Hai Khía Cạnh Cuộc Đời

• Nguyên tác: Both Sides Now
• Nhạc & lời: Joni Mitchell
• Lời Việt: Phạm Duy
• Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: NN Recodring Studio Saigon
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Both Sides Now là một ca khúc của Joni Mitchell mà tôi rất thích.  Lần đầu tiên tôi nghe, tôi nhớ hình như vào khoảng 12-13 tuổi.  Tuy chẳng hiểu gì về những lời ca bóng bẩy, tôi mê mẩn cái giai điệu trầm bổng du dương, cứ lên cao, lên cao, rồi bỗng dung tụt xuống nghe thật thắm thía như nỗi vui buồn vô cớ của tuổi mới lớn.

Nghe kể rằng, Mitchell đang đọc cuốn tiểu thuyết Henderson the Rain King của Saul Bellow trên một chuyến bay.  Đến đoạn Henderson, cũng đang ngồi trong máy bay, nhìn ra ngoài cửa sổ và thấy những đám mây bên dưới, cô Mitchell cũng gấp sách và nhìn ra ngoài trời.  Trong giây phút mơ màng ngắm nhìn những đám mây trắng nổi trôi bềnh bồng, giai điệu và lời ca đã tìm đến với cô ta.  Năm ấy cô chỉ vừa 23 tuổi.

Mitchell ghi âm nhạc phẩm này hai lần.  Lần đầu trong tuổi 20 dưới dạng ballad; lần thứ nhì vào tuổi 50 trong phong cách jazz.  Cả hai tác phẩm đã gây thật nhiều ấn tượng trong giới âm nhạc.

Anh Thi đã “đặt hàng” từ rất lâu.  Tôi cũng có dự định viết lại lời Việt.  Nhưng cuối cùng chúng tôi nghĩ bản dịch của Phạm Duy nghe quá thấm, nhất là nó đã nhắc nhở đến một thời tuổi thơ, nên chúng tôi đề nghị Anh Thi cứ hát như vậy.

Trong tiếng đàn rời rạc, tiếng hát của Anh Thi bay bổng nhẹ nhàng chắc chắn sẽ đưa các bạn về lại một vùng trời nào đó trong ký ức đầy mây trắng nổi trôi…

Hai Khía Cạnh Cuộc Đời

Mây xây lâu đài trên cõi trùng
Nhẹ nhàng như bông chuyn thành tơ buông
Mây như tóc thần uốn trên màn không
Tôi cho mây đẹp vô cùng.

Nhưng nay mây thay mầu trên khắp trời
Từng làn mây đen về làm mưa rơi
Bao nhiêu những điều tôi vẫn hằng mơ
Theo mây tan về tít mù.

Nay tôi xin nhìn mây tới hai lần
Nhìn khắp xa gần, nhưng vẫn cho rằng
Ðám mây, đám mây mông lung ảo huyền
Ôi mây, ôi mây, ôi mây là gì ? Mây huyền !

Như bao nhiêu chuyện thần tiên đẹp
Này là yêu anh, này là yêu em !
Bao nhiêu mối tình đến trong ngày đêm
Tôi cho yêu là lâu bền.

Nhưng nay tôi nghe chuyện như bắt đầu.
Từng người yêu nhau, từng người xa nhau.
Xa trong tiếng cười hay trong lời than.
Yêu đương hay là chán chường ?

Nay tôi xin nhìn yêu tới hai chiều
Dù ít hay nhiều, nhưng hết tin vào
Chữ yêu, chữ yêu lung linh ảo hình
Ôi yêu, ôi yêu, ôi yêu là gì ? Hỡi tình !

Lo âu hay là tự tin nhiều
Hoặc là hoang mang, hoặc là tin yêu
Bao nhiêu khát vọng, bấy nhiêu chờ mong
Tôi cho cõi đời dễ dàng

Nhưng nay tôi nghe đi sao khác thường
Bạn bè hôm qua, bạn bè hôm nay
Bao nhiêu tháng ngày, bấy nhiêu đổi thay.
Trong tay nhưng rồi mất hoài

Nay tôi xin nhìn kiếp sống hai bề
Ðời sống đi về nhưng sẽ ước thề
Sống như, sống như giấc mơ hiện về
Sinh ra, sinh ra, sinh ra làm gì ? Hỡi đời !

Both Sides Now

Rows and floes of angel hair
And ice cream castles in the air
And feather canyons everywhere
I looked at clouds that way

But now they only block the sun
They rain and they snow on everyone
So many things I would have done
But clouds got in my way

I've looked at clouds from both sides now
From up and down and still somehow
It's cloud illusions I recall
I really, really don't know clouds at all

Moons and Junes and Ferris wheels
The dizzy dancing way that you feel
As every fairy tale comes real
I've looked at love that way

But now it's just another show
And you leave 'em laughing when you go
And if you care, don't let them know
Don't give yourself away

I've looked at love from both sides now
From give and take and still somehow
It's love's illusions that I recall
I really don't know love
I really don't know love at all

Tears and fears and feeling proud
To say, "I love you, " right out loud
Dreams and schemes and circus crowds
I've looked at life that way

Oh, but now old friends, they're acting strange
And they shake their heads and they tell me that I've changed
Well, something's lost, but something's gained
In living every day

I've looked at life from both sides now
From win and lose and still somehow
It's life's illusions I recall
I really don't know life at all

Xin Đừng Quên

• Nguyên tác: Non Dimenticar
• Nhạc & lời: P.G. Redi & Michele Galdieri 
• Lời Anh: Shelley Dobbin
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Đại Quỳnh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Fiori Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Tuần lễ này, KẻJazz xin giới thiệu đến các bạn một tiếng hát mới, từ California. Phải nói xứ Cali xem như là thánh địa của âm nhạc Việt Nam hải ngoại, nơi không biết bao nhiêu nhân tài đổ dồn về từ khắp nơi trên thế giới. Một xứ xở trăm hoa đua nở, bách sắc vạn hương.

Cũng nơi này, lại có chàng ca sĩ mãi sống ẩn dật, theo đuổi lối đi riêng tư, tuy lòng đam mê âm nhạc của anh thật… ngút ngàn.

Chúng tôi gặp nhau, cùng trò chuyện một đêm đã xem nhau như tri kỷ âm nhạc. Anh nói rất nhiều về những ca khúc cổ điển và bán cổ điển. Giọng hát của anh mang nhiều màu sắc cổ điển, từ cách phát âm, cách kiềm chế hơi thở, cách ngân, đều mang hơi hướm của người chuyên về opera. Tôi gạ anh hát nhạc jazz vì tôi biết có rất nhiều ca sĩ jazz xuất thân từ classic. Và anh đã vui vẻ nhận lời mặc dù chưa nghe nhiều nhạc của KẻJazz. Xin chân thành giới thiệu Đại Quỳnh.

ĐQ: Đại Quỳnh rất hân hạnh đóng góp vào tủ nhạc KeJazz với nhạc phẩm Xin Đừng Quên, lời Nguyễn Thảo, hòa âm phối khí Lê Vũ.

Trước hết xin được tự giới thiệu về mình. ĐQ có đam mê âm nhạc từ nhiều năm. Cơ duyên đưa đến lần gặp gỡ NT vào cuối năm 2023, và trao đổi ý niệm tương đồng về âm nhạc. Sau đó thì quen với LV và bắt đầu biết về quá trình của KeJazz. Khi NT và LV đề nghị ĐQ hát một bài với KeJazz, thì mặc dù ĐQ không quen thuộc với cung cách hát jazz, nhưng vì người ca sĩ ĐQ ái mộ từ lâu là Nat King Cole, nên ĐQ đã chọn nhạc phẩm Non Dimenticar.

Nói về nguồn gốc của Non Dimenticar, thì đây là một nhạc phẩm Ý được sáng tác ở đầu thập niên 1950, chủ đề cho phim Anna thời đó. Về sau, bài này trở thành phổ thông hơn, nhất là sau khi được trình bày bởi Nat King Cole.

Về lời nhạc Xin Đừng Quên, NT đã dựa ý nội dung của Non Dimenticar. ĐQ rất thích câu “Ân tình anh thắp ngàn sao vào giấc khuya”. Thông thường nhạc Ý, từ opera cho đến pop (và lưng chừng pop opera), những lời nhạc tương đối là giản dị, so với sắc thái lả lướt của Việt ngữ, nhưng hàm chứa rất nhiều cảm xúc. Điều mà NT thực hiện được ở đây là sự chọn lựa đúng từ Việt để vẫn giữ được nét nguyên thủy của Non Dimenticar.

Về hòa âm phối khí thì LV đã jazz hóa và làm trẻ trung năng động Non Dimenticar hơn, so với phiên bản hòa âm theo pop ballad của thời 1950s.

Xin Đừng Quên

Non dimentica
Nghĩa là em hỡi đừng quên tình yêu này
Vì em như nắng mai
Rọi đời anh ấm êm

Và em gắng đừng quên
Ân tình anh thắp ngàn sao vào giấc khuya
Gọi tình em thiết tha
Từng đêm anh có em

Xin đừng quên, em nhé
Hương nồng môi hôn ấy
Và hơi ấm vòng tay này
Cho lòng thêm ngây ngất
Say tình yêu trong giấc
Trường canh, hay chỉ là thoáng giây?

Đừng quên nhé, người yêu
Con đường ta đã từng qua, đường quá dài
Vì khi tim đã yêu
Sẽ muôn đời đợi mong
Cho đến khi anh có em

Non Dimenticar

Non dimenticar
Means don't forget you are, my darling
Don't forget to be
All you mean to me

Non dimenticar
My love is like a star my darling
Shining bright and clear
Just because you're here

Please do not forget
That our lips have met
And I held you tight dear
Was it dreams ago
My heart felt this glow
Only just tonight dear

Non dimenticar
Although you travel far, my darling
It's my heart you'll own
So I'll wait alone
Non dimenticar

Se ci separò se ci allontanò l'ala del destino
Non ne ho colpa no e mi sentirò sempre a te vicino
Non dimenticar che t'ho voluto tanto bene
Forse nel mio cuor puoi trovare ancor
Tanto e tanto amor