Alleluia

Nhạc & lời: Leonard Cohen
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Vũ Đèo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Studio Vũ Đèo
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Bích họa tại nhà nguyện St. Joseph 's Oratory
Graphics: MarcMarc

NT:  Lần đi DC, tôi đã làm quen được với một người ca sĩ trẻ, rất trẻ.  Nhưng khi nghe anh cất tiếng hát, tôi có cảm tưởng anh có một tâm hồn thật già dặn và đầy ưu tư.  Sau khi hát, tôi có đến nói chuyện làm quen, và lôi kéo anh vào hát cho KeJazz.

Anh hưởng ứng ngay.

Anh bảo tôi anh rất thích nghe Etta James, một ca sĩ có giọng hát nhiều chất liệu blues.  Tôi nói tiếng hát của anh trong sáng mượt mà, làm tôi nghĩ đến Bing Crosby hoặc Natalie Cole.  Anh bảo tôi, ngược lại, anh học hỏi rất nhiều từ lắng nghe Etta James và nỗi đau đớn của bà.

Tôi với bạn bàn thảo với nhau về loại nhạc nào sẽ hợp với người bạn mới quen này. Bạn bảo tôi Vũ Đèo có nhiều chất giọng giông giống Aaron Neville.  Rồi bạn đề nghị Alleluia.

Tôi đã được nghe anh hát vài bài nhạc VN cổ điển ở quán cafe MontMartre; tôi đồng ý với bạn ngay. Người bạn trẻ này sẽ mang lại một sắc thái mới cho bài nhạc nặng cân này. Và hôm nay KJ xin giới thiệu người ca sĩ trẻ Vũ Đèo đến với các bằng hữu xa gần.

Hôm nay cũng là ngày cuối năm. Một năm 2021 với nhiều nhiêu khê rắc rối, nhiều biến chuyển của nạn đại dịch, nhiều chuyện hung tàn đẩm máu. Ca khúc Alleluia này là một lời cầu xin an bình cho mọi người.

Alleluia

Mạch nhạc nào nghe như có bí phép
Người đàn lên theo thánh ý chép.
Sao anh vô tư, không quan tâm, chẳng đoái hoài?
Này đây quãng tư, quãng năm tiếp nối.
Thứ âm trầm rơi, trưởng âm lên vút.
Ngẩn ngơ quân vương vung tay phóng bút Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Niềm tin trong anh đôi lúc chới với,
Vì trong đêm trăng trên nóc mái ngói ,
Nhìn em tắm ánh nước lấp loáng, khiến anh như người mất hồn.
Buộc thân anh trên chiếc ghế gỗ mốc,
Đập tan ngai vua, gọt bay mái tóc.
Từ trên môi anh, em chắt lấy khúc Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Phòng không nơi đây anh có biết đến.
Từng giam chân anh, và đã lấy mất hết,
Lấy mất tất cả chỉ sót trong anh niềm cô độc.
Rềnh rang em giương cờ bay muôn sắc.
Tình yêu đâu ai vẻ vang chiến thắng?
Chỉ có vắng ngắt (và) nát tan câu nguyện cầu.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Một thời luôn nghe chuyện buồn vui dưới thế.
Chuyện nhân gian xưa em mang ra kể.
Nhưng nay sao anh chỉ thấy hoang mang toàn im lìm.
Một thời năm nao khi ta trong nhau,
Cùng thần linh kia giang cánh bay cao,
Làn hơi trên môi, ta nghe mấp máy Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Còn không trên kia một đấng Sáng Thế?
Bài học yêu đương riêng anh vẫn biết
Sao cho nhanh tay bắn trúng kẻ trong cuộc chơi này.
Chẳng phải lời than trong đêm tối ám,
Cũng chẳng là ai tìm thấy ánh sáng,
Lạnh tanh rách nát  chỉ có câu Alleluia.
Alleluia, Alleluia, Alleluia, Allelu…ia

Hallelujah

Well I heard there was a secret chord
That David played and it pleased the Lord
But you don't really care for music, do you?
Well it goes like this: the fourth, the fifth
The minor fall and the major lift
The baffled king composing Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Your faith was strong but you needed proof
You saw her bathing on the roof
Her beauty and the moonlight overthrew you
She tied you to her kitchen chair
She broke your throne and she cut your hair
And from your lips she drew the Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Baby I've been here before
I've seen this room and I've walked this floor (you know)
I used to live alone before I knew you
And I've seen your flag on the marble arch
And love is not a victory march
It's a cold and it's a broken Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

There was a time when you let me know
What's really going on below
But now you never show that to me, do you?
But remember when I moved in you
And the holy dove was moving too
And every breath we drew was Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Maybe there's a God above
All I've ever learned from love
Was how to shoot somebody who outdrew you
And it's not a cry that you hear at night
It's not somebody who's seen the light
It's a cold and it's a broken Hallelujah
Hallelujah, Hallelujah, Hallelujah…

Cali Bao Mộng Mơ

Nhạc & lời: John & Michelle Phillips
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Quý Anh
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Terre Media Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  California Dreamin’ đã một thời đóng dấu cho tên tuổi của ban nhạc The Mamas & the Papas.  Bài nhạc ghi nhận nỗi nhớ nhà của Michelle Phillips vào những ngày John & Michelle sống ở Nữu Ước.  Đó là mùa đông năm 1963.  Họ là một cặp vợ chồng mới cưới; Michelle vẫn còn rất trẻ, dưới 20 tuổi.  Cô nhớ California của cô, nhớ trời xanh, nhớ nắng vàng, nhớ quay quắt.  Nỗi nhớ của cô đã nổi trôi trên giai điệu của John Phillips, đã trở thành một bài nhạc tình được giới trẻ thời bấy giờ yêu mến.

Một điều đáng nêu ra là trong lúc ghi âm ca khúc này, một thành viên trong ban nhạc không muốn nghe tiếng guitar điện solo như mọi lần.  John Phillips đã bỏ ra khỏi phòng thâu, gặp ngay Buddy Shank là một tay kèn và sáo alto flute đang đứng xớ rớ ở đó.  Thế là John lôi Buddy trở vào.  Với cây sáo trên tay, Buddy duyệt sơ bài nhạc rồi ghi âm ngay đoạn solo impromptu, chỉ một lần một. Tuyệt chiêu.

Tôi dịch lời cho ca khúc này đã lâu, gửi cho bạn.  Bạn cứ ngần ngừ mãi.  Bạn bảo tôi, bài nhạc quá nổi tiếng, thật tình không biết làm sao để không bị hơi hướm nhạc pop nhập vào.  Tôi nghĩ cũng đúng.  Tôi đã nghe khá nhiều phiên bản, nhưng tôi vẫn thấy rất pop.  Chỉ có nhanh hơn, chậm hơn, đàn thùng, hay đàn điện, thêm tiếng kèn, hoặc vĩ cầm.  Vẫn rất pop.

Nên khi Triệu Vinh hòa âm lần đầu, không khí của nhạc thời 60-70 rất đậm đặc.  Tôi nói với bạn, chắc phải chơi chậm lại.  Phải có gì đó làm điểm dị biệt, một tín hiệu của KJ.

Nghe bản hòa âm sau, tiết tấu chậm và mang nhiều hoài niệm, tôi nghĩ đến Nguyên Khôi là một người bạn trẻ mới quen.  Tôi nhờ anh hát, nhưng nghe xong bản phối, anh từ chối.  Tôi hiểu.  NK có rất nhiều khán giả ái mộ giọng hát đa cảm của anh, nhất là qua những bài nhạc tình mùi mẫn của Ngô Thụy Miên và Vũ Thành An.  Có lẽ anh không muốn chuyển hướng và làm mất đi tình cảm tốt đẹp kia.

Vô tình hôm đi DC, hẹn gặp được Quý Anh, bạn đã hỏi và QA nhận lời.

Cũng là một cái duyên.

Trong nhạc phẩm này, QA hát rất… khác.  Anh không nén hơi như những ca khúc trước.  Có một chút gì buông thả trong từng chữ, tự sự trong từng câu.  Không cầu kỳ, nhưng đầy xúc cảm.

Bản mix cuối cùng bạn gửi đến tôi, tôi nghe mà không còn thấy bầu trời Cali của thập niên 60.  Cali Bao Mộng Mơ là Cali của thế kỷ 21.  Tâm tình QA gửi qua ca khúc này là tâm tình của Generation Millenium, của Gen Z.  Cali Bao Mộng Mơ là của KẻJazz đây thôi.

LV: Để hoàn thành hòa âm cho nhạc phẩm này thì người tôi phải cảm ơn trước nhất là Triệu Vinh. Anh đã hòa âm bài ngay từ đầu và hát làm mẫu cho tôi nghe. Dự định đầu tiên là nhờ TV hát. Nhưng sau đó tôi và bạn, ngẫm nghĩ lại, thì đều cho rằng dáng vẻ pop trong cách xử lý bài của TV thì dù hay, dễ nghe, nhưng lại quá quen thuộc với mọi người. Mà quen thuộc thì lại không nằm vào trong tiêu chuẩn của KJ. Thế nên tôi quyết định đổi kiểu chơi của bài. Nhưng dù sao tôi vẫn dựa trên những cách chuyển hợp âm của TV, và nhất là tôi đã dựa vào câu midi nhạc cho tiếng sáo mà TV gửi cho tôi để làm nhạc cho đoạn giữa của bài. Cho nên phải nói là hòa âm này có một nửa là từ “bàn tay lông lá” của tay đàn sĩ, kiêm ca sĩ TV.

Tôi loay hoay với nhạc phẩm này khá lâu. Cách hát bè điêu luyện của The Mamas & the Papas luôn ám ảnh tôi khi nghĩ đến bài này. Còn nếu muốn jazz hóa để thêm nét sâu lắng của tâm tình tự sự thì tôi lại nghĩ đến tiếng hát ma mỵ của Diana Krall. Khó mà tìm ra giải pháp. Ngay khi gửi bài mẫu cho QA tôi cũng còn phân vân. Chỉ khi nhận được tiếng hát của QA để ráp lại thì lúc đó tôi mới hình thành được trong đầu khái niệm về hòa âm cuối cho bài này. Đây quả đúng là tình trạng “để cái xe trước con ngựa”! Tôi cho rằng cách hát của QA đã gợi ý cho tôi phải nên”thanh toán” bài này như thế nào. Vì thế nên bài mix cuối gửi đến cho QA là cả một ngạc nhiên cho người bạn trẻ này.

Cali Bao Mộng Mơ

Cây lá thay màu nâu.
Mây xám giăng giăng khắp trời.
Tôi lang thang, miên man,
Trong ngày đông gay gắt da

Giờ này ở tận chốn xa,
Nắng ấm lung linh trên đường.
Cali, tôi mộng mơ.
Ngày đông làm nhớ bâng quơ.

Nhà nguyện sáng đèn hắt hiu.
Ánh nến lung linh mơ màng.
Phút thinh vắng, tôi vờ cầu xin
Quì gối dù cõi lòng ngàn xa.

Chốn ấy, ngây ngất bên người tình thơ.
Nắng ấm như vẫn đợi chờ.
Cali, tôi mộng mơ hoài.
Ngày đông càng thêm sầu úa!

Cây lá say vàng nâu.
Mây xám rưng rưng nặng hồn.
Tôi đi trong lặng thinh
Nghe ngày đông lạnh buốt tim.

Dù nàng chẳng hề thiết tha.
Đã đến khi tôi quay về,
Hỡi Cali mộng mơ.
Ngày đông làm thêm u buồn…
Ngày đông càng thêm sầu nhớ…

California Dreamin’

All the leaves are brown 
And the sky is grey
I've been for a walk
On a winter's day

I'd be safe and warm
If I was in L.A.
California dreamin'
On such a winter's day

Stopped into a church
I passed along the way
Well, I got down on my knees
And I pretend to pray

You know the preacher like the cold
He knows I'm gonna stay
California dreamin'
On such a winter's day

All the leaves are brown 
And the sky is grey
I've been for a walk
On a winter's day

If I didn't tell her
I could leave today
California dreamin'
On such a winter's day