Vòng Gió Ngập Hồn

Nhạc: Michel Legrand
Lời: Alan Bergman & Marilyn Bergman
Lời Việt: Lê Vũ
Trình bày: Ngô Nhật Trường
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: Ngô Nhật Trường
Graphics: MarcMarc

LV: Loay hoay thử dịch nhạc phẩm The Windmills of Your Mind này hơn 2 năm, chẳng đi tới đâu.  Bạn nhờ anh Ngu Yên.  Vài tuần sau có bản dịch Cánh Gió Xoay Hồn Em!  Lời dịch vừa khít khao, vừa uyển chuyển tài tình.  Thật phải chào thua anh Ngu Yên này.  Cũng nhờ hứng chí khi hòa âm với bản dịch của Ngu Yêu này mà tôi quyết định trở lại bản dịch xưa của mình xem có cứu vãn gì được không.  Dù sao cũng là công sức hơn hai năm.  Loay hoay thêm vài tuần nữa, cuối cùng cũng ra được một bản dịch mới mà bạn đề nghị tựa là Vòng Gió Ngập Hồn.  Có thể xem như một an ủi cho cố gắng tưởng như là công cốc của mình.  Phải cám ơn anh Ngu Yên về bản dịch trước đã làm động lực thúc đẩy.  Cũng phải cám ơn Ngô Nhật Trường đã chịu bỏ công ra thâu đi, thâu lại nhạc phẩm này.

NT:  Tôi từng nghe nhiều phiên bản khác nhau của bài này, từ a capella cho đến jazz cho đến  lounge.  Tôi tự hỏi, có phải vì thế mà bài nhạc này được xem là xuất sắc?  Giai điệu dễ gợi ý cho chuyển thể.  Lời nhạc uyển chuyển qua bao thời đại vẫn tinh nguyên.  Đề tài hoài hoài bất tử.  Không trách sao bạn đã viết hòa âm hai lần khác nhau, và lại thêm một dịch bản thơ mộng đầy đủ ấn tượng của nguyên đề The Windmills of Your Mind.  Theo kiểu này thì tôi chắc trong tương lai KeJazz lại còn được nghe nhiều ấn bản khác qua những giọng hát khác nữa.

Vòng Gió Ngập Hồn

Cuộc tử sinh như một vòng xoay
Hoài nào có phút giây nghỉ ngơi
Vòng đời không ngơi, vòng trầm luân
Miệt mài suốt tháng năm dần trôi
Thầm lặng bong bóng lửng lờ bay
Tựa một banh tuyết bên triền sâu 
Vòng ngựa gỗ quay cuồng được bao lâu 
Lượn lờ dưới ánh trăng lẻ loi
Vòng thời gian theo đồng hồ xoay
Hoài để những tháng năm vụt bay
Và trần gian như chầm chậm xoay 
Tựa một trái táo xoay lặng im
Là ngàn nỗi xoáy sâu vào tim
Tựa vòng gió cối xay hồn ai

Đường hầm quanh co, đường hầm u mê
Đường uẩn khuất đi về đâu
Đường vào âm u, vào tận thâm sâu
Chẳng một chút ánh dương lẻ loi
Chập chờn loay hoay, nửa vòng xoay
Nào còn nhớ giấc mơ vội tan
Mặt hồ lăn tăn, từng vòng nước
Vụt hòn đá xoáy theo giòng sâu
Vòng thời gian kim đồng hồ xoay
Hoài để những tháng năm vụt bay
Và trần gian như chầm chậm xoay
Tựa một trái táo xoay lặng im
Là ngàn nỗi xoáy sâu vào tim
Tựa vòng gió cối xay hồn ai

Vật vờ lao đao, lòng chợt nôn nao
Phải là tiếng khóa nghe đâu đó?
Mùa hè qua nhanh, giận hờn vu vơ
Phải lời cho nhau nhiều bóng gió?
Cặp tình nhân trên bờ biển hoang sơ
Nhạt nhòa những dấu chân buồn tênh 
Nhịp đập hoang mang, vọng từ xa xăm
Phải từ ngón tay em mỏng manh?
Hình ngày xưa treo dọc hành lang sâu
Và lời ca khi còn khi mất
Mặt nhìn hơi quen, ngập ngừng (ngờ ngợ) tên ai
Giờ tìm đâu, sâu trong tâm trí?
Lòng đã biết chẳng còn gì cho nhau? 
Đừng gượng ép trái tim của nhau
Bỗng gió đâu kéo về ngập lá úa
Nhắc nhớ tóc em xưa hoen trời thu 

Cuộc tử sinh như một vòng xoay
Hoài nào có phút giây nghỉ ngơi
Vòng đời không ngơi, vòng trầm luân
Miệt mài suốt tháng năm dần trôi
Là ngàn nỗi khắc sâu hình bóng
Là ngàn nỗi xoáy sâu vào tim
Tựa vòng gió cối xay hồn ai

The Windmills of Your Mind

Round, like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
Like a snowball down a mountain
Or a carnival balloon
Like a carousel that's turning
Running rings around the moon
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Like a tunnel that you follow
To a tunnel of its own
Down a hollow to a cavern
Where the sun has never shone
Like a door that keeps revolving
In a half-forgotten dream
Like the ripples from a pebble
Someone tosses in a stream
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Keys that jingle in your pocket
Words that jangle in your head
Why did summer go so quickly?
Was it something that you said?
Lovers walk along a shoreline
Leave their footprints in the sand
Is the sound of distant drumming
Just the fingers of your hand?
Pictures hanging in a hallway
And the fragment of a song
Half-remembered names and faces
But to whom do they belong?
When you knew that it was over
You were suddenly aware
That the autumn leaves were turning
To the color of his hair?
(when you knew that it was over
In the autumn of goodbye
In a moment you could not recall
The color of his eyes)

Like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
As the images unwind
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Buồn Chợt Đến

Nhạc & lời: Burt Bacharach & Hal David
Lời Việt: Nam Lộc
Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Hiệp Định Studio
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo: VD
Graphics: MarcMarc

LV: Tình cờ lục tìm trong đống sách nhạc cũ thì thấy tập Tình Ca Nhạc Trẻ 1.  Trong đó có bài Close To You mà Nam Lộc dịch ra là Buồn Chợt Đến.  Thường thì tôi không tha thiết với những nhạc phẩm phóng dịch lắm.  Tôi cho rằng nếu không dịch theo sát được nghĩa của bản chính thì xem như làm méo mó đi hết tâm tình của người viết lời và phủ nhận sự nối kết chặt chẽ giữa lời và nhạc ở bản chính.  Dĩ nhiên nhiều khi dịch sát nghĩa thật khó khăn vì ngôn ngữ bất đồng; nhưng chính vì thế nên những bài nhạc dịch cho khít khao với nội dung bản chính mới là đáng quý.  Những nhạc sĩ dịch giỏi ngày xưa như Phạm Duy, Lữ Liên thì ngoài việc dịch sát nghĩa ra, họ còn làm cho câu cú lời dịch tiếng Việt hát lên được dễ dàng trơn tru như thể bài nhạc được viết bằng tiếng Việt ngay từ lúc phôi thai.
Thế nhưng tôi rất thích giai điệu nhạc phẩm Close To You này.  Thêm nữa lời Việt của Nam Lộc nghe cũng khá nên thơ, trôi chảy.  Nên tôi quyết định thực hiện Buồn Chợt Đến.  Dĩ nhiên tôi nghĩ ngay đến giọng ca Hồ Đắc Anh Thi (AT).  May sao cô cũng rất yêu thích nhạc phẩm nổi tiếng này nên đã nhận lời thâu hát ngay.  Biết đâu bạn Nguyễn Thảo của tôi ngày nào đó hứng khởi dịch lại bài này cho sát nghĩa hơn không?

NT: Không hiểu vì sao, nhưng tôi không thiết tha mấy với đa số nhạc của The Carpenters. Có lẽ những ấn tượng hoa bướm làm tôi nghĩ đến cái lứa tuổi mà một thời đã được dí dỏm gọi tên Lứa tuổi thích ô mai. Nhưng đấy là một vấn đề khác.
Tuy vậy, bạn nêu lên vấn đề dịch thuật là một điều tôi vẫn suy tư thường xuyên. Anh Ngu Yên viết một cuốn sách dày 600 trang (Ý Thức về Dịch Thuật, bán trên Amazon), thì tôi tin chắc rằng đây là một đề tài nhiêu khê mà cũng lắm thú vị. Có lẽ một ngày nào, các bạn của KeJazz sẽ thấy một trang diễn đàn trên mạng KeJazz nói về dịch thuật, để chúng ta cùng hội thảo và góp ý về vấn đề này.

Buồn Chợt Đến

Một lần mơ, mơ mùa thu lá bay
Lòng chợt thấy buồn biết mấy
Ngày còn đây.  Tình là khói mây
Sầu đầy vơi

Một lần đi, qua mùa đông giá băng
Lòng chợt nhớ người tình lỡ
Giờ còn đâu, còn tìm thấy đâu
Mầu thời gian

Một mình lang thang đếm bước chân
Nghe lòng chợt dâng lên mối vấn vương
Rồi đường nào đưa em đến nỗi thương và nhớ
Chiều nay đưa em đi trong cơn mưa bay, trong cơn mê say, như mây che đầy đôi mắt

Chiều lại rơi cho mùa thu rã rời
Đời phiêu lãng cùng năm tháng
Cuộc tình xa, người tình rất xa.  Lá thu vàng

(They Long to Be) Close to You

Why do birds suddenly appear
Every time you are near?
Just like me, they long to be
Close to you

Why do stars fall down from the sky
Every time you walk by?
Just like me, they long to be
Close to you

On the day that you were born
The angels got together
And decided to create a dream come true
So they sprinkled moon dust in your hair of gold and starlight in your eyes of blue

That is why all the girls in town
Follow you all around
Just like me, they long to be
Close to you