Vô Tình Làm Cháy Con Tim

• Nguyên tác: La Soledad
• Nhạc & lời: Pepe Luque & Thomas Lauderdale
• Lời Việt: Ngu Yên
• Trình bày: Triệu Vinh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Studio NTV
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Tôi để ý hình như dạo này có rất nhiều giáo sư dạy thanh nhạc trên YouTube, Mỹ cũng như Việt.  Và thuật ngữ “Bel Canto” được nói đến rất nhiều làm tôi tò mò.

Bel Canto là gì nhỉ?

Làm biếng như tôi thì hỏi ông Bing (AI) bằng tiếng Việt cho nó lẹ.

“Bel canto là một phong cách hát opera xuất hiện tại Ý vào cuối thế kỷ 16 và được phát triển trong opera Ý vào thế kỷ 17, 18 và đầu thế kỷ 19. Thuật ngữ “bel canto” có nghĩa là “hát đẹp” trong tiếng Ý. Nó được đặc trưng bởi một phong cách hát lãng mạn sử dụng một giọng hát giàu cảm xúc, đầy đặn và phát âm mượt mà.  Các đặc điểm chính của phong cách bel canto là hát theo tiết tấu, phù hợp với đăng ký (âm vực?) và chất lượng âm thanh (âm sắc?) của giọng hát với nội dung cảm xúc của từng từ (ca từ?), một phong cách phát âm rõ ràng dựa trên việc chèn các dấu phẩy ngữ pháp và tu từ (?), một cách phát âm được biến đổi bằng nhiều loại legato và staccato, và thay đổi tần số (?) thường xuyên thông qua rubato nhịp điệu và tăng giảm thời gian tổng thể.”

Tôi nghĩ tôi hơi lờ mờ như cái đèn dầu hột… dịt.

Dựa trên hai chữ “hát đẹp” (mà sao nghe không đẹp chút nào), tôi nghĩ trường phái bel canto có vẻ nhấn mạnh trên cách hát làm sao cho… đẹp.  Khổ nỗi, cái đẹp thì lúc nào cũng rất là mơ hồ như Thúy Kiều Thúy Vân, cứ mỗi người mỗi vẻ… biết đâu mà mò…

Trường phái cổ điển cho rằng Bel Canto có bốn điểm chính: resonant (âm vang), hơi thở, register (giọng ngực, giọng óc mà nay người ta gọi là M1 hay M2), và vibrato (ngân).  Nhưng cận đại thì “hát đẹp”  đòi hỏi thêm cách phát âm, cách xử lý cảm xúc, độ to nhỏ, độ nhanh chậm, tất cả làm sao cho… đẹp hơn.

Và như thế, chúng ta cứ… mò.

Theo riêng cá nhân tôi, giọng hát của Triệu Vinh là một ví dụ của bel canto.  Anh phát âm thật tròn trịa từng chữ.  Âm vang dày đầy nội lực.  Hơi thở kiểm soát chặt chẽ.  Giọng ngân tự nhiên không gượng ép.  Anh là một trong những nam ca sĩ mà tôi rất ngưỡng mộ.

Ca khúc La Soledad này, KẻJazz đã đăng tải cách đây khá lâu, vào tháng 4 năm 2019, dưới tựa đề Cô Đơn. Hôm nay, La Soledad đã được anh Ngu Yên khoác lên một chiếc áo màu sắc hơn, bí mật hơn, đánh động óc não hơn, với tựa đề Vô Tình Làm Cháy Con Tim. Ngoài viết và dịch nhạc, anh Ngu Yên còn cho đăng tải một số bài viết về ca hát mà KJ đã có dịp đăng trước đây. Trên trang Academia của anh, bạn có thể tìm thấy nhiều bài viết, trong đó có Thế Nào Là Người Hát Hay rất hợp tình hợp cảnh với đề tài bel canto hôm nay.

Vô Tình Làm Cháy Con Tim

Tình đến với tôi
Êm ái như lời thơ hát trên môi
Vì quá mơ màng
Đâu biết yêu là từ đó hoang mang
Người đã yêu tôi
Không đắn đo gì dâng hiến cho nhau
không toan tính mai sau
Tôi quá ngây thơ
Ngờ tình là đùa giỡn rồi hờ hững

Mặt trời đã xa xôi
Thương nhớ hơi người ngồi hát đơn côi
Người đã đi rồi,
xa khuất nơi nào còn chỉ chiêm bao...
Đừng oán than chi
Tôi đã vô tình làm cháy con tim
Xin tha thứ cho tôi
Không biết yêu thương
Tình chỉ còn lại bài hát hoang đường

La Soledad

Viniste a mí
Como poesía en la canción
Mostrándome
Un nuevo mundo de pasión
Amándome
Sin egoísmo y la razón
No más sin saber que era el amor
Yo protegí mi corazón

El sol se fue
Y yo cantando tu canción
La soledad
Se adueña de toda emoción
Perdóname
Si el miedo robó la ilusión
Viniste a mí
No supe amar
Y sólo queda esta canción

Xa Xa Nơi Chân Trời

• Nguyên tác: Over the Rainbow
• Nhạc & lời: Harold Arlen & Yip Harburg
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Quý Anh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Terre Media Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Image & graphics: AI per MarcMarc

NT:  Thưở còn trẻ, thấy người khác làm gì thì mình cũng võ vẽ làm theo cho có giống thiên hạ.  Bạn tôi muốn ôm nghiệp văn chương, tôi cũng hí hoáy viết lách rồi gửi bài chỗ này chỗ nọ.  Gửi rồi thì phải ra tiệm dò coi có báo nào đăng không.  Một lần, tờ Tuổi Ngọc in bài, thật mừng húm, nhưng không có một xu dính túi chẳng biết làm sao mua tờ báo để dành lấy le.  Lủi thủi về nhà, thấy ông anh rễ, mới năn nỉ ỉ ôi.  Tuy hơi ngờ vực “tài năng” của tôi, nhưng ông cũng móc túi cho tôi tiền.  Mua xong về khoe thì bị ổng hỏi, Ủa, anh có thấy tên mày trong này đâu?

Lẽ dĩ nhiên là tôi phải theo mốt với thiên hạ chứ.  Cái tên cúng cơm của tôi không có gì là gợi cảm, Nguyễn Thảo, trai không ra trai, gái không ra gái (trong trường chuyên bị chọc như vậy).  Thời thượng bảo tôi phải đặt một cái tên thật kêu, thật khó khăn, thật bí ẩn.  Phạm Ngụy Nhượng.  Chẳng hiểu từ đâu mà tôi đã ráp lại một cái tên như vậy.

Nhưng viết lách nhức đầu lắm.  Nó như một con khỉ đu đưa trên cổ trên lưng.  Suốt ngày cứ ghi ghi chú chú.  Đêm đang ngủ ngon chợt nhớ một chuyện gì ý nhị thì phải bật dậy viết xuống mấy hàng.  Nhiều lúc đi với bạn bè hay bồ bịch mà cứ như là nhân viên mật FBI, cuốn sổ cứ móc ra móc vô liên tục (thời chưa có iphone).

Sau này đổi qua hát hò rồi, tưởng đã thoát nợ.  Nào ngờ lại dính vô chuyện viết lời giới thiệu. 

Mà không hiểu viết có ai đọc không, chứ ngồi viết thì mình lại phải cẩn trọng (vì bây giờ không có bút hiệu nữa).  Viết lách vớ vẩn thấy vậy mà nhọc nhằn ghê.

Nhiều lúc viết xong đọc lại thấy thật nhảm nhí.  Nhưng hình như chuyện đó cũng thường xảy ra.  Theo tôi biết, lúc viết xong giai điệu cho ca khúc Over The Rainbow này, thì ông Arlen liền bị ông bạn Harburg chê ngay. (Giai điệu nhảm nhí?)  Hình như chính ông cũng không ưng ý cho lắm.  Nhưng sau khi làm bài nhạc nhanh hơn thì mọi người đồng lòng là bài nhạc này có thể ăn tiền.  Và đúng như vậy.  Năm 1939, Over The Rainbow đã đoạt giải Oscar cho Best Original Song.

Xa Xa Nơi Chân Trời

Về phía chân trời xa, xa tắp
Rực áng mây,
Là cõi mơ mà em luôn ước mơ
Lời mẹ ru thuở nào

Tìm mãi phương trời xanh, xanh biếc
Niềm khát khao
Và giấc mơ, một lần chưa dám mơ
Nhẹ du em bước vào

Cho lời ước thầm lay động sao trời
Cho bình minh gọi em dậy trên ngàn mây trắng xóa
Cho niềm ưu sầu tan thật êm đềm
Như mật hoa ngọt trên đầu môi mềm
Là nơi em đã tìm

Ngoài xa chân trời, chim say nắng
Rộn rã bay
Lòng muốn theo bầy chim xanh lướt mây
Rời xa nơi chốn này

Sao bầy chim được bay về chân trời
Nhưng còn riêng mình nơi này
Mang bao mong ước?

Over The Rainbow

Somewhere over the rainbow
Way up high
There's a land that I heard of once
In a lullaby

Somewhere over the rainbow
Skies are blue
And the dreams that you dare to dream
Really do come true

Someday I'll wish upon a star
And wake up where the clouds are far behind me
Where troubles melt like lemon drops
Away above the chimney tops
That's where you'll find me

Somewhere over the rainbow
Bluebirds fly
Birds fly over the rainbow
Why then, oh why can't I?

If happy little bluebirds fly
Beyond the rainbow
Why, oh why can't I?