Chợt Nhìn Thấy Bạn Mình Khóc

• Nguyên tác: Voir un ami pleurer
• Nhạc & lời: Jacques Brel & Francois Rauber
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ, Ngô Nhật Trường, Quý Anh, Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: (nhiều phòng thâu)
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Jacques Brel mất vào năm 1978 lúc 49 tuổi.  Mười năm trước đó, ông đã ngưng đi lưu diễn, và cũng chẳng cho ra một ca khúc nào mới.  Mãi cho đến năm 1977, ông bất chợt cho phát hành album cuối, trong đó có ca khúc Voir un ami pleurer này.

Voir là một ca khúc không có câu chuyện.  Lời ca như một stream of consciousness, một dòng ý thức.  Những hình ảnh chứa đầy cảm xúc của những bất mãn trong đời sống, nối tiếp nhau liền lạc không ngưng.  Từ chiến tranh cho đến tiền bạc cho đến tình người, ông vạch ra những mối thương tâm, những giá trị không  có thật, những lầm than của kiếp sống. 

Nhưng rồi khi ông chợt nhìn thấy một người bạn khóc…

Ông không nói tiếp.  Ông không có câu trả lời.  Câu hát chợt dứt ngang, tuy nốt nhạc đã trở về chủ âm như đã kết thúc.

Tôi nghe bản nhạc này ông hát vào thời kỳ trước khi mất, có lẽ vào lúc đã biết mình bị ung thư phổi.  Ông hát thật từ tốn,  Giọng hát không cường điệu, không màu mè.  Tiếng piano rơi đều đặn như tiếng mưa, không hối hả, không nhiêu khê.

Ông hát chỉ vừa đủ để cho người nghe lặng theo trong suy tư.

Chợt Nhìn Thấy Bạn Mình Khóc

Dĩ nhiên chiến tranh vẫn còn tiếp diễn hoài
Trái tim đã khô khan rồi âm điệu
Bao anh em xưa sao nay đi đâu rồi?
Bao cơn mơ xưa tan trong đêm dài

Dĩ nhiên vẫn hay bạc tiền là vô vị
thế nhưng sao nghe đắng vị vô hình?
Chân đi đôi khi nát hoa ven đường
Nhìn bạn lệ nhòa lòng mình rưng rưng

Dĩ nhiên đã quen trong trò thua thắng này
Phút giây sau cùng chỉ còn chấp nhận
Khi vai buông xuôi, khi đầu đã cúi gục
Nhưng đôi chân kia vẫn như trời trồng

Dĩ nhiên giai nhân vẫn thường hay vô tình
Có con chim mang vết đạn trên mình
Nhưng khi con tim đã rụng cánh rồi
Nhìn bạn lệ nhòa mà lòng chơi vơi

Dĩ nhiên phố quen sao giờ đây tiêu điều
Trẻ con hôm nay trông ngoài năm chục
Bơ vơ lang thang đi quanh co vô định
Mang trong con tim nỗi đau vô hình

Dĩ nhiên tháng năm trôi hoài như bất tận
Chuyến xe mang thêm bao người chết chìm?
Mang đi luôn bao nhiêu năm hy vọng
Nhìn bạn lệ nhòa mà lòng ưu tư

Dĩ nhiên tấm gương soi hình dung rất thật
Biết đâu trong tâm bao điều nghi ngại
Bao nhiêu hoang mang, bao nhiêu cang trường
Như ngọn nến rơi bao giọt ngắn dài

Vẫn tin anh em ta cùng chung kiếp người
Có chi đâu cho ta hoài kinh ngạc
Khi dao đâm sâu, con dao bạc tình?
Nhìn bạn lệ nhòa lòng thật khôn nguôi.

Voir un amie pleurer

Bien sûr il y a les guerres d'Irlande
Et les peuplades sans musique
Bien sûr tout ce manque de tendres
Il n'y a plus d'Amérique

Bien sûr l'argent n'a pas d'odeur
Mais pas d'odeur vous monte au nez
Bien sûr on marche sur les fleurs
Mais Voir Un Ami Pleurer

Bien sûr il y a nos défaites
Et puis la mort qui est tout au bout
Nos corps inclinent déjà la tête
Étonnés d'être encore debout

Bien sûr les femmes infidèles
Et les oiseaux assassinés
Bien sûr nos cœurs perdent leurs ailes
Mais Voir Un Ami Pleurer

Bien sûr ces villes épuisées
Par ces enfants de cinquante ans
Notre impuissance à les aider
Nos amours qui ont mal aux dents

Bien sûr le temps qui va trop vite
Ces métros remplis de noyés
La vérité qui nous évite
Mais Voir Un Ami Pleurer

Bien sûr nos miroirs sont intègres
Ni le courage d'être juifs
Ni l'élégance d'être nègres
On se croit mèche on n'est que suif

Et tous ces hommes qui sont nos frères
Tellement qu'on n'est plus étonnés
Que par amour ils nous lacèrent
Mais Voir Un Ami Pleurer

Không Cần Nói Yêu Em

• Nguyên tác: Io che non vivo (senza te)
• Nhạc & lời: Pino Donaggio & Vito Pallavicini
• Tựa Anh: You Don't Have to Say You Love Me
• Lời Anh: Vicki Wickham & Simon Napier-Bell
• Lời Việt: Phạm Duy
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

AI: You Don’t Have to Say You Love Me là một ca khúc nổi tiếng, được biết đến qua giọng hát đầy cảm xúc và sâu lắng của Dusty Springfield. Bản gốc của ca khúc này có tựa đề Io che non vivo (senza te), một ca khúc tiếng Ý do Pino Donaggio và Vito Pallavicini viết lời. Dusty Springfield đã trình bày lại ca khúc này bằng tiếng Anh vào năm 1966, và nó nhanh chóng trở thành một hit lớn, đạt vị trí số 1 trên bảng xếp hạng UK Singles Chart và vị trí số 4 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Mỹ.

Giọng hát của Dusty Springfield được coi là một trong những giọng hát nữ xuất sắc nhất của thế kỷ 20. Với phong cách trình diễn tinh tế, giàu cảm xúc và khả năng truyền tải những câu chuyện tình yêu qua từng nốt nhạc, Dusty đã chinh phục trái tim của nhiều thế hệ người nghe. You Don’t Have to Say You Love Me là một trong những ca khúc tiêu biểu nhất, thể hiện được sự mạnh mẽ và tình cảm trong giọnghát của cô.

Bản dịch tiếng Việt Không Cần Nói Yêu Em do nhạc sĩ Phạm Duy thực hiện đã mang lại một sắc thái mới cho bài hát này. Với tài năng và sự hiểu biết sâu sắc về âm nhạc, Phạm Duy đã khéo léo chuyển tải tinh thần và cảm xúc của bản gốc sang lời Việt, giúp người nghe Việt Nam có thể cảm nhận được trọn vẹn nội dung và ý nghĩa của ca khúc.

Bản dịch này không chỉ giữ nguyên giai điệu ngọt ngào và sâu lắng, mà còn thêm vào đó những nét chấm phá đặc trưng của ngôn ngữ Việt. Lời bài hát tiếng Việt vẫn giữ được sự chân thành và đậm chất tình cảm của bản gốc, đồng thời mang đến cho người nghe một trải nghiệm âm nhạc mới mẻ và độc đáo. Nhờ vậy, ca khúc đã nhanh chóng trở nên phổ biến và được yêu thích tại Việt Nam.

Bản dịch của Phạm Duy là một minh chứng cho sự tài hoa của ông trong việc biến hóa các ca khúc nổi tiếng quốc tế thành những phiên bản tiếng Việt đầy cảm xúc, góp phần làm phong phú thêm nền âm nhạc Việt Nam.

LV: Thấy bạn phải gọi nhờ lão Ây Ai viết dùm vài lời làm tôi thấy áy náy chút. Nên tôi dùng vài phút rảnh để viết thêm vài lời tầm phào.

Lẽ ra phải nhờ một giọng nữ để hát bài này.  Thoạt đầu tôi nghĩ là mình đã có 2, 3 bài để sẵn sàng cho lên nên tôi cứ nhẩn nha việc soạn bài KCNAY này. Nhưng đầu tuần xem lại mới vỡ lẽ ra là những bài gửi ra sớm trước vẫn chưa được thâu xong. Bài gửi về SG thì đành chịu “ngâm tôm” vì phòng thâu đóng cửa ăn Tết! Còn mấy bài khác ở đây thì khó quá làm ca sĩ bị trục trặc kỹ thuật. Thế nên tôi vớ đại bài KCNAY này để thực hiện cho ra trình làng vậy. 

Giọng nam hát bài nữ nên phải đổi chữ trong bài từ “anh” ra “em”, và ngược lại. Khi hát đến câu “anh xin làm người tình, lẻ loi, xa xôi, có thế thôi” tôi hơi có chột dạ. Câu này ẻo lả, quỵ lụy quá làm sao mà hát được? Tôi tự nghĩ. Tôi đã định sửa lại lời nhưng thứ nhất là không biết sửa sao cho đẹp, thứ hai là không có giờ, thứ ba là làm biếng suy nghĩ cho nên thôi cứ hát như vậy cho kịp có bài cho lên. Hát câu ẻo lả nhưng mình không ẻo lả thì được rồi. Who cares!

Không Cần Nói Yêu Em

Ngày xa xưa, em nói yêu anh
Và anh nói sẽ mãi bên em
Giờ thì duyên ta đã vỡ tan
Em vẫn yêu anh, nhớ anh

Người tình ơi, anh biết chăng anh?
Đời lẻ loi, em sống chênh vênh
Chỉ cầu mong theo bước chân anh
Theo bước chân anh, thương mến

Và anh không cần nói yêu em
Chỉ xin có anh lúc này
Và anh không cần nói yêu em
Chỉ xin hãy tin, hãy tin
Vì yêu người, vì yêu người, thì suốt đời
Em xin làm người tình lẻ loi, xa xôi
Ôi có thế thôi!

Chỉ một mình bơ vơ ôm mối yêu xưa
Cuộc đời qua như chết nơi xa
Còn chi nữa em ước em mơ?
Em nhớ, em mong, em chờ

Và anh không cần nói yêu em
Chỉ xin có anh lúc này.
Và anh không cần nói yêu em
Chỉ xin cứ tin có em
Vì yêu anh, vì yêu anh

Sẽ không cần nói yêu em
Chỉ xin có anh lúc này
Và anh không cần nói yêu em
Chỉ xin cứ tin có em
Chỉ yêu anh, chỉ yêu anh
Chỉ có mình anh

You Don’t Have to Say You Love Me

When I said I needed you
You said you would always stay
It wasn't me who changed but you
And now you've gone away

Don't you see that now you've gone
And I'm left here on my own
That I have to follow you
And beg you to come home

You don't have to say you love me
Just be close at hand
You don't have to stay forever
I will understand
Believe me, believe me
I can't help but love you
But believe me, I'll never tie you down

Left alone with just a memory
Life seems dead and so unreal
All that's left is loneliness
There's nothing left to feel

You don't have to say you love me
Just be close at hand
You don't have to stay forever
I will understand
Believe me, believe me

You don't have to say you love me
Just be close at hand
You don't have to stay forever
I will understand
Believe me, believe me