Category: Pop

Casablanca, Đêm Tình Nhân

• Nguyên tác: Casablanca
• Nhạc & lời: Bertie Higgins
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Thu Hiền
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Lê Thu Hiền Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tôi biết đến phim Casablanca của nhà đạo diễn Michael Curtiz từ lâu lắm, vào năm cuối trung học.  Thời đó, Humphrey Bogart và Ingrid Bergman là những thần tượng của giới mê điện ảnh, và cuốn phim này được trân trọng như một phim classic đánh dấu tầm quan trọng của nghệ thuật thứ bảy.  Tôi nhớ trong phim có đoạn cô Ilsa (Ingrid Bergman) gặp lại người bạn nhạc sĩ dương cầm ở quán Rick’s Café Américain, cô đã bảo anh ta, “Play it again, Sam.”  Hãy đàn lại bài nhac của ngày nào. Bài nhạc kỷ niệm của cô và Rick (Humphrey Bogart). Cô nói, và đôi mắt long lanh ngấn lệ.

Bài nhạc đó, As Time Goes By, với một giai điệu lãng mạn, cùng ý nhạc bàng bạc tựa sương khói trời Maroc, đã được đón nhận như một ca khúc bất hủ và được nhiều ca sĩ ghi âm.  Tôi đã dịch và giao cho Ngô Nhật Trường; ca khúc được đưa lên KeJazz vào tháng tám 2018 với tựa đề Thời Gian Muôn Đời Vẫn Trôi.

Vào thập niên 80, ca sĩ Bertie Higgins đã viết và hát một tình khúc mang tên là Casablanca, kể lại mối tình có liên quan đến cuốn phim cùng tên.  Ca khúc này là một ballad, một thời nổi lên, nhất là trong thị trường châu Á.  Chuyện tình bắt đầu từ trong một rạp Drive-in, loại rạp ciné rất thịnh thời 70 & 80.  Đây thật ra là chốn hẹn hò lý tưởng cho sinh viên học sinh.  Thường thì trong xe chứa đầy bia rượu và chip.  Rồi khi trời tắt nắng, màn ảnh bật sáng, thứ ánh sáng khá mờ ảo, không rõ nét như trong những rạp hát thường. Nhưng thứ ánh sáng lập lòe đã khiến cho bao người say mê như cặp tình nhân trong ca khúc này.

Casablanca đã khéo léo dùng lại môt số từ ngữ chính từ nguyên bản như a kiss is still a kiss hoặc as time goes by mà tôi không thể chuyển hết ý của tác giả qua tiếng Việt được. Thật là lost in translation.

Xin gửi lời cám ơn đến chủ nhiệm báo Gió-O, nhà văn Lê Thị Huệ,  đã gợi ý cho tôi việc dịch ca khúc này, ghi dấu một thời nào thật đẹp đã qua trong đời mình. Và cám ơn chị Lê Thu Hiền đã nhận lời hát Casablanca, Đêm Tình Nhân cho KẻJazz

Casablanca, Đêm Tình Nhân

Rồi ta yêu nhau khi xem cuốn phim Casablanca
Trên băng sau, bên nhau cho con tim run thêm khi đèn dần tối
Phải vì Coke lạnh, và trời đầy sao
Ngọt hương môi nồng như nhấp champagne
Ta yêu nhau trong hơi nóng giữa đêm hè say

Mà ngỡ những phút đắm đuối yêu nhau như trong Casablanca
Tay trong tay, bên nhau cho đôi ta mê man say một lần tình nhân
Và ngọn đèn thật mờ lặng như quán tối
Ma-rốc trăng về trên mắt đê mê
Huyền thoại đêm nay anh mang em đi trên chiếc Chevrolet thần tiên

Môi hôn ấy vẫn như muôn đời trong Casablanca
Nhưng môi ấy đã thôi hơi nồng vì người quá xa
Đến bên em như lần đầu Casablanca
Tình yêu trong tim em vẫn muôn đời thời gian đâu xóa mờ

Người có biết đã mấy trái tim vỡ tan trong Casablanca?
Người có biết mới lúc ấy trái tim em phiêu lưu lần đầu?
Và chuyện tình của mình nào như phim xưa cũ
Không huy hoàng, gay cấn, lâm ly,
Mà rồi khi ta chia tay, tim em cũng nát tan như truyện phim

Môi hôn ấy vẫn như muôn đời trong Casablanca
Nhưng môi ấy đã thôi hơi nồng vì người quá xa
Đến bên anh như lần đầu Casablanca
Tình yêu trong tim em vẫn muôn đời thời gian đâu xóa mờ
Tình yêu trong tim em sẽ muôn đời, ngàn năm em mãi đợi

Casablanca

I fell in love with you watching Casablanca
Back row of the drive-in show in the flickering light
Popcorn and cokes beneath the stars
Became champagne and caviar
Makin’ love on a long hot summer's night

I thought you fell in love with me watching Casablanca
Holding hands 'neath the paddle fans in Rick's candle lit café
Hiding in the shadows from the spies
Moroccan moonlight in your eyes
Making magic at the movies in my old Chevrolet

Oh a kiss is still a kiss in Casablanca
But a kiss is not a kiss without your sigh
Please come back to me in Casablanca
I love you more and more each day as time goes by

I guess there are many broken hearts in Casablanca
You know, I've never really been there, so I don't know
I guess our love story will never be seen
On the big wide silver screen
But it hurt just as bad, when I had to watch you go

Oh a kiss is still a kiss in Casablanca
But a kiss is not a kiss without your sigh
Please come back to me in Casablanca
I love you more and more each day as time goes by
I love you more and more each day as time goes by

Người Yêu Nếu Ra Đi

• Nguyên tác: Ne me quitte pas
• Nhạc & lời: Jacques Brel
• Bản Anh: If You Go Away
• Lời Anh: Rod McKuen
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Gần đây, tôi thích nghe lại những bài nhạc blues, và lẽ dĩ nhiên, vì tò mò, tôi lại phải tự hỏi, blues là… làm sao? 

Lớn lên ở Việt Nam, ta hay lẫn lộn nhạc jazz với nhạc blues.  Thật ra, nhạc jazz và blues cùng bắt đầu từ sự kết hợp của nhạc classic Âu Tây và nhạc dân dã Phi Châu.  Khác với jazz thiên nhiều về nhịp chõi và những nốt nhạc cầu kỳ, nhạc blues chịu nhiều ảnh hưởng bình dân từ lối hát đối đáp được tận dụng trong công việc lao động trên những cánh đồng cô-tông bao la, cũng như trong trong những buổi lễ tôn giáo của người Mỹ gốc Phi châu.  Từ loại nhạc tôn giáo (spiritual) này, cách hát buông thả theo xúc cảm đã trở thành đặc điểm của nhạc blues.  Đến thời điểm 1920, nhạc blues đã trưởng thành và được định hình với cách hành âm và hình thức 12 khuôn như ta biết bây giờ.

Nhưng nhạc blues không độc dạng.  Trên đất nước rộng lớn mênh mông, nhạc blues đã chuyển biến tùy tiện theo từng vùng, hòa nhập với những nét đặc thù địa phương và trở thành đa dạng.  Hiện nay, theo những nhà nghiên cứu âm nhạc, có trên dưới 35 loại nhạc blues chính trên thế giới, từ Classic blues, Gospel blues, Delta blues, Holler blues cho đến Memphis blues, West Coast blues, Detroit blues, Boogie-Woogie blues, Contemporary R&B.  Và dĩ nhiên, cũng có vài điệu blues nhập nhòa với jazz chẳng hạn như Jazz blues, Louisiana blues và New Orleans blues.

Đa số những bài nhạc mà ta dễ nhận ra và thường gọi là nhạc blues nằm trong loại nhạc Soul blues, một loại blues chậm, dễ nghe trong những buổi chiều tà yên ả, với ít nhiều êm dịu trong nỗi buồn sầu. 

Phiên bản Người Yêu Nếu Ra Đi này được phối theo dạng “nỗi đau dịu dàng” của soul blues.

Người Yêu Nếu Ra Đi

Người yêu nếu ra đi, một hôm nắng lên cao 
Xin hãy mang đi theo, cả mây trắng trong veo 
Lời chim hót mang đi, cùng tia nắng xôn xao 
Ngày ta mới yêu nhau, tình ta mới dâng cao 
Ngày sao thấy đi mau, và đêm vắng đêm sâu 
Trăng sáng như nâng niu, loài chim hót đêm thâu 
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi

Người mà không đi, người tình tôi còn đó 
Sẽ thấy tôi còn đây, yêu nhau như ngày qua 
Cùng vầng dương lên cao, cùng làn mây lả lướt 
Nói với lá cây xanh, theo làn gió bay quanh 
Người mà xa vắng, tôi sẽ vẫn còn
Còn vương vấn hương này, tay trong lòng bàn tay
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu chia lìa 
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

Người yêu nếu ra đi, người yêu chắc ra đi
Không có chi quanh đây, đời xa vắng đơn côi
Phòng hiu hắt xa xôi, người xa vắng nhau thôi
Tường xanh xám không nguôi dường như dáng ai soi
Người yêu sống trong tôi và tôi sống trong ai?
Tôi nói cho tôi thôi, người yêu lắng nghe tôi
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi

Người mà không đi, người tình tôi còn đó
Sẽ thấy đêm còn tôi, đêm như xưa đầy vơi
Chìm vào làn môi, nụ cười không từ chối 
Nói với mắt môi ai, duyên tình mãi không phai
Người mà xa vắng, tôi sẽ khóc thầm 
Làn nước mắt tuôn tràn, cho cuộc tình đã tan
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu chia lìa 
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

Người yêu nếu ra đi, người yêu sẽ ra đi 
Xin trái đất lang thang, đừng quay nữa nghe không 
Để có lẽ thương tâm, người yêu sẽ quay chân 
Người có biết con tim, rồi tim sẽ êm êm 
Ngừng nghe tiếng trăm năm, người yêu đã xa xăm 
Tôi chết êm trong đêm, chờ nghe tiếng yêu vang 
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi...

If You Go Away

If you go away on this summer day
Then you might as well take the sun away
All the birds that flew in the summer sky
When our love was new and our hearts were high
When the day was young and the night was long
And the moon stood still for the night bird's song
If you go away, if you go away, if you go away

But if you stay, I'll make you a day
Like no day has been, or will be again
We'll sail the sun, we'll ride on the rain
We'll talk to the trees and worship the wind
Then if you go, I'll understand
Leave me just enough love to fill up my hand
If you go away, if you go away, if you go away

If you go away, as I know you must
There'll be nothing left in the world to trust
Just an empty room, full of empty space
Like the empty look I see on your face
I'd have been the shadow of your shadow
If I thought it might have kept me by your side
If you go away, if you go away, if you go away

But if you stay, I'll make you a night
Like no night has been, or will be again
I'll sail on your smile, I'll ride on your touch
I'll talk to your eyes that I love so much
But if you go, go, I won't cry
Though the good is gone from the word goodbye
If you go away, if you go away, if you go away

If you go away as I know you will
You can tell the world to stop turning till
You return again if you ever do
Oh what good is love without loving you
Can I tell you now as you turn to go
I'll be dying so till our next hello
If you go away, if you go away, if you go away