Triệu Triệu Đóa Hồng

• Nguyên tác: Dāvāja Māriņa meitenei mūžiņu
• Nhạc: Raimonds Pauls
• Lời: Leon Briedis
• Tựa Anh: A Million Scarlet Roses
• Lời Anh: Andrei Voznesensky
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Tôi nghe bài nhạc Millions Scarlet Roses nằm trong danh sách 10 bài nhạc hay nhất của thế kỷ 20 vùng Đông Âu.  Và cô ca sĩ Alla Pugacheva của xứ Nga-La-Tư đã khiến cả triệu trái tim rưng rưng với ca khúc này.

Câu chuyện đó mới xảy ra khoảng năm 2010 chứ có lâu lắc gì.

Một hiếu kỳ tôi đã tò mò mở youtube xem thử trái tim mình chai lì đến cở nào.  Nghe xong, tôi tự chẩn mình cũng phải 70 phần trăm bị xơ.

Lại nghe người nói ca khúc này đã được dịch ra tiếng Việt và được cô ca sĩ của trung tâm âm nhạc biểu diễn um xùm trên một sân khấu hoành tráng.  Lại hiếu kỳ mở ra xem thử.  Lạ thật.

Tôi bảo bạn:  Có nhớ bài Chuyện Tình Người Trinh Nữ Tên Thi của Hoàng Thi Thơ không?  Thế đấy.

Giọng (điện tin) của bạn có vẻ hơi xẵng: Rồi thì có viết lại lời mới hay không?

Nhờ vậy mà khám phá ra là bạn muốn tặng người bạn đời của bạn một ca khúc mà cô ta rất thích, do một ca sĩ Đại Hàn hát.  Lại tò mò tìm nghe thử.

Tôi phải đồng ý: dạo này nền âm nhạc Hàn vượt trội.  Bài Millions Scarlet Roses đã thoát xác, bay bổng qua tiếng hát điệu nghệ của JK Kim Donguk.  Nhờ vậy, hình ảnh cô trinh nữ đã vụt tắt, và Triệu Triệu Đóa Hồng đã hiện ra như một món quà giúp bạn mình.

LV: Vợ tôi xem K-drama nghe được và kết bài Million Roses này.  Thế là mỗi lần đi chung xe là tôi được nghe bài này qua đủ loại phiên bản từ tiếng Hàn, tiếng Nhật, tiếng Nga, tiếng Phần Lan, tiếng Thụy Điển, tiếng Ba Lan, tiếng Mông Cổ… Có điều lạ là tôi không tìm ra được phiên bản tiếng Anh hay tiếng Pháp mặc dù bài này được xem như một trong những nhạc tình bất hủ trong những nước có ít nhiều có chịu ảnh hưởng văn hoá từ cộng đồng Liên Xô trước đây.  Nhạc phẩm từ thời Liên Xô Nga này, dù rất phổ thông bên phía Đông, nhưng này hầu như không được ai biết đến bên phía trời Tây. Tôi cho đây là một trường hợp khác đặc biệt mà Kejazz nên khai thác.

Bài này cũng đã được dịch ra tiếng Việt nhưng tôi không thích lời dịch này cho lắm. Giống như bạn nhận xét là lời Việt dịch này tựa như lời Hoàng Thi Thơ trong bài “Người Trinh Nữ tên Thi”! Hơi nặng mùi “sến”! Cũng may là bạn đồng ý phỏng dịch lại cho lời hợp với “dáng vẻ nghệ thuật sang trọng” của Kejazz. Và cũng nhờ vậy tôi mới có bài hát mới tặng cho vợ để kỷ niệm 31 năm ngày cưới của chúng tôi. Cám ơn bạn hiền nhiều nhé.

Triệu Triệu Đóa Hồng

Tựa ngàn lời thơ ai người đã viết
Để người yêu đó thấy quá thẩn thờ
Lặng nghe tình yêu theo về trong gió
Ngây ngất trong ta thơm hương nồng

Tựa câu nhạc dâng khi chiều tới
Cung đàn say nắng vương chân trời
Bừng trong màu ráng chiều đang hấp hối
Một lần rực rỡ trước đêm dài

Vẫn biết thế, khi ta yêu con tim ta như bốc cháy
Vẫn biết thế, trong cơn say ta lao đao từng con sóng
Vẫn biết thế, khi yêu đương cho ta nghe đời thơm ngát
Không gian đây chung quanh ta cả triệu triệu đóa hoa hồng

Tựa câu chuyện đôi nhân tình ấy
Vì yêu nên đã thoát ly đời
Rồi muôn ngàn sau người nhớ mãi
Khi đã yêu không sao cách rời

Này đây tình yêu anh và em
Giữ hoài em nhé muôn đời
Triệu đóa hồng nhung, tình anh đấy
Từ con tim chỉ biết yêu người.

A Million Scarlet Roses

There lived an artist alone
who sold his paintings and home
And left his palettes behind
for this one purpose alone

This famous actress he loved
only red flowers preferred,
So for his money he bought
one million roses for her

Anywhere, anywhere, anywhere, she could turn,
Everything in the square down below blooming red.
Those in love, those in love, those in love, she would learn,
Gladly leave things behind for a glance instead

Early next day she did rise
hardly believing her eyes --
One million roses below
under the blue morning skies.

She thought that gift must have come
from some unknown tycoon
Leaving the artist alone
standing there all afternoon

Sầu Thương

• Nguyên tác: Sodade
• Nhạc & lời: Armando Seferino Soares
• Lời Việt: Ngu Yên
• Trình bày: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Eleven16 & LeVuMusic Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Câu hỏi được đặt ra: Linh hồn của một bài nhạc nằm trong lời ca, như vậy người nghe phải thấu hiểu được ngôn ngữ của ca từ, hay ca khúc có thể luồn lách vào linh hồn người nghe và ngôn từ chẳng còn cần thiết? Does the soul of a song lie in literal meaning, in which case the listener must understand the song’s language? Or, does the song travel through the ear to infuse itself within its listener’s soul, for which language comprehension no longer matters? (Esther Tran-Le, Drinking the Honey, Santa Barbara Independent). 

Đối với tôi, phần nhạc, không lời, tự nó đã mang ít nhiều xúc cảm cho người nghe nếu bài nhạc đó được viết một cách cẩn trọng.  Phần lời sẽ làm thăng hoa xúc cảm đó.  Lẽ dĩ nhiên, còn có nhiều phần khác bổ túc cho nhau để làm nên một bài nhạc hay.

Thử nghe một bài nhạc morna qua tiếng hát của Cesaria Evora, bài Sodade chẳng hạn.  Không cần hiểu bà nói gì, hát về chuyện gì, chỉ cần nghe giai điệu và tiếng đàn cùng tiếng hát dễ dàng nhưng đậm màu phong sương của bà là ta có thể cảm nhận được một điều gì thống thiết, một nỗi lòng cưu mang nay được mở ra cùng âm nhạc, để nói về một điều gì mong mỏi đã từ lâu.

Sodade, theo lời của Evora, là một chữ Bồ Đào Nha không có chữ đồng nghĩa trong tiếng Anh.  Tuy nhiều người đã dịch ra là nostalgia, hoài cảm, nhưng Evora cho rằng nó còn hơn thế nữa.  “Đó là một tình cảm sâu đậm hơn lòng hoài cảm, nó xé nát con tim khi ta phải xa lìa quê hương, phải chia tay cùng người thân yêu.  Nỗi đau khổ này không cho ta quên một giây phút nào, nó thật như vậy, nó luôn luôn dằn vặt, luôn luôn cắn rứt.” (It’s a sentiment deeper than nostalgia, one that tears the heart because of separation from a lover or from home.  This suffering is one you cannot forget.  It’s a fact. It’s always present.)

Anh Ngu Yên đã dịch nhạc phẩm Sodade gọi là Sầu Thương.  Lời của anh nghe nặng hơn nguyên tác, có lẽ vì đối với nhạc sĩ Soares, Cape Verde vẫn là chốn quê nhà cho ông ta quay về.  Anh NY thì khác.  “Quá khứ đã mất khi tôi quay về.  Yêu thương xưa lưu vong trong quê nhà.  Ôi bơ vơ như mất đi linh hồn…”

Sầu Thương

Ai xua tôi đi ra xa quê nhà?
Ai xô tôi tha hương không quay về
Đêm đêm quê tôi khóc sau chân trời.

Ai mang tôi ra khơi qua quê người?
Ai mong tin yêu thương bên kia bờ
Bao nhiêu năm qua giấc mơ hao mòn

Sầu thương, sầu thương, sầu thương
Lối đi nào đến quê mình
Sầu thương, sầu thương, sầu thương
Giấc mơ nào chết trong âm thầm…

Nắng với gió nhắc nhớ tôi quê nhà
Mây theo mưa trôi chân tôi quay về
Con tim tha hương khóc nơi quê mình

Quá khứ đã mất khi tôi quay về
Yêu thương xưa lưu vong trong quê nhà
Ôi bơ vơ như mất đi linh hồn

Sầu đau, sầu đau, sầu đau
Biết đâu tìm thấy quê hương mình
Sầu đau, sầu đau, sầu đau
Chốn xưa giờ đã chôn nấm mồ…

Quá khứ đã mất khi tôi quay về
Yêu thương xưa lưu vong trong quê nhà
Ôi bơ vơ như mất đi linh hồn

Sodade

Quem mostrava esse caminho longe?
Quem mostrava esse caminho longe?
Esse caminho pa São Tomé


Quem mostrava esse caminho longe?
Quem mostrava esse caminho longe?
Esse caminho pa São Tomé

Sodade, sodade, sodade
Dessa minha terra, São Nicolau
Sodade, sodade, sodade
Dessa minha terra, São Nicolau

Se vou escrever muito a escrever
Se vou esquecer muito a esquecer
Até dia que vou voltar


Se vou escrever muito a escrever
Se vou esquecer muito a esquecer
Até dia que vou voltar

Sodade, sodade, sodade
Dessa minha terra, São Nicolau
Sodade, sodade, sodade
Dessa minha terra, São Nicolau