Nàng

• Nguyên tác: She
• Nhạc & lời: Charles Aznavour & Herbert Kretzmer
• Lời Việt: Lê Vũ
• Trình bày: Ngô Nhật Trường
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Hiệp Định Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

LV:  Tôi rất thích Elvis Costello hát bài She này trong cuốn phim tình Notting Hill.  Tôi đề nghị bạn dịch nhưng không thấy bạn nói gì.  Tôi đoán là bạn không thích bài này cho lắm vì nó quá là pop, không có chút gì bóng dáng của jazz.  Rồi tôi cũng quên nó đi… Cho đến lúc gần đây, bị ru rú trong nhà để trách khỏi bị “mắc dịch”,  tôi chợt có ý định tự mình dịch thử xem sao.  Thật là ý định sai lầm! Tôi mất cả hơn tháng mới có được bản nháp.  Lại còn phải sửa đi, sửa lại không biết bao nhiêu lần. Vừa mệt óc vừa mất bao nhiêu là thì giờ.  Nghĩ lại tôi phải phục bạn sát đất.  Không hiểu làm sao bạn có thể dịch bài này qua bài khác, không ngừng nghỉ như vậy?

Trong bài này, Charles Aznavour dùng cách chấm phá của câu nhạc khá đơn giản, dễ theo.  Nhưng ông dùng cách chuyển hợp âm thật tài tình làm cho giai điệu trở nên thật gợi cảm, nhiều nét lôi cuốn.  Với tôi đó là điều hấp dẫn đặc biệt của bài: cấu trúc đơn giản nhưng chuyển biến tinh tế.  Bản dịch Nàng này được Ngô Nhật Trường trình bày.  Giọng ca nhừa nhựa của NNT dường như đã cho nhạc phẩm này một sắc màu khác mà chính tôi cũng không lường trước được.  Theo tôi nghĩ, ngay cả cách phát âm “sai lạc” (không theo tiêu chuẩn Bắc Kỳ) của NNT cũng là một phá cách trong cách xử lý nhạc phẩm này.  Mời lắng nghe.

Nàng

Em, là môi là mắt ta luôn hoài vương
Là nỗi niềm sướng vui hay sầu thương
Là kho tàng quý hay cơn đau thương em dành cho ta

Em phải em là khúc ca mê hoặc ta
Phải em là gió thu mang lạnh giá
Phải là trăm nỗi loanh quanh nhẩn nha
Dằng dặc theo bước chân ta từng ngày

Em này em là thú hoang hay hồng nhan
Này em là đói co hay đầy căng
Ngày ta được có em nên thiên đường hay địa ngục trần gian

Em, mặt gương soi giấc ta mơ một bóng
Miệng hoa cười chiếu lăn tăn mặt sóng
Mà sao em mãi có như vậy không
Tận trong lòng em

Em, dường như em luôn vui sướng khi trong đám đông
Nhưng trong tia mắt em mang niềm riêng đó không?
Chẳng ai được nhìn thấy em lệ hoen mi nồng

Em, là mối tình biết sẽ không bền sâu
Nhưng sao luôn mãi theo ta dài lâu
Dù ngày xuôi tay ra đi ta sẽ vẫn không quên

Em, này em là lý do trong cuộc sống
Là duyên là cớ trong hơi thở nóng
Là mối tình thắm ta luôn nâng niu qua ngàn trầm thăng

Em, dù em lệ rớt hay môi cười thắm
Trong ta luôn giữ sâu kỷ niệm ấm
Vì ta sẽ mãi theo em mọi nơi
Vì em là lẽ sống cho đời ta
Hỡi em, hỡi em

She

She may be the face I can't forget
A trace of pleasure or regret
Maybe my treasure or the price I have to pay

She maybe the song that Salome sings
Maybe the chill that autumn brings
Maybe a hundred different things
Within the measure of a day

She may be the beauty or the beast
May be the famine or the feast,
May turn each day into a heaven or a hell

She may be the mirror of my dream
A smile reflected in a stream
She may not be what she may seem
Inside her shell

She who always seems so happy in a crowd
Whose eyes can be so private and proud
No one's allowed to see them when they cry

She may be the love that cannot hope to last
May come to me from shadows of the past…
That I remember till the day I die

She maybe the reason I survive
The why and wherefore I’m alive
The one I care for through the rough and rainy years

Me I’ll take her laughter and her tears
And make them all my souvenirs
For where she goes I’ve got to be
The meaning of my life is
She, she, she

Một Chuyện Tình

• Nguyên tác: Histora de un Amor
• Nhạc & lời: Carlos Eleta Almarán
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Nói chung chung về văn chương và thi ca, tôi vẫn thường hay nghĩ đến một chữ tiếng Anh: elegant, chẳng hạn, anh ta có cách viết rất “elegant”, hay là, cô ấy dùng chữ rất “elegant”. Ta cũng có nhiều cách nói tương tựa: ông ta có lối viết chải chuốt, câu văn bóng bẩy, chữ dùng tao nhã, v.v… nhưng tôi vẫn thấy có điều gì đó không hẳn là… elegant.

Tự điển Anh Việt định nghĩa elegant là thanh lịch, tao nhã. Có thể vào một thời điểm nào đó trước kia, định nghĩa này thật chính xác. Nhưng qua bao năm tháng, bao thời đại, giống như con người, chữ elegant cũng lớn lên, trưởng thành, và thay đổi, bỏ lại người bạn thiếu thời thanh lịch kia, và vì thế, mối liên hệ trở nên lỏng lẻo.

Văn chương, nhất là trong thời đại này, không còn trọng về cái đẹp bóng bẩy chải chuốt. Những từ ngữ thi vị mỹ miều của thời lãng mạn đã trở thành quá nhỏ, không đủ để chuyên chở những tình cảm hiện đại. Những câu văn rườm rà hoa mỹ đã thành một Madame Bijoux, lạc lõng và lỗi thời. Văn từ của ca khúc cũng vậy. Áo nàng vàng anh về yêu hoa cúc (1) là một câu hát, đối với một số người, mang nhiều hoài niệm cho những tâm hồn… già. Và rồi, Ngồi đếm cách nào, mình là người não trái mơ mộng hão (2) thì sao mà thấy kỳ kỳ, “nhạc mấy đứa trẻ bây giờ nghe không được”là câu phán chung của thế hệ của tôi và bạn về nhạc hiện đại ở Việt Nam. Rõ ràng, hay và đẹp của nhiều thời đại không hề có mẫu số chung.

Có thể còn… elegant.

Elegant của thế kỷ 21 lấy sự trong sáng làm nền tảng, sự ngắn gọn làm căn cơ. Elegant đòi hỏi từ ngữ phải được cần kiệm và chính xác. Cái đẹp rườm rà hoa lá cành cần được tỉa gọt mới lộ nét… elegant. Vì vậy, tôi không nghĩ ra được một chữ tương đồng trong tiếng Việt.

Tôi nghĩ trong cách hát cũng như vậy. Những phô trương kỹ thuật, những xúc cảm đầy cường độ, những ẻo lả làm duyên cần được xén đi để người nghe không bị quấy rầy, phân tâm.

Tôi nghĩ trong cách mix cũng vậy, những phù phép echo và reverb cần được đẩy lui cho người nghe thấy được chất giọng của người hát, và như vậy, cảm nhận được rung động tình cảm chân thành qua câu hát.

Hình như đó là… elegant.

LV:  Thấy bạn viết một hơi dài làm tôi cũng hơi chột dạ.  Đọc phần bạn giải thích elegant xong tôi chợt nghĩ mình có chút phân vân, mơ hồ.  Nhưng riêng nếu bạn định nghĩa elegant trong việc mix nhạc nghĩa là làm sao cho biểu lộ được rung động chân thành của người hát mà không cần những “phù phép” kỹ thuật thì tôi cho rằng chữ elegant có lẽ phải dịch ra tiếng Việt là “trung thực”.  Điều khó khăn ở đây là làm sao để nhấn mạnh được nét trung thực của giọng hát.  Nếu giọng hát trung thực tệ quá, lạc quá, hụt hơi quá thì người mix cũng không dám phô bầy những nét trung thực này ra cho người nghe.  Dù người hát thì nhiều, nhưng giọng trung thực mà vững vàng thì ít oi  đến đáng thương, thế nên những echo/reverb mới bị lạm dụng.  Tôi luôn quan niệm giữ nét “elegant” của tiếng hát là việc quan trọng trong mix; nhưng rất nhiều khi việc chẳng đặng đừng phải “phù phép” chút đỉnh để lấp liếm đi.

Người Việt mình nghe nhạc rất thích tiếng hát có echo/reverb cho nhiều.  Nhất là những kẻ thuộc thế hệ… già.  Tuy nhiên một số “lỗ tai trẻ” cũng muốn nghe tiếng hát hơi “wet” một chút.  Có lẽ nghe reverb nhiều quá nên thấm sâu vào xương tủy rồi, không nghe thấy thì không chịu được.  Thế nên, muốn được “elegant” có lẽ phải đợi thêm thế hệ Việt nữa…

1. Ngô Thụy Miên, thơ Nguyên Sa. “Tuổi Mười Ba”
2. Cá Hồi Hoang. “Hiệu Ứng Trốn Chạy”

Một Chuyện Tình

Rồi từ khi em không còn nữa, người yêu ơi
Là đời anh cô liêu lạnh giá hồn đơn côi
Nào tìm đâu cho ra hình bóng em
Vì đời anh nay không còn có em
Trời còn cho thêm bao sầu nhớ?

Một đời anh, nguyên nhân cuộc sống là em thôi
Một đời anh, xin tôn thờ có mình em thôi
Ngọt làn môi anh luôn hoài nhớ thương
Một tình yêu xin luôn hoài ước mong
Niềm đam mê nồng cháy trong hồn

Ôi chuyện tình đôi ta ngày đó khắc ghi sâu trong lòng
Đã cho đời anh bao hạnh phúc với yêu thương lẫn đau buồn
Thắp trong hồn anh bao ngọn nến
Phút huy hoàng nhưng sao vụt tắt
Để bây giờ anh luôn sầu nhớ
Vắng xa em anh luôn đợi chờ

Histora de un Amor

Ya no estás más a mi lado corazón
En el alma sólo tengo soledad
¿Que si ya no puedo verte
Por qué Dios me hizo quererte
Para hacerme sufrir más?

Siempre fuiste la razón de mi existir
Adorarte para mí fue religión
En tus besos encontraba
El calor que me brindaba
El amor y la pasión

Es la historia de un amor
Como no hay otro igual
Que me hizo comprender
Todo el bien, todo el mal
Que le dio luz a mi vida
Apagándola después
Ay, qué vida tan oscura
Sin tu amor no viviré