Cứ Phớt Đi

Nhạc & lời: Burt Bacharach  & Hal David
Lời Việt: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Có nhiều bài nhạc tôi bắt đầu dịch từ khá lâu, nhưng vì lý do gì đó, đã bị ngưng lại và xếp vào trong một cái folder trong máy vi tính.  Thỉnh thoảng tôi cũng xem lại, sửa chữa và thêm thắt đôi chút, nếu chưa hoàn chỉnh, thì lại cho vào folder tiếp.  Bài Walk On By này là một trường hợp như vậy.  Những cụm chữ let me grieve in private hoặc foolish pride is all that I have left đã làm tôi điêu đứng vì không sao dịch cho được gọn gàng, vừa vặn âm sắc.

LV: Một hôm nghe Diana Krall hát bài này thích quá, định gọi bạn dịch để làm.  Nhưng sốt ruột nên cuối cùng làm liều thử dịch xem sao.  Tôi tự nghĩ đằng nào thì tôi cũng sẽ phải gửi bản dịch đến cho bạn chữa.

NT:  Vì vậy mà hôm nọ mới nhận được điện thư của bạn với bản dịch nháp.  Tôi đem bản nháp của tôi ráp vào.  Cắt chỗ này, dán chỗ nọ.  Gửi lại cho bạn.  Nhưng sau một đêm suy nghĩ, đọc lại, tôi thấy có nhiều chỗ không ổn.  Dị dạng như Frankenstein.  Tôi điện tin cho bạn để “thú tội”.  Tôi bảo bạn, có những chữ bạn dùng tôi rất thích.  Và xin bạn cứ tự tiện cắt dán lại.

LV: Thật không ngờ là bạn cũng có bản dịch riêng của mình.  Thế thành ra tôi có công tác ráp nối hai lời dịch lại thành một.  Mục đích chính của tôi là làm cho cho câu hát được trôi chảy, tự nhiên theo với nhịp phách của bài.  Nói thì nghe dễ nhưng tôi cũng phải mất mấy đêm để thử tới thử lui.

NT: Nói về ngôn từ, khi bạn dùng chữ phớt là một chữ ngày xưa thường nói như phớt tỉnh Ăng-lê.  Chữ này mang thời gian tính trong ngôn ngữ Việt, và hình như là tiếng lóng của dân chơi thời bấy giờ.  Tôi đã phải đặt câu hỏi: nếu tôi gặp lại người yêu cũ (mà lòng mình vẫn còn đầy xúc cảm), liệu tôi có nói “cứ phớt đi” hay không?  Rồi tôi lại nghĩ, biết đâu đấy, bạn có thể là dân chơi thời ấy ở Saigon trong khi tôi lúc bấy giờ vẫn còn lông nhông suốt ngày trên bãi biển Nha Trang, cho nên phớt mới có cái ấn tượng như vậy với tôi.  Thôi thì cứ phớt qua.

LV: Thú thật là tôi chưa bao giờ là “dân chơi” dù ở nơi đâu, bạn nhé!  Theo tôi hiểu thì “phớt tỉnh Ăng Lê” là nói đến phong cách cứng rắn, kềm chế không bộc lộ tình cảm của người Anh theo kiểu “mím chặt môi trên” của họ (tight upper lip).  Cho nên khi tôi chọn chữ “phớt” là muốn mô tả cái cố gắng làm ra vẻ dửng dưng, lạnh lùng, cho dù trong lòng muôn lối ngổn ngang.  Bởi thế xin bạn cứ phớt đi dùm tôi nhé.

Cứ Phớt Đi

Nếu có (những) lúc thoáng thấy anh dường đang khóc
Khi chúng ta thấy nhau giữa phố đông người
Cứ phớt đi 
Cứ bước đi

Hãy cứ xem
Rằng chẳng hề trông thấy chi
Dù là có đớn đau trong kín sâu
Cứ  mỗi khi (anh) thoáng thấy em
Mắt anh lại cay xé
Đừng dừng bước
Mặc anh nhé
Đừng dừng bước…

Vẫn chưa tin đôi ta bây giờ xa cách
Nên trái tim nát tan, cay đắng u buồn
Cứ phớt đi
Cứ bước đi
Cố thản nhiên Còn gì trong anh nữa đâu Chỉ đành dấu diếm đi Niềm đớn đau, nước mắt rơi suốt đáy tim Lúc em đòi chia tay (thì) Đừng dừng bước (để) Mặc anh nhé Đừng dừng bước… Walk On By If you see me walking down the street And I start to cry each time we meet Walk on by Walk on by Make believe That you don't see the tears Just let me grieve in private ‘Cause each time I see you I break down and cry And walk on by (don't stop) And walk on by (don't stop) And walk on by I just can't get over losing you And so if I seem broken and blue Walk on by Walk on by Foolish pride Is all that I have left So let me hide The tears and the sadness you gave me When you said goodbye Walk on by (don't stop) Walk on by (don't stop)

Preview(opens in a new tab)

Độc Quạnh

Nhạc: Thelonious Monk
Lời: Abbey Lincoln
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Ý thơ: Ngu Yên
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Năm 2016, anh Ngu Yên có ra tập thơ với tựa đề Độc Quạnh (tôi đoan chắc đây là chữ của anh). Tập thơ dày hơn 200 trang, tuy bài thơ Độc Quạnh chỉ có 3 trang, nhưng mang nặng tâm tư của nhà thơ cổ quái này.
Trong nhạc jazz, ông Thelonious Monk cũng là một người khá cổ quái. Tuy là một nhạc sĩ lớn với nhiều cống hiến quan trọng cho nền âm nhạc của Hoa Kỳ (nhạc của ông được ghi âm rất nhiều, chỉ thua Duke Ellington mặc dù Ellington viết hơn cả ngàn bài nhạc so với Monk chỉ có khoảng 70 bài), ông đã không được ái mộ mấy vì ít người biết thưởng ngoạn nét nhạc lạ lùng của ông.
Blue Monk là bài nhạc khá dễ dãi được viết theo điệu blues cổ điển chẳng có gì cầu kỳ. Tuy vậy, đây là một bài mà Monk rất thích và đã được ghi âm rất nhiều lần với nhiều nhạc sĩ khác nhau, mỗi lần mỗi kiểu. Cái dễ dãi đã trở thành nét độc đáo của bài vì ông dễ dàng chuyển biến theo tâm tình nhất thời khi ông trình diễn.
Ca sĩ Abbey Lincoln đã xin phép Monk cho bà viết lời để hát, và đã đặt tựa là Monkery’s the Blues. Khi tôi nghe Carmen McRae hát trong dĩa Carmen Sings Monk, tôi đã liên tưởng đến những câu thơ của Độc Quạnh, hay đúng ra, khi đọc bài thơ này, tôi đã liên tưởng đến bài nhạc của Monk. Từ đó, tôi nảy ra ý định đem từ ngữ của Ngu Yên vào trong giai điệu của Monk. Vì thế mà ca khúc Độc Quạnh.

LV: Thoạt đầu lúc bạn nói sẽ gửi cho tôi bài của Monk tôi đã thấy ngại rồi.  Nhạc của Monk khó nuốt, không dễ nghe, thật khó làm cho tôi phấn khởi.  Nhưng khi nghe đi nghe lại bài thì mừng quá!  Có lẽ đây là nhạc phẩm đơn giản nhất của Monk.  Giai điệu chỉ quanh quẩn với 3 hợp âm.  Dĩ nhiên ông nhạc sĩ này cũng cho vào bài cách chuyển đổi lập dị của mình.  Nhưng dù sao tôi cũng cho là may mắn không phải “vật lộn” với phần hòa âm nhiều như đã lo.  Riêng tôi thì cho rằng nhạc phẩm lý thú, không phải là ở những nốt nhạc, mà là ở câu từ đặc biệt vượt thoát ra khỏi những tình cảm yêu đương éo le mà ta thường nghe.  Nhạc phẩm này không phải cho tất cả mọi người.  Chỉ cho kẻ nào đã chán ngán những sáo điệu bình thường…

Độc Quạnh page

Độc quạnh riêng ta, đời ta riêng ta
Nhưng lắm khi cho ta trầm ngâm
Được thua như pha, thừa dư như pha
Bao tháng năm vẫn qua lại qua

Có lúc đắn đo mà
Sao mí cay ta nghe mình ta
Khi lối đi không nơi nào ra

Đời dạy thương đau, trò chơi thương đau
Hay thú đau thương vui mình ta
Rằng cho ta hay, hiểu sao cho ra
Chân bước quanh co thôi nào xa

Bao lúc xót xa là
Khi thấy như chuyến xe chậm qua
Cho đắng cay không bao giờ xa

Tìm hoài không ra một nơi cho ta
Nơi đám thiêu thân bay vòng vo
Đoạn trường nơi đâu, là nông hay sâu
Ai biết ta bao nhiêu lần qua

Nhân thế mãi mê tìm
Trên phố kia thênh thang mình ta
Ai có hay bao nhiêu lần qua

Blue Monk

Going' alone, life is your own
But the cost sometimes is dear
Being complete, knowing defeat
Keeping on from year to year

It takes some doing
Monkery's the blues you hear
Keeping on from year to year

Life is a school, less' your a fool
But the learning brings you pain
Knowing at once, you're just a dunce
Trial and error, loss and gain

It takes some doing
Monkery's a slow slow train
Trial and error, loss and gain

Finding your one place in the sun
Doesn't come the easy way
Shallow or deep.  Nothing is cheap
Measured by the dues you pay

It takes some doing
Monkery's a blue highway
Measured by the dues you pay