Mây Lang Thang

• Nguyên tác: A Cowboy's Work is Never Done
• Nhạc & lời: Sonny Bono
• Lời Việt: Nam Lộc
• Trình bày: Minh Nguyệt & Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Trí Bùi Studio & LeVuMusic Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Nếu bạn hay bị mất ngủ như tôi, thì cái giấc 2, 3 giờ sáng thật là “không biết làm gì”.  Căn phòng ngủ thì tối thui, và cặp mắt thì ráo hoảnh.  Nằm trăn trở một chặp vẫn không đi tới đâu, nên với lấy cái phôn và… lướt sóng.  Tôi biết, tôi biết.  Khoa học căn dặn là đừng mó vô cái phôn; nó bật lên ánh sáng xanh là trí não sẽ bừng bừng trổi dậy.

Nhưng chính khoa học cũng dắt đưa xã hội con người đi gặp ông AI.  Ngày trước, ông này còn im lặng.  Nhưng nay đã khác.  AI (ông hay bà?) nay ra rả đọc những chuyện thuộc loại “ba xu”, nhưng có rất nhiều người theo.  Tôi có nghe thử.  Chuyện tình tiết éo le còn hơn cả mấy cái đèo tôi đi hiking nữa.

Nhưng mới đây, dậy sóng nhất là mấy bài nhạc do chính AI sáng tác, hòa âm, rồi cũng do chính AI thầu luôn cái phần hát.  Lại cũng tò mò, tôi nghe thử.  Phải công nhận một điều, “nội lực” của ông hoặc bà AI rất hùng hậu, phát âm chuẩn, kỹ thuật siêu việt, hầu như trăm phần hoàn hảo.

“Hầu như” là vì có vài nốt và dấu chưa đi với nhau, hơi giông giống… tôi dịch nhạc vậy.  Có lẽ hệ thống AI “lời vô nhạc ra” vẫn còn khá phôi thai.  Phải nhớ rằng AI cực kỳ thông minh, nó tự nghiên cứu học hỏi lấy nếu có feedback.

Tham khảo với AI thì hiện giờ trên thị trường có rất nhiều app.  Có cái viết nhạc và hòa âm, có cái viết, hòa âm và hát, có cái chỉ hát, và có cái làm luôn video.  Một vài cái tên đáng ghi nhận là Suno AI, Udio và AIVA.  Đặc biệt nhất là Uberduck còn có phần custom cloning giọng của ta và tạo ra “ca sĩ vườn nhà” luôn.

Buồn nhất cho tôi là khi nhìn số người thích những bài hát AI thường là 4 đến 5 digit (chữ số?).  KeJazz cứ quanh quẩn ở 1 hay 2.  Và phần comment thì ôi, “hay quá”, “thích quá”, “yêu quá”, “rụng tim”… nghe mà tôi thấy lòng rười rượi.

Hãy thử nghe trên YouTube bài Vạn Lý Sầu của TRO-Music.  Hơn 32 ngàn người theo, 1.3 triệu lần nghe trong tháng vừa qua.  Và rất nhiều người tò mò muốn biết tên của… ca sĩ (vì TRO không rõ ràng về phần này).  Hashtag thì có “nhạc mới mỗi ngày”, “nhạc hay mỗi ngày”.  Thử tưởng tượng đi, lời vô mà nhạc ra liền liền, mỗi ngày làm bao nhiêu bài mà chẳng được. Tuy cái phần “nhạc hay” còn phải tùy thuộc vào người nghe, nhưng cứ nhìn thấy con số lần nghe thì ta cũng đoán được là khá… khẩm.

Mà thôi, còn nước thì ta còn tát.  Xin mời những ai còn yêu nhạc “không thông minh” hãy nghe cô ca sĩ yêu kiều của KeJazz qua một phiên bản mới lạ của Mây Lang Thang, song ca cùng Lê Vũ.

Mây Lang Thang

Mây, sao còn bay mãi không quay về đây?
Sao còn lờ lững che ngang rừng cây?
Sao còn hờ hững với tôi từng giây?
Hay còn mơ nghĩ đến ai nào đây?

Mây, xin dừng chân đến bên tôi một đêm
Xin đừng bay chốn môi hôn thật êm
Xin đừng nghe gió dâng lên thật cao
Xin đừng ân ái với muôn vì sao

Đời tôi đã xót xa nhiều cũng vì yêu
Niềm thương nhớ biết đến bao giờ làm mây quên lãng
Chào mây nhé, mây bay về, về phía trời cao
Ôi niềm ao ước, mối tình tha thướt như làn mây lướt.

Mây, mây buồn mây khóc mỗi khi vào mưa
Hay là mây nhớ mối duyên tình xưa
Khi tình chưa biết đớn đau là chi
Khi dòng nước mắt chưa hoen vào mi

Mây, mây còn phiêu lãng đến bao giờ đây?
Mây còn ngơ ngác lang thang về đâu?
Xin dừng chân nói với nhau một câu
xin đừng câm nín với nhau dài lâu

A Cowboy’s Work is Never Done

Ride, I used to jump my horse and ride
I had a six-gun at my side
I was so handsome, women cried
And I got shot, but I never died

I could play if I'd do everything he'd say
Girls seemed to just get in his way
Those days, we weren't considered fun
A cowboy's work is never done

He'd fight crime all the time, he'd always win
'Till his mom would break it up and call him in
He was tough, he was hard, but he was fine
And he was slow, 'cause guys like him were hard to find

Ride, I'd like to ride again someday
I think I still know how to play
I play games now, but it's not fun
A cowboy's work is never done

Bang Bang

Nhạc & lời: Sonny Bono
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio 
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc
• Nguyên tác: 
• Nhạc & lời: 
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: 
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: 
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

LV: Gần đây tôi tìm ra được một phiên bản khác của Bang Bang mà tôi hoàn toàn quên mất. Cả 2 phiên bản đều do Ngô Nhật Trường hát. Một bản đã được cho lên mạng KJ vào năm 2019, còn bản này thì bị bỏ xó chẳng ai nhớ đến. Cho đến giờ này. Tôi hỏi bạn thì bạn nói là vì bài mang nặng phong cách nhạc pop quá, nên lúc đó cả hai đều quyết định là không thích hợp với trang nhạc… jazz. Quả là có chuyện đó. Nhưng giờ thì cả tôi và bạn chẳng màng đến chuyện nhạc có phong cách gì nên cho phiên bản này lên thì cũng hợp lý.

NT: Bạn nói đúng.  Thuở đó, KJ còn ỏng ẹo chán, vì có nhiều bài để chọn.  Dạo này, tôi thấy mình hơi hụt hơi trong chuyện tải nhạc.  Tuần nào hết vốn tuần nấy.  Vả lại, tôi thấy thính giả cũng muốn nghe một số nhạc hơi quen thuộc, hoặc mang tính nhạc rock cổ điển, hoặc nhạc pop, v.v… Đằng nào thì nhiều loại nhạc khác nhau sẽ mang lại nhiều sắc thái cho trang nhạc KeJazz, cũng như nhiều phiên bản cho ta thấy nhiều khía cạnh và xúc cảm khác nhau dù là cùng bài nhạc.

LV: Nói chuyện về phiên bản khác nhau của cùng một bài, tôi cũng tiện đây bàn về một việc: Gần đây có một bạn nghe đã cho nhận xét rằng KJ không nên thay đổi hoà âm của một nhạc phẩm, tạm gọi là bài X đã được cho lên mạng trước đây. Lý do là vì tác giả của nhạc phẩm này đã dày công soạn hoà âm cho bài rất hay rồi, và KJ không nên thay đổi hòa âm.

Tôi thật hoàn toàn đồng ý với bạn này về chuyện tác giả đã viết hoà âm rất tuyệt. Nhưng tôi không thể nào cùng quan điểm về việc phải theo sát với hoà âm nguyên bản . Nếu chỉ theo sát nguyên bản thì chỉ cần nghe bản gốc, cần gì thực hiện phiên bản thứ hai, thứ ba. Mục đích của phiên bản khác là tạo nên nét khác, qua lối trình bày khác, pha trộn mầu sắc khác… Nếu không thì chỉ là bắt chước, chỉ lập lại. Đây không phải là đường lối của KJ đặt ra. Dù hay dở thì KJ cũng không bắt chước những gì đã làm rồi. Tinh thần của nhạc jazz là tuỳ hứng, tuỳ tâm mà diễn tả nhạc bản. Việc phải làm theo khuôn khổ của nguyên bản là chuyện không thể với KJ. Tác giả của nhạc phẩm X là một nhạc sĩ viết nhạc jazz. Qua tinh thần jazz, tôi nghĩ rằng người nhạc sĩ này sẽ đồng ý với KJ.

NT: Trong dòng nhạc cổ điển Tây phương, bài nhạc thường được soạn rất công phu, với phần phối khí thật tỉ mỉ.  Ngay cả ca sĩ cũng được chỉ định rất rõ chỗ nào hát lớn, chỗ nào nhỏ, chỗ nào lấy hơi, v.v…  Tuy vậy, tùy theo mỗi conductor, bài nhạc classic vẫn có ít nhiều thay đổi.  Nói qua đến nhạc Việt, đa số không có gì cầu kỳ, và không có nhiều thay đổi qua bao nhiêu thập niên, đã tạo nên thói quen cho người nghe nhạc không thích những loại nhạc khác hơn những gì họ đã quen thuộc.  Tệ hơn nữa, chính “sở thích” yêu nhạc này đã khiến nhiều ca sĩ cố gắng hát cho giống những ca sĩ đã thành danh.  Nhiều lúc họ hát cùng bản hòa âm của người khác để mong được khán giả đón nhận nồng nhiệt hơn. 

Nhạc Jazz có một xuất xứ khác, và thường đi ngược lại nhạc cổ điển qua nhiều hình thức, mà trong đó có sự uyển chuyển của hòa âm cũng như cách hát.  Tôi không thấy ca sĩ nhạc jazz hát giống nhau bao giờ.  Tôi cũng không thấy nhạc sĩ jazz chơi cùng một hòa âm bao giờ.  Ngay cả cùng một nhạc sĩ, họ chơi cùng một bài nhạc nhưng mỗi lần mỗi khác.  Vì như bạn nói:  tùy tâm và tùy hứng.  Nhạc jazz ít nhiều thường đặt nặng vấn đề cảm xúc (mà nhiều lúc ta thường lầm với kịch tính).  Ca sĩ hát jazz thường phải mẫn cảm trong cách hát một bài nhạc.  Và hát, không phải trình diễn.  Nhạc sĩ chơi nhạc jazz cũng vậy.  Trong mỗi không khí, xúc cảm nhất thời sẽ cho họ ý tưởng phải chơi như thế nào, hát như thế nào, bằng cả tấm lòng chân thật của họ.

Bang Bang

Khi đôi ta lên sáu lên năm
Luôn vui chơi ngựa gỗ trên sân
Anh theo đen, em trắng, đôi phe 
Anh luôn luôn thắng hết bao phen
 
Bang bang! Anh bắn ngay em
Bang bang! Em ngã trên sân
Bang bang! Tiếng súng ghê sao
Bang bang! Anh đã bắn em ngã gục

Bao năm qua, tiếp nối theo nhau
Em đôi mươi gọi tiếng anh yêu
Anh vẫn luôn cười nói huyên thuyên
“Em nhớ không, anh thắng bao phen?”

Nghe ngân nga câu hát vang xa
Cho riêng em, chuông đỗ liên hoan

Anh xa em, em chẳng hiểu sao
Đôi khi em vẫn khóc cho nhau?
Anh ra đi, không nói năng chi
Anh ra đi, không phút chia tay

Bang Bang (My Baby Shot Me Down)

I was five and he was six 
We rode on horses made of sticks 
He wore black and I wore white 
He would always win the fight

Bang bang, he shot me down 
Bang bang, I hit the ground 
Bang bang, that awful sound 
Bang bang, my baby shot me down

Seasons came and changed the time 
And I grew up, I called him mine 
He would always laugh and say 
"Remember when we used to play?"

Music played and people sang 
Just for me the church bells rang

Now he's gone I don't know why 
Until this days sometimes I cry 
He didn't even say goodbye 
He didn't take the time to lie