Đêm Nay Có Em

• Nguyên tác: The Way You Look Tonight
• Nhạc: Jerome Kern
• Lời: Dorothy Fields
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Đại Quỳnh
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Fiori Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Nếu bạn giống như tôi, thì có lẽ bạn cũng thường tẳn mẳn mà thắc mắc: không biết chuyện gì xảy ra trong khi ta nghe nhạc:  Theo nhà thần kinh học Kiminobu Sugaya và nhạc sĩ vĩ cầm Ayako Yonetani thì toàn bộ não của ta hoạt động khá hăng say trong lúc ta đang… lim dim nằm im thưởng thức nhạc.

Sau đây là một bản liệt kê các phần có thể làm bạn rất nhức đầu (nguồn http://www.ucf.edu):

Phần thùy trán (frontal lobe) rất quan trọng vì đó là phần giúp bạn suy tư, quyết định, cân nhắc, lập kế hoạch.  Khi nghe nhạc, phần não này hoạt động tích cực trong khi bạn đắn đo suy nghĩ không biết bạn có thích bài nhạc này hay không.  Thích là vì lý do gì.  Nếu không thích thì bạn phải làm thế nào để… chuồng cho lẹ.

Phần thùy thái dương (temporal lobes) xử lý những gì lọt vào lỗ tai của bạn.  Lọt lỗ tai trái sẽ được thùy thái dương trái chuyển dịch lời nhạc và ngôn ngữ (bạn hãy nghĩ đến ngôn ngữ bạn chỉ biết… lõm bõm), trong khi lọt qua lỗ tai bên phải sẽ được thùy thái dương phải ghi nhận giai điệu, âm sắc, v.v… Điều này có nghĩa là bạn nào thích nghe nhạc không lời có thể làm thùy thái dương phải làm việc nhiều hơn bên trái, và theo luật tự nhiên, có thể làm nó… bành trướng hơn và làm bạn bị.. méo đầu.

Vùng Broca thường được dùng đến khi hát, hoặc nói,  hoặc vừa hát vừa nói, cũng như khi chơi nhạc khí. Âm nhạc giúp phát triển phần não này một cách mãnh liệt, có nghĩa là ca nhạc sĩ sẽ… lẽo mép hơn người thường.

Vùng Wernicke có trách nhiệm cho ngôn ngữ viết và nói, và được tận dụng khi phân tích và thưởng thức âm nhạc.

Phần thùy chẩm (occipital lobe) xử lý hình ảnh.  Trong khi người thường sẽ dùng thùy thái dương nhiều hơn trong lúc nghe nhạc, thì nhạc sĩ dùng thùy chẩm vì hình như nhạc sĩ hay có tật mường tượng đến nốt nhạc, trường canh, v.v… trong khi nghe.

Phần tiểu não (cerebellum) phối hợp động tác cũng như giữ gìn kiến thức, phần này rất quan trọng cho những người học nhạc.  Phần này cũng bảo đảm là cho dù bạn có bị Alzheimer, bạn vẫn có thể chơi nhạc được (tuy nhạc gì thì không ai biết).

Phần nhân cạp (nucleus accumbens) nằm sâu trong não bộ, thường tiết dịch chất dẫn thần kinh dopamine khi bị khích động bởi âm nhạc, khiến cho bạn dễ trở thành một kẻ nghiện… nhạc.

Hạch hạnh nhân amygdala được phó thác trách nhiệm về xúc cảm.  Vì vậy mà nhạc buồn làm bạn sầu thảm hơn, hay nhạc rhumba làm tay chân bạn ngứa ngáy hơn, hoặc nhạc quân hành khiến bạn thấy dũng cảm hơn.  Theo như anh Ngu Yên bàn tính, ta nên học thuộc lòng bài Tiến Quân Ca để vào giây phút hấp hối, ta lẩm nhẩm hát bài nầy để thấy can đảm hơn mà… ra đi.

Phần hồi hải mã hippocampus là cái CPU của não bộ.  Đây là nơi một câu nhạc có thể gợi lại những kỷ niệm ưu ái hoặc đau buồn cho bạn.  Nó lại có thể xắp xếp và điều hành bạn.  Âm nhạc có tác động phần não này tạo nên tế bào thần kinh mới.

Putamen xử lý cử động của tay chân, thân thể, cũng như giải quyết phần tiết tấu âm nhạc.  Vì vậy, khi nghe một bài nhạc khích động, chân tay của bạn thường hay bị… giựt giựt là vì vậy.

Thể chai corpus callosum là giao liên cho hai bên não bộ, hòa nhập trực giác và suy luận, lý trí và tình cảm.  Nghe người ta nói nếu bạn đả thông được corpus callosum thì bạn sẽ trở thành thiên tài âm nhạc.

Phần hypothalamus nối thần kinh hệ và nội tiết endocrine.  Qua phần não này, âm nhạc có thể giảm áp huyết và nhịp tim nếu bạn nghe nhạc Mozart, toàn thân tê liệt nếu bạn nghe nhạc KẻJazz liên tục một tuần lễ.

Sau đây, tôi xin mời bạn thí nghiệm với một ca khúc rất cổ điển và lãng mạn, cùng tiếng hát dữ dội của Đại Quỳnh.

Đêm Nay Có Em

Bao lần lòng anh thấy ưu sầu
Đời sao quá lạnh lùng
Chợt nghĩ đến em là tim anh nghe ấm nồng
Vì em quá tinh nguyên đêm này

Nhìn em yêu kiều, nụ cười ấm trên môi
Hồng đôi má ru êm
Giờ anh có chi ngoài câu yêu em suốt đời
Từ em đến trong cơn mơ này

Khi bên nhau, câu âu yếm dịu dàng
Hun trái tim thành mây khói
Bao thơ ngây vang trong tiếng em cười
Anh giữ trong hồn anh mãi

Xin đừng, đừng thay đổi bao giờ,
Đừng quên phút giây này
Nhìn anh mãi thôi vì anh yêu em quá rồi
Tình yêu đó xin em đêm này

The Way You Look Tonight

Someday, when I'm awfully low
When the world is cold
I will feel a glow just thinking of you
And the way you look tonight

Yes, you're lovely, with your smile so warm
And your cheeks so soft
There is nothing for me but to love you
And the way you look tonight

With each word your tenderness grows
Tearin' my fear apart
And that laugh wrinkles your nose
Touches my foolish heart

Lovely, never, never change
Keep that breathless charm
Won't you please arrange it ‘cause I love you
Just the way you look tonight

Nắng Hè

• Nguyên tác: Summertime
• Nhạc: George Gershwin
• Lời: : Ira Gershwin, DuBose Heyward
• Lời Việt: Dục
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Mùa hè 2024 ở nơi tôi đang cư ngụ, miền nam nước Mỹ.  Ngày trước là vùng đầm lầy nước đọng, đầy muỗi mòng.  Ngày nay phố thị tràn lan với bao khu gia cư hàng hàng lớp lớp những căn nhà thênh thang ướp đẫm hơi lạnh, xua đuổi khí nóng ra ngoài đường xá làm những mặt nền xi-măng, mặt nhựa nóng đến  bốc hơi.  Và khi chiều xuống là lúc bầy muỗi vi vu như phi cơ ùa đi kiếm máu.

Thành phố tôi ở cách vùng vịnh Mexico một tiếng.  Mỗi năm, vào mùa hè, trong cơn nóng điên người, dân cư lại ngong ngóng chờ bão.

Mùa bão kéo dài từ tháng Năm đến tháng Mười.  Đời sống trong mùa bão luôn luôn phập phồng.

Nơi tôi ở, thời gian được đánh dấu bằng tên của những cơn bão dữ.  Alicia (1983), Allison (2001), Katrina (2007), Ike (2008), Harvey (2017), và năm nay, Beryl.  Chúng tôi nói với nhau: chuyện đó xảy ra hồi trước Katrina, hay là, ngay sau Harvey, ổng bỏ về Việt Nam lấy vợ, v.v…

Giữa những ngày mưa gió đó, là những ngày hè oi ả.  Nắng khô khốc sỏi đá nứt nẻ đất đai.  Nắng hầm hập dán cái ẩm ướt vào da thịt nhơm nhớp mồ hôi.  Nắng thô bỉ lột trần vai, ngực, bụng, hông, đùi bất chấp thuần phong mỹ tục.

Nắng hè nơi tôi ở là như vậy đó.

Hôm nọ mấy người bạn rủ đi Hawaii.  Nằm ngoài biển, nghe gió lay mấy tàng dừa, nghe tiếng sóng rì rào vỗ, nghe mùi bọt biển mằn mặn, thì chợt nhớ những ngày mới lớn ở Nha Trang, mới thấy thấm mấy câu:  Đã chìm khuất những ngày tươi sáng trong tâm hồn.  Nhớ hè cũ, ta cùng say đắm trong nắng vàng…

Tôi phải cảm ơn anh Dục đã mang lại những giây phút thơ mộng trong Nắng Hè.

LV: Lúc nhỏ tôi không nhớ có bao giờ mình thấy ngại nắng. Trưa hè nắng chói vẫn lăn ra ngoài đường chơi bắn bi, chọi banh với chúng bạn. Nếu được đi ra biển thì chẳng ngại gì nắng chang chang vẫn luôn hùng hổ lăn vào nghịch sóng, nghịch cát cho đến khi nắng cháy lột cả da ra. Chỉ nhớ là đôi lúc bị mắng vì phơi nắng nhiều làm làn da bị đen đủi, giống dân lao động, thợ thuyền quá…

Nhưng giờ đến cái tuổi xế chiều thì lại sợ nắng kinh khủng, nhất là nắng ở xứ Texas. Lúc nào cũng bị dọa bị ung thư da vì phơi nắng. Đi đâu ra nắng cũng phải bôi sunscreen. Kể ra thì nắng Texas cũng độc thật. Chỉ có mấy anh bạn Mễ Tây Cơ vẫn tỉnh khoe làm việc lao động dưới ánh nắng chói chang mùa hè. Tuần trước tôi cũng bầy đặt bắt chước được 2 bữa làm vườn nơi đất nhà quê dưới trời nắng gắt. Cuối cùng bị say nắng, bệnh nằm bẹp dí cả ngày hôm sau!

Bởi thế khi nhắc đến nắng thì bài Summertime mà anh Dục dịch ra là Nắng Hè cũng khá là trái với “sự thật phũ phàng” với mùa hè nắng chói ở Houston, Texas. Lời phỏng dịch của anh Dục vẽ lên những ngày hè thơ mộng trong ký ức gợi nên nỗi buồn man mác, khác hẳn với cơn nắng hè thực tại quanh tôi, nóng hầm hập, nóng nhễ nhại, cùng với đe dọa từ những cơn bão sẽ đến… Thôi thì ít ra Nắng Hè của anh Dục cũng cho tôi chút ngơi nghỉ dưới “bóng mát” của “một ngày hè” trong trí tưởng tượng.

Nắng Hè

Nắng hè tới
Mang nhiều xao xuyến trong tâm hồn
Nắng hè sang
Mang nhiều nỗi buồn chứa chan
Nhớ hè cũ
Bao niềm yêu mến bỗng dâng tràn
Chiều nay, chợt buồn bâng khuâng, nhớ cơn nắng hè

Đã chìm khuất
Những ngày tươi sáng trong tâm hồn
Đã cách xa
Những ngày nắng hè chói chang
Nhớ hè cũ
Ta cùng say đắm trong nắng vàng
Người yêu ơi, chiều nay cô đơn, nhớ cơn nắng hè

Summertime

Summertime
And the livin' is easy
Fish are jumpin'
And the cotton is high
Oh, your daddy's rich
And your ma is good-lookin'
So hush, little baby, don't you cry

One of these mornings
You're gonna rise up singing
And you'll spread your wings
And you'll take to the sky
But till that morning
There ain't nothin' can harm you
With daddy and mammy standin' by