  May sao giai điệu nhạc phẩm này gợi ý cho tôi nhiều mặt cho nên tôi không có bị quá sức vật vã với nó… Chỉ mong sao người nghe không cảm thấy được những gì trùng lấp giữa 2 phiên bản.

NT: Lại nói thêm, một hôm đang layout trang mạng, bỗng máy chết tịt.  Loay hoay hồi sinh chiếc laptop, không để ý là trang này đã được tải đi… “bất hợp pháp”, và đã được gửi đến hộp thơ của bằng hữu.  Tôi chẳng biết gì cho đến khi bạn la toáng lên (lúc ấy bạn đang đi du hí ở nơi xa), tôi mới hoảng hốt vào website và sửa lại ngày…  Thành ra, bạn bè đã được… preview bài nhạc này qua lời dịch, tuy lúc ấy chưa có nhạc…

Đồng Đen page

Sắc đồng đen tuyền
Bóng kèn mơ huyền
Tiếng kèn trơ trọi
Quá tuyệt vời
Những vòng xoay nhanh
Máy nhoè âm thanh
Lấp ngàn chán chường
Đáy hồn tôi

Sắc đồng đen ngòm
Bóng kèn xoay vòng
Những loài quen đời 
Sống về đêm
Chúa Phật thương ban
Nét đẹp hoang mang
Nấc nghẹn mơ màng
Gối nệm tôi

Sắc đồng đen nhoài
Bóng kèn man dại
Áo trần vai ngoài
Da thịt ai... say
Nhẹ run run
Điên rồ đây thôi
Chất độc môi người
Thấm hồn tôi

Sắc đồng đen tuyền
Tiếng kèn ảo huyền
Đã mùa thu rồi
Của đời tôi
Đâu còn ai đây
Chẳng còn mê say
Thôi đành bỏ mặc
Hết rồi đây
Black Trombone

Black trombone 
Monotone 
Le trombone 
C'est joli 
Tourbillonne 
Gramophone 
Et bâillonne 
Mon ennui

Black trombone 
Monotone 
Autochtone 
De la nuit 
Dieu pardonne 
La mignonne 
Qui fredonne 
Dans mon lit

Black trombone 
Monotone 
Elle se donne 
À demi 
Nue, frissonne 
Déraisonne 
M'empoisonne 
M'envahit

Black trombone 
Monotone 
C'est l'automne 
De ma vie 
Plus personne 
Ne m'étonne 
J'abandonne 
C'est fini

Mùa Hè 1942

Nhạc: Michel Legrand
Lời: Alan Bergman
Marilyn Bergman
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Thâu: ElevenSixteen
Mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tôi đoán là bạn không nhớ chuyện này.  Thời chúng ta trong ban nhạc, có lần tôi đề nghị nhac phẩm này vì tôi rất thích cái kiến trúc của bài nhạc.  Bạn bảo tôi:  “Không được đâu, bài này khó chơi lắm vì ông Legrand viết trên chromatic scale.”  Thuở ấy, tôi không nói gì vì không biết là ý bạn nói “khó nên ban nhạc sẽ không chơi” hay là “khó để hát cho ra gì”.  Dễ thường đã hai mươi mấy năm qua.  Vô tình nghe lại, vẫn thấy thích cách viết của Michel Legrand.  Vì thế tôi lại âm thầm gửi bạn.

LV: Nhắc lại chuyện xưa thì tôi cũng phải thú nhận là ngày đó tôi cũng hơi “quợn” nhạc của Michel Legrand. Ban nhạc lúc đó chỉ đánh cho đám cưới là chính.  Loại nhạc mang tính lãng mạn nhưng cầu kỳ, phức tạp như “The Summer Knows” này nhiều phần sẽ lạc lõng trong tiếng cười nói ồn ào của người dự tiệc cưới đang chén chú chén anh.  Một điều quan trọng nữa là ban nhạc hơn 20 năm trước cũng không cáng đáng nổi nhạc phẩm này, nếu muốn trình diễn cho ra đúng tinh thần của bài. Cho nên đành phải khất bạn cho đến hơn 20 năm sau.  Giờ thì ban nhạc một mình tôi điều khiển, thính giả thì chọn lọc, tôi không còn lý do gì để từ chối bạn nữa.

Đọc và cổ động trên DaMàu.orgMùa Hè 1942

Mùa Hè 1942 page

Hè say nét cười
Hè cay trong mắt
Cần chi thói đời, trần vai trưa nắng
Hè tuôn gió mềm lặng trôi mây trắng
Vùng cát ấm nồng mà ai hiến dâng cùng hơi nắng vàng

Hè như biết thầm
Hè cho ta hay
Vì bao nghi ngại nàng nhận ra ngay
Thời gian rất mềm, nàng nhẹ đôi tay
Khiến trăng sao chần chờ
Nắng thơm tho còn quấn quít theo
Rộn ràng ngón tay xoay cả thế giới quay
Để cho ta nhìn thấy bao nhiêu tuyệt vời

Một khi thấu được bài học Hè nao
Còn chi để nàng dịu dàng cho nhau
Lần cuối vuốt ve
Rồi vai áo che
Vào Thu
The Summer Knows

The summer smiles
The summer knows
And unashamed she sheds her clothes
The summer smoothes the restless sky
And lovingly she warms the sand on which you lie

The summer knows
The summer's wise
She sees the doubts within your eyes
And so she takes her summertime
Tells the moon to wait
And the sun to linger
Twists the world 'round her summer finger
Lets you see the wonder of it all

And if you've learned your lesson well
There's little more for her to tell
One last caress
It's time to dress
For Fall