Cánh Buồm Xa Xưa

• Nguyên tác: La Paloma
• Nhạc & lời: Sebastián Iradier
• Lời Việt: Từ Vũ
• Trình bày: Châu Hạnh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Hoàng Phúc Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Có một giai thoại về thi sĩ ngày xưa bên Tàu làm thơ rồi thả trôi sông.  Tôi đoán vào thời buổi đó, thi sĩ chắc không sống nhờ vào những bài thơ mình viết ra, nên chuyện tác quyền chẳng đem đến lợi lộc gì, mang thả trôi sông đôi lúc có lợi hơn, ít ra về mặt… public relation.

Thời này, bản quyền đã được bảo vệ bởi luật pháp.  Nhưng không vì vậy mà tác phẩm không bị “cầm nhầm” hoặc lộn tên (bởi nhà in?).  Nhiều bài nhạc đã bị phanh phui bởi báo chí, dân mạng hoặc ngay chính tác giả, nhưng rồi tất cả nhanh chóng đi vào quên lãng.  Chứng cớ tuy được lưu trữ nhưng vẫn vùi dần trên Google

Đó là sau khi Google xuất hiện.  Thời trước thì… thôi đành vậy.

Tìm tác giả của một bài nhạc Việt xưa đôi lúc giống như mò kim.  Tuy vậy, khi tôi ráng coi thử ai đã dịch nhạc phẩm Cánh Buồm Xa Xưa này, thì có được 3 tên: nhạc sĩ Phạm Duy, ca sĩ Duy Quang và nhạc sĩ Từ Vũ.  Dựa trên thời điểm bài hát này xuất hiện ở VN, ta có thể bỏ ngay tên Duy Quang.  Còn lại Từ Vũ và Phạm Duy, mỗi người được 50 phần trăm.  Cô Trần Lê Túy-Phượng của Dotchuoinon.com có viết một trang blog rất dài nói về tiểu sử tác giả Sebastián Iradier cũng như bài hát La Paloma này.  Tuy không minh chứng, nhưng cô hùng hồn khẳng định nhạc sĩ Phạm Duy đã đặt tựa Cánh Buồm Xa Xưa, hoặc Cánh Buồm Xưa cho bản dịch của ông   Những trang mạng khác (Vanthonhactrieuchau.blogspot.com, vodoanmy.com) đều ghi nhận Phạm Duy là dịch giả.  Tìm qua một trang khác, Minh Ngọc của T.Vấn & Bạn Hữu (t-van.net) đưa lên mạng hình ảnh của bài nhạc do nhà xuất bản Hoa-Thủy-Tiên phát hành vào 16 tháng 4 năm 1957.  Bên trong ghi rõ nhạc: Ngoại Quốc, lời: Từ Vũ.

Dựa trên bốn tấm jpeg của nhạc bản này (bạn có thể bấm vào link bên dưới để xem bản PDF) , tôi phải công bố: dịch giả là chính nhạc sĩ Từ Vũ.

Cánh Buồm Xa Xưa

Vi vu đồi thông reo xao xác lá chiều nay thu về 
Em ơi, cánh buồm xa ngày xưa còn vương bao nhiêu lời thề 
Xa xa, đàn chim uyên dang cánh giữa trời mây tung hoành 
Sương lam lắng chìm trong hoàng hôn khi tâm tư tan tành

Thuyền ai đang lênh đênh vượt sóng biếc cho tan vơi cơn sầu 
Ai đang đắm đuối trên lưng muôn con sóng xanh bạc đầu 
Biệt ly sao chua cay làm mắt ướt, tóc xanh nay phai màu 
Nhớ mãi, nhớ mãi, ôi môi em cười khi bến xa con tàu 

Yêu em qua chuỗi ngày thơ 
Mà giờ lòng còn vương thương nhớ 
Nhớ người xưa chiều nay mình ta bao ước mơ 
Niềm riêng se sắt bên lòng  
Thu ơi, gieo mấy lần qua 
Để lòng người tàn theo năm tháng 
Ý thu như trách sao lòng người mau lãng quên 
Chiều nay thu vẫn mơ màng

La Paloma

Cuando salí de la habana, válgame dios
Nadie me ha visto salir sino fuí yo
Y una linda guachinanga como una flor
Se vino detrás de mí, que si señor

Si a tu ventana llega una paloma
Trátala con cariño que es mi persona
Cuéntale tus amores bien de mi vida
Corónala de flores que es cosa mía
Ay chinita que si, ay que dame tu amor
Ay que vente conmigo chinita
A donde vivo yo
Y una linda guachinanga como una flor
Se vino detrás de mí, que si señor

Si a tu ventana llega una paloma
Trátala con cariño que es mi persona
Cuéntale tus amores bien de mi vida
Corónala de flores que es cosa mía
Ay chinita que si, ay que dame tu amor
Ay que vente conmigo chinita
A donde vivo yo

Tình Nhân, Anh và Em

• Nguyên tác: Un homme et une femme
• Nhạc & lời: Francis Lai
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Minh Nguyệt & Triệu Vinh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Trí Bùi Studion
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Trong thập niên 80 tại hải ngoại xuất hiện một cuốn băng cassette với nhan đề Emmanuelle.  Bìa hình trắng đen với nữ ca sĩ Kim Ngân mờ ảo đang đắm chìm trong một niềm gì đó.  Ruột gồm 10 ca khúc từ nhiều cuốn phim, đa số thuộc loại soft porn như Emmanuelle, Bilitis, Histoire d’O.  Cuộn băng do Duy Cường hòa âm, khá giống những nguyên tác.

Và trong đó có bài Un homme et une femme này, được dịch là Anh và Em.

Lúc bạn đề nghị tôi dịch, tôi có cho bạn biết về cuốn băng trên, và cũng nói thêm là có cả bản tiếng Anh với lời khác.  Nhưng cuối cùng tôi cũng chọn bản Pháp vì ngắn gọn hơn, tuy có nhiều câu lập đi lập lại, nhưng vì thế sẽ dễ cho tôi thao túng hơn.

Tình Nhân, Anh và Em

Lời ta cho nhau
Lời êm ái trao
Nhịp tim khát khao
Tựa khi mới yêu nhau
Tràn niềm hy vọng

Từ trong con tim
Lời yêu thoát lên
Thành câu ngất ngây
Hồn ta đắm say.  Ôi,
Đời dài chuỗi ngày

Từng niềm hạnh phúc
Bao niềm đau
Vì trong tình yêu
Câu chuyện ngàn năm thế thôi
Một người tình
Hiến dâng đời mình
Đắm say đôi nhân tình rồi, phút ban đầu

Lời nao thương yêu
Chạm sâu đáy tim
Và anh với em
Cùng say đắm trong mơ
Một đời mong chờ

Tựa bao âm ba
Tràn dâng nỗi vui
Tình ta thiết tha
Và tay nắm tay nhau
Tìm miền hoang đường

Về tận vùng trời xa lạ
Địa đàng còn anh với em
Em bên anh
Anh và em

Un homme et une femme

Comme nos voix 
Chantent tout bas 
Nos cœurs y voient 
Comme une chance 
Comme un espoir

Comme nos voix
Nos cœurs y croient 
Encore une fois 
Tout recommence
La vie repart

Combien de joies
Bien des drames
Et voilà !
C'est une longue histoire
Un homme
Une femme
Ont forgé la trame du hasard.

Comme nos voix
Nos cœurs y voient
Encore une fois
Comme une chance
Comme un espoir.

Comme nos voix
Nos cœurs en joie
On fait le choix
D'une romance
Qui passait là.

Chance qui passait là
Chance pour toi et moi
Toi et moi
Toi et Toi et moi