Đất Lở

Nhạc & lời: Stevie Nicks
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Eleven-Sixteen Soundspace
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & Graphics: MarcMarc

NT:  Mùa hè năm 2015, trong mấy ngày lặn lội băng vùng Rừng Mây (Cloud Forest) của xứ Peru, từ địa điểm khởi hành ở làng Patallaqta (2800m) lên đến đỉnh Dead Woman’s Pass (4200m) rồi xuống đến Machu Picchu (2400m), tôi đã góp nhặt thật nhiều suy tư vụn vặt về thân phận của con người và nỗi cô độc tuyệt đối trong một vũ trụ bao la rộng lớn khôn lường.  Tôi đã mò mẫm theo lối mòn trên vách núi cheo leo, đã bò lên dốc đá Cầu Thang Khỉ (Monkey Steps), đã bì bỏm lội qua những con suối nhỏ, và nghĩ đến những bước chân người từng dẫm lên trong suốt mười thế kỷ qua, làm mòn nhẵn những phiến đá trên đường.  Suốt cả đường mòn Inca Trail thường rất hẹp, khoảng dưới một thước, vừa đủ cho một người có thể băng qua người khác.  Trên đường đi, người hướng dẫn thường kể cho chúng tôi nghe nhiều câu chuyện khá ly kỳ để quên mệt. 

Có một lúc, vào ngày thứ hai, chúng tôi đến một vùng trống trải, quan lộ rộng hơn bình thường.  Một bên là núi đá trọc, một bên vực thẳm chỉ toàn những bụi cây khô thật thấp.  Khoảng này thiếu cây cao nên gió núi thổi thật mát mẻ.  Thấy nhiều phiến đá to và phẳng cở bàn ghế lổn ngổn nằm đầy một bên đường, chúng tôi dừng lại nghỉ mệt.  Ruben, người hướng dẫn cũng dừng lại, với ánh mắt đầy ái ngại vì đoạn đường vẫn còn khá dài trước khi đến trạm nghỉ đêm.  Ông nhìn xuống vực rồi lơ là kể cho chúng tôi nghe.  Cách đó một vài năm, cũng tại nơi này, một đoàn người cũng dừng lại nghỉ mệt.  Rủi thay, ngay lúc đó bị đá lở.  Người hướng dẫn của đoàn đã chạy vội đến để cứu một người khách, nhưng bị một trong những tảng đá đụng văng xuống vực và không bao giờ tìm được xác.  Những tảng đá mà chúng tôi đang ngồi nghỉ mệt là di vật còn sót lại từ lần lở núi ấy.  Chẳng nói chẳng rằng, mọi người chúng tôi đồng đứng dậy, mang lấy ba-lô và đi tiếp tục không một lời cằn nhằn.

Ngày về lại Cuzco, trong một quán cà-phê, tôi lại được nghe ca khúc Landslide từ một ca sĩ địa phương.  Lời ca đã làm tôi liên tưởng đến câu chuyện đá lở nọ.

Một hình thức nào đó, tôi đã dịch ca khúc này từ ngày đó, nhưng chưa bao giờ hoàn toàn hài lòng với chữ nghĩa của mình.  Tôi có cảm tưởng lời ca của Stevie Nicks thật súc tích, nhưng ý tưởng quá mông lung bao bọc nhiều điều khó lý giải.  Viết rồi xóa rồi viết rồi xóa, không biết bao nhiêu lần.

Một bản tôi tưởng là cuối, gửi đến cho bạn.  Bạn bảo tôi bạn có một nhạc bản viết khác tiết tấu, nên gửi lại cho tôi.  Và vì vậy, lời ca lại tiếp tục thay đổi.  Đó là hai năm trước, trong mùa đại dịch.

Và ca khúc Đất Lở ngày hôm nay đến với các bạn bè của KẻJazz là một thành phẩm kéo dài bảy năm qua, với rất nhiều cái “lở” cũng như “lỡ”, mà lỡ thời có lẽ là một. 

Đất Lở

Cuộc tình lao đao tôi mang trong lòng;
Khi lên non cao, khi quay về vực sầu.
Và đã nhìn thấy chiếc bóng ai in hình lạnh lẽo nơi chân đồi, 
Mà rồi đất lở trôi chôn vùi hết

Ôi cao xanh kia, khi biết yêu có được gì?
Những phút thơ ngây trong trái tim có tìm lại?
Con thuyền bé sẽ ra sao cùng sóng bạc ngàn?
Bao mùa bão tố trong đời còn được vẫn nguyên vẹn?

Tôi hay thường sợ hãi bao đổi thay
Vì cuộc sống lâu ngày quen gần em.
Nhưng bao điều rồi sẽ qua;
Bầy trẻ thơ sẽ lớn khôn ra,
Mà tôi có lớn khôn theo thời gian?
(Nỗi đau có phai theo thời gian?)

Cuộc tình năm nao vẫn mang trong hồn.
Tôi xa non cao, nay quay về vực sầu.
Và nếu em  thấy chiếc bóng tôi vẫn nằm lạnh lẽo nơi chân đồi 
Thì rồi đất lở sẽ chôn vùi hết.
Dẫu em nhìn thấy chiếc bóng tôi im nằm chết nơi chân đồi 
Và rồi đất lở chôn vùi hết.

Landslide

I took my love, I took it down
Climbed a mountain and I turned around
And I saw my reflection in the snow covered hills
'Til the landslide brought it down

Oh, mirror in the sky. What is love?
Can the child within my heart rise above?
Can I sail through the changin' ocean tides?
Can I handle the seasons of my life?

Well, I've been afraid of changin'
'Cause I've built my life around you
But time makes you bolder
Even children get older
And I'm getting older, too

I took my love, I took it down
I climbed a mountain and I turned around
And if you see my reflection in the snow covered hills
Well the landslide will bring me down
And if you see my reflection in the snow covered hills
Well maybe, well maybe,
A landslide will bring me down

Alleluia

Nhạc & lời: Leonard Cohen
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Vũ Đèo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Studio Vũ Đèo
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Bích họa tại nhà nguyện St. Joseph 's Oratory
Graphics: MarcMarc

NT:  Lần đi DC, tôi đã làm quen được với một người ca sĩ trẻ, rất trẻ.  Nhưng khi nghe anh cất tiếng hát, tôi có cảm tưởng anh có một tâm hồn thật già dặn và đầy ưu tư.  Sau khi hát, tôi có đến nói chuyện làm quen, và lôi kéo anh vào hát cho KeJazz.

Anh hưởng ứng ngay.

Anh bảo tôi anh rất thích nghe Etta James, một ca sĩ có giọng hát nhiều chất liệu blues.  Tôi nói tiếng hát của anh trong sáng mượt mà, làm tôi nghĩ đến Bing Crosby hoặc Natalie Cole.  Anh bảo tôi, ngược lại, anh học hỏi rất nhiều từ lắng nghe Etta James và nỗi đau đớn của bà.

Tôi với bạn bàn thảo với nhau về loại nhạc nào sẽ hợp với người bạn mới quen này. Bạn bảo tôi Vũ Đèo có nhiều chất giọng giông giống Aaron Neville.  Rồi bạn đề nghị Alleluia.

Tôi đã được nghe anh hát vài bài nhạc VN cổ điển ở quán cafe MontMartre; tôi đồng ý với bạn ngay. Người bạn trẻ này sẽ mang lại một sắc thái mới cho bài nhạc nặng cân này. Và hôm nay KJ xin giới thiệu người ca sĩ trẻ Vũ Đèo đến với các bằng hữu xa gần.

Hôm nay cũng là ngày cuối năm. Một năm 2021 với nhiều nhiêu khê rắc rối, nhiều biến chuyển của nạn đại dịch, nhiều chuyện hung tàn đẩm máu. Ca khúc Alleluia này là một lời cầu xin an bình cho mọi người.

Alleluia

Mạch nhạc nào nghe như có bí phép
Người đàn lên theo thánh ý chép.
Sao anh vô tư, không quan tâm, chẳng đoái hoài?
Này đây quãng tư, quãng năm tiếp nối.
Thứ âm trầm rơi, trưởng âm lên vút.
Ngẩn ngơ quân vương vung tay phóng bút Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Niềm tin trong anh đôi lúc chới với,
Vì trong đêm trăng trên nóc mái ngói ,
Nhìn em tắm ánh nước lấp loáng, khiến anh như người mất hồn.
Buộc thân anh trên chiếc ghế gỗ mốc,
Đập tan ngai vua, gọt bay mái tóc.
Từ trên môi anh, em chắt lấy khúc Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Phòng không nơi đây anh có biết đến.
Từng giam chân anh, và đã lấy mất hết,
Lấy mất tất cả chỉ sót trong anh niềm cô độc.
Rềnh rang em giương cờ bay muôn sắc.
Tình yêu đâu ai vẻ vang chiến thắng?
Chỉ có vắng ngắt (và) nát tan câu nguyện cầu.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Một thời luôn nghe chuyện buồn vui dưới thế.
Chuyện nhân gian xưa em mang ra kể.
Nhưng nay sao anh chỉ thấy hoang mang toàn im lìm.
Một thời năm nao khi ta trong nhau,
Cùng thần linh kia giang cánh bay cao,
Làn hơi trên môi, ta nghe mấp máy Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Còn không trên kia một đấng Sáng Thế?
Bài học yêu đương riêng anh vẫn biết
Sao cho nhanh tay bắn trúng kẻ trong cuộc chơi này.
Chẳng phải lời than trong đêm tối ám,
Cũng chẳng là ai tìm thấy ánh sáng,
Lạnh tanh rách nát  chỉ có câu Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Hallelujah

Well I heard there was a secret chord
That David played and it pleased the Lord
But you don't really care for music, do you?
Well it goes like this: the fourth, the fifth
The minor fall and the major lift
The baffled king composing Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Your faith was strong but you needed proof
You saw her bathing on the roof
Her beauty and the moonlight overthrew you
She tied you to her kitchen chair
She broke your throne and she cut your hair
And from your lips she drew the Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Baby I've been here before
I've seen this room and I've walked this floor (you know)
I used to live alone before I knew you
And I've seen your flag on the marble arch
And love is not a victory march
It's a cold and it's a broken Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

There was a time when you let me know
What's really going on below
But now you never show that to me, do you?
But remember when I moved in you
And the holy dove was moving too
And every breath we drew was Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Maybe there's a God above
All I've ever learned from love
Was how to shoot somebody who outdrew you
And it's not a cry that you hear at night
It's not somebody who's seen the light
It's a cold and it's a broken Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…