Đất Lở

Nhạc & lời: Stevie Nicks
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Eleven-Sixteen Soundspace
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & Graphics: MarcMarc

NT:  Mùa hè năm 2015, trong mấy ngày lặn lội băng vùng Rừng Mây (Cloud Forest) của xứ Peru, từ địa điểm khởi hành ở làng Patallaqta (2800m) lên đến đỉnh Dead Woman’s Pass (4200m) rồi xuống đến Machu Picchu (2400m), tôi đã góp nhặt thật nhiều suy tư vụn vặt về thân phận của con người và nỗi cô độc tuyệt đối trong một vũ trụ bao la rộng lớn khôn lường.  Tôi đã mò mẫm theo lối mòn trên vách núi cheo leo, đã bò lên dốc đá Cầu Thang Khỉ (Monkey Steps), đã bì bỏm lội qua những con suối nhỏ, và nghĩ đến những bước chân người từng dẫm lên trong suốt mười thế kỷ qua, làm mòn nhẵn những phiến đá trên đường.  Suốt cả đường mòn Inca Trail thường rất hẹp, khoảng dưới một thước, vừa đủ cho một người có thể băng qua người khác.  Trên đường đi, người hướng dẫn thường kể cho chúng tôi nghe nhiều câu chuyện khá ly kỳ để quên mệt. 

Có một lúc, vào ngày thứ hai, chúng tôi đến một vùng trống trải, quan lộ rộng hơn bình thường.  Một bên là núi đá trọc, một bên vực thẳm chỉ toàn những bụi cây khô thật thấp.  Khoảng này thiếu cây cao nên gió núi thổi thật mát mẻ.  Thấy nhiều phiến đá to và phẳng cở bàn ghế lổn ngổn nằm đầy một bên đường, chúng tôi dừng lại nghỉ mệt.  Ruben, người hướng dẫn cũng dừng lại, với ánh mắt đầy ái ngại vì đoạn đường vẫn còn khá dài trước khi đến trạm nghỉ đêm.  Ông nhìn xuống vực rồi lơ là kể cho chúng tôi nghe.  Cách đó một vài năm, cũng tại nơi này, một đoàn người cũng dừng lại nghỉ mệt.  Rủi thay, ngay lúc đó bị đá lở.  Người hướng dẫn của đoàn đã chạy vội đến để cứu một người khách, nhưng bị một trong những tảng đá đụng văng xuống vực và không bao giờ tìm được xác.  Những tảng đá mà chúng tôi đang ngồi nghỉ mệt là di vật còn sót lại từ lần lở núi ấy.  Chẳng nói chẳng rằng, mọi người chúng tôi đồng đứng dậy, mang lấy ba-lô và đi tiếp tục không một lời cằn nhằn.

Ngày về lại Cuzco, trong một quán cà-phê, tôi lại được nghe ca khúc Landslide từ một ca sĩ địa phương.  Lời ca đã làm tôi liên tưởng đến câu chuyện đá lở nọ.

Một hình thức nào đó, tôi đã dịch ca khúc này từ ngày đó, nhưng chưa bao giờ hoàn toàn hài lòng với chữ nghĩa của mình.  Tôi có cảm tưởng lời ca của Stevie Nicks thật súc tích, nhưng ý tưởng quá mông lung bao bọc nhiều điều khó lý giải.  Viết rồi xóa rồi viết rồi xóa, không biết bao nhiêu lần.

Một bản tôi tưởng là cuối, gửi đến cho bạn.  Bạn bảo tôi bạn có một nhạc bản viết khác tiết tấu, nên gửi lại cho tôi.  Và vì vậy, lời ca lại tiếp tục thay đổi.  Đó là hai năm trước, trong mùa đại dịch.

Và ca khúc Đất Lở ngày hôm nay đến với các bạn bè của KẻJazz là một thành phẩm kéo dài bảy năm qua, với rất nhiều cái “lở” cũng như “lỡ”, mà lỡ thời có lẽ là một. 

Đất Lở

Cuộc tình lao đao tôi mang trong lòng;
Khi lên non cao, khi quay về vực sầu.
Và đã nhìn thấy chiếc bóng ai in hình lạnh lẽo nơi chân đồi, 
Mà rồi đất lở trôi chôn vùi hết

Ôi cao xanh kia, khi biết yêu có được gì?
Những phút thơ ngây trong trái tim có tìm lại?
Con thuyền bé sẽ ra sao cùng sóng bạc ngàn?
Bao mùa bão tố trong đời còn được vẫn nguyên vẹn?

Tôi hay thường sợ hãi bao đổi thay
Vì cuộc sống lâu ngày quen gần em.
Nhưng bao điều rồi sẽ qua;
Bầy trẻ thơ sẽ lớn khôn ra,
Mà tôi có lớn khôn theo thời gian?
(Nỗi đau có phai theo thời gian?)

Cuộc tình năm nao vẫn mang trong hồn.
Tôi xa non cao, nay quay về vực sầu.
Và nếu em  thấy chiếc bóng tôi vẫn nằm lạnh lẽo nơi chân đồi 
Thì rồi đất lở sẽ chôn vùi hết.
Dẫu em nhìn thấy chiếc bóng tôi im nằm chết nơi chân đồi 
Và rồi đất lở chôn vùi hết.

Landslide

I took my love, I took it down
Climbed a mountain and I turned around
And I saw my reflection in the snow covered hills
'Til the landslide brought it down

Oh, mirror in the sky. What is love?
Can the child within my heart rise above?
Can I sail through the changin' ocean tides?
Can I handle the seasons of my life?

Well, I've been afraid of changin'
'Cause I've built my life around you
But time makes you bolder
Even children get older
And I'm getting older, too

I took my love, I took it down
I climbed a mountain and I turned around
And if you see my reflection in the snow covered hills
Well the landslide will bring me down
And if you see my reflection in the snow covered hills
Well maybe, well maybe,
A landslide will bring me down

Ngàn Sâu Che Lấp Môi Hôn

Nhạc & lời: Leonard Cohen
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: ElevenSixteen Soundspace
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Như tôi đã nói trước đây, Leonard Cohen là một nhạc sĩ mà tôi rất thích.  Nhưng khác với những ca khúc tôi đã dịch, A Thousand Kisses Deep là một ca khúc thường nghe qua dạng hòa âm, ngoại trừ phiên bản của chính Cohen.  Giai điệu của ca khúc này thật là tuyệt, nhưng mỗi lần đọc lời để chuyển qua lời Việt, tôi đều hơi ngại ngùng, phải nói là tôi không chắc chắn mình thấu đáo được những gì Cohen đã viết.

Tôi lục lọi tìm cho được bài thơ gốc.  Đọc cả mấy ngày mấy đêm.

Hình như tôi hơi loáng thoáng mơ hồ hiểu một điều gì đó mà Cohen muốn nói.

Khi bạn kêu tôi dịch ca khúc này.  Tôi bảo bạn, tôi đã “làm việc” với cái bản nhạc này cả… hai, ba năm qua, nhưng vẫn không dám hứa là mình sẽ “nộp” được bài như ý.

Nhưng hình như mỗi khi bị ép, tôi có cố gắng hơn, nhất là đối với một người khó tánh như bạn.  Thật là số khổ.  Cũng nhờ vậy mà Ngàn Sâu Che Lấp Môi Hôn ra đời. 

Phải nói là tôi vất vả lắm mới có một bản “approximate” như thế này. Mà ngay cả cái tựa A Thousand Kisses Deep cũng làm cho tôi thật khốn đốn.  Tại sao lại dưới cả ngàn nụ hôn nhỉ?  Tuy “deep” lại là một từ ngữ nói về chiều sâu, nhưng ở đây lại đo lường bằng những nụ hôn trừu tượng.  Một secret, một bí mật, dấu diếm dưới bao nhiêu môi hôn.

Tôi hy vọng bạn, cũng như thính giả của KeJazz, nếu có chút thời giờ, sẽ bỏ công tìm hiểu thêm về cái bí mật của Cohen.

Ngàn Sâu Che Lấp Môi Hôn

Ngựa về lối cũ. Người đẹp mắt nhung,
Gặp khi vận hên đến đây.
Cuộc cờ nước thắng, nhưng có bao lâu,
Được thua trò chơi rủi may.
Giờ thì đến phút nóng tay
Dầm mình vùi trong những cơn đắm say.
Một đời đã sống ngỡ giống cơn mê,
Chìm sâu dưới muôn môi hôn.

Vài lần đánh tráo, một lần xẩy tay
Là quay về trên vĩa hè.
Lầm đường, lỡ bước, khi nắm tay buông,
Vào ngay một bãi chiến trường.
Chặng đường mấy khúc mình phải đi qua?
Và câu hứa luôn khắc ghi.
Tìm một lối thoát đành mất bao nhiêu,
Đào sâu dưới muôn môi hôn.

Rồi vào những phút đêm tối âm u
Lầm than đám người khốn cùng
Một đường nối những thoi thóp con tim
Sợi giây kết bao môi hôn.

Dục tình sóng gió, dập dồn ép xô,
Đại dương nào hay bến bờ.
Tìm hoài chẳng thấy một chốn cho ta,
Người gom góp mảnh vụn đời.
Thuyền nan lướt sóng, một hướng ra khơi
Đường qua mấy cõi ta bà.
Lật tàu cũng thế, chớ chấp nê,
Chìm theo dưới muôn môi hôn.

Ngàn lần dối trá, một lần biết ra
Là quay về trong cõi trần.
Chẳng thể đổi chác, đời đã cho ta
Điều ta phải riêng cưu mang.
Một vài ý nghĩ thầm kín riêng ta,
Đời ta khép trang sách rồi.
Ngoài trừ mấy thứ vẫn nhớ không ra
Vùi sâu dưới muôn môi hôn.

A Thousand Kisses Deep

The ponies run, the girls are young
The odds are there to beat
You win a while and then it's done
Your little winning streak
And summoned now to deal
With your invincible defeat
You live your life as if it's real
A thousand kisses deep

I'm turning tricks, I'm getting fixed
I'm back on boogie street
You lose your grip and then you slip
Into the masterpiece
And maybe I had miles to drive
And promises to keep
You ditch it all to stay alive
A thousand kisses deep

And sometimes when the night is slow
The wretched and the meek
We gather up our hearts and go
A thousand kisses deep

Confined to sex we pressed against
The limits of the sea
I saw there were no oceans left
For scavengers like me
I made it to the forward deck
I blessed our remnant fleet
And then consented to be wrecked
A thousand kisses deep

I'm turning tricks I'm getting fixed
I'm back on boogie street
I guess they won't exchange the gifts
That you were meant to keep
And quiet is the thought of you
The file on you complete
Except what we forgot to do
A thousand kisses deep