Ruby, Em Yêu

• Nguyên tác: Ruby, My Dear
• Nhạc: Thelonious Monk
• Lời: Sally Swisher
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

LV: Mỗi lần bạn dự định làm nhạc của Thelonious Monk là tôi lại lo. Cái lo trước nhất là không biết tôi có nghe lọt được bài đó không. Sau đó là lo làm sao hòa âm cho ra bài. Nhạc của TM thật không dễ nghe. Xem như lăn lộn trong “bãi bùn” KeJazz được vài năm rồi nhưng tôi vẫn không cho là mình biết gì về nhạc jazz; nhất là khi nghe nhạc của TM. Nét lập dị trong nhạc TM làm cho nhạc của ông giống hòn đá quý có thật nhiều lởm chởm, sắc nhọn khiến cho khó chịu khi đụng tay vào. Làm sao mài dũa được những góc cạnh đó để mang nhạc của TM ra giới thiệu đây? Tôi nghĩ những bạn nhạc của KeJazz có lẽ cũng phải cần chút cảm thông, cởi mở để mới có thể phần nào đó đón nhận được nhạc của TM. Dĩ nhiên đây không phải là nhạc cho casual listeners.

NT:  Người ta vẫn thường nói, nhạc jazz chọn người nghe.  Trong giới nhạc jazz, thì nhạc của TM lại tuyển chọn thêm nữa.  Thành thử trên những làn sóng jazz, hầu như ít khi ta được nghe nhạc của ông.  Nhưng nếu bạn hỏi những người nhạc sĩ jazz, thì ai cũng biết và nể phục tài năng của TM.  Như tôi có lần nói trước đây, nhạc của ông được ghi âm rất nhiều, chỉ thua Duke Ellington mặc dù DE viết cả ngàn bài nhạc mà TM chỉ khoảng 70 bài.
Và TM chỉ viết composition cho piano và kèn.  Lời ca thường được viết sau khi bài nhạc đã xuất hiện một thời gian, và viết bởi những nhạc sĩ khác.
Nhạc của TM hầu như chưa bao giờ mang giai điệu ngọt ngào du dương.  Ông thích cacophony.  Lúc nghe chúng ta phải chăm chú theo dõi chứ không có gì gọi là “những giây phút thoải mái giải trí cuối tuần” được.  Thú nghe nhạc cũng tương tự như những nghệ thuật khác.  Mức thưởng lãm tùy theo mỗi cá nhân và cũng tùy theo thời điểm.  Bởi vậy, trong hội họa mới có Leonardo da Vinci mà cũng có Jackson Pollock, cũng như trong văn chương có Emily Bronte mà cũng có Salman Rushdie.
Bài nhạc Dear Ruby được viết cho piano mang cho người nghe những nét rất trừu tượng.  Sally Swisher đã đưa lời ca như những nét phác họa cụ thể để bài nhạc này đến gần thính giả hơn.  Tôi nghĩ là như vậy.

Ruby, Em Yêu

Hỡi em thôi đành
Khóc than (mà) làm gì
Hắn đã đi rồi
Mối tình không may
Nỗi buồn ai hay?
Em rớt bao lệ rồi?
Chẳng ai trả lời
Đớn đau chờ đợi
Vết bầm trong tim
Lỡ lầm khi yêu

Hôm nao hắn lại tìm em
Hát lời ái ân ngọt ngào
Như thuở nao
Em nói em thà chết đi
Còn hơn mất nhau
Nhưng rồi sẽ đến một ngày
Hắn đi biền biệt
Tiếc thương cũng đành
Chỉ hoài công thôi
Hỡi em, người tình

Ruby, My Dear

Ruby, My Dear
Hold back that tear
I know he's gone
Your love has flown
You're all alone
Oh, I know you cry
There's no reply
Pain lingers on
It doesn't go
Cause you'll say so
 
One day he came to you
And made the music play
In his way
You said you'd rather die
Than say goodbye
But there'll come a day
Though he's away
You'll sing his song
You'll carry on
Ruby, My Dear 

Kẻ Giang Hồ

• Nguyên tác: Nature Boy
• Nhạc & lời: Eden Ahbez
• Lời Việt: Ngu Yên
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Mấy năm trước, sau một tuần lễ lái xe lòng vòng quanh xứ Iceland, tôi cảm nhận được đời sống của người lãng tử, kẻ du mục. Trong lòng tôi lúc bấy giờ thấy thật thảnh thơi vì không nhiều ràng buộc, ngoài trừ… thiếu tiền. Nhưng tôi nghĩ, nếu như mình có thể chấp nhận được đời sống không dư giả, thiếu thốn vật chất, có lẽ cách sống rày đây mai đó không đến nỗi tệ lắm. Được một cái tâm hồn thanh thản, sảng khoái, khiến ta dễ nhận thấy những cái hay, cái đẹp ngẫu nhiên.
Lúc về nhà, tôi đã dịch ra bài Lãng Tử. Đối với tôi, hai câu chấm dứt của ca khúc này có lẽ là mấu chốt trong tư tưởng của tác giả. “The greatest thing you’ll ever learn is just to love and be loved in return.” Tôi đã dịch tới, dịch lui, nhưng vẫn thấy chẳng hài lòng cho lắm.
Tháng trước, bỗng anh Ngu Yên gửi điện thư kèm theo bài nhạc: Kẻ Giang Hồ. Tựa đề nghe có vẻ oai phong hơn là Lãng Tử, tôi cho là vậy. Lăn lộn trong giới giang hồ tôi dám cá với bạn ít ai bằng anh NY. Nhiều hôm nghe anh kể chuyện thủa thiếu thời của anh, tôi thật thán phục, và thấy mình… hèn hèn. Anh cũng thường nói về những gì anh đã học được trong giới giang hồ.
Vì vậy, khi đọc câu kết của bản dịch, tôi mới hiểu rằng, chữ love mà tôi hiểu trong nguyên tác theo diện bình thường như tình yêu trai gái, thì anh NY đã nói đến một tình yêu lớn lao hơn, một nhân sinh quan với nhiều suy tư về nhân loại và lòng vị tha. Bài học trong giang hồ là đó.

LV: Giai điệu bài này luôn hấp dẫn tôi. Nét huyền hoặc của cung điệu miền Trung Đông dường như mãi là bí ẩn cho tôi. Nghe bao người hát nhưng chẳng ai hát giống nhau. Ngày cả chính tôi soạn bài cũng thay đổi. Giống như mỗi lần thực hiện là lại có ý khác. Có lẽ lần sau trở lại sẽ là một cách trình bày khác nữa…

Kẻ Giang Hồ

Một kẻ giang hồ.
Một người hào hoa dáng đi phong trần.
Thường hay rong chơi khắp trời đất xa,
ngày tháng xa, và rất xa... thật xa...
Người ấy băn khoăn.
Lời nói thâm trầm.
Màu mắt pha buồn... thời gian...

Rồi có một ngày,
Lạ lùng bước anh ghé qua nơi này.
và kể tôi nghe những chuyện viễn du,chuyện thế gian
Sau hết, nói cùng tôi
“Điều đáng quan tâm, học lúc giang hồ.
Là mến thương người, để sống vui bằng trái tim...”

Nature Boy

There was a boy,
A very strange enchanted boy.
They say he wandered very far, very far,
Over land and sea.
A little shy,
And sad of eye,
But very wise was he.

And then, one day,
A magic day he passed my way.
And while we spoke of many things,
Fools and kings,
This he said to me,
"The greatest thing you'll ever learn
Is just to love and be loved in return."