Xe Đạp Hư

Nhạc: Tom Waits
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Eleven-Sixteen Soundscape
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tom Waits là một trong những nhạc sĩ có nhiều nét đặc thù, trong cách hát cũng như cách viết nhạc.  Ca từ của ông tựa như những nét vẽ trong một bức tranh trường phái Biểu Hiện (Abtract Expressionism); chúng cưu mang và từ tốn châm chích vào những ý tưởng thầm kín trong tiềm thức của người nghe.  Hoặc như trong một ly Scotch, với một viên nước đá nhỏ, đủ để vị rượu lần lượt mở ra và chuyển hóa trên đầu lưỡi. Nếu bạn nhâm nhi.

Được viết cho cuốn phim One from the Heart vào năm 1981, Broken Bicycles là một ca khúc thật nhẹ nhàng của ông.  Len lỏi vào chuyện chiếc xe đạp hư, vẫn có những xúc cảm và những câu hỏi đầy móng nhọn dễ làm xước hồn.  Ta phải cần có một nơi để chứa những gì ta chẳng còn muốn, như viện mồ côi chứa những đứa trẻ bị bỏ rơi.  Hoặc, mùa vẫn có thể thay đổi rất nhanh, mà sao ta vẫn hay quên mất đi điều ấy… Nhìn chiếc xe đạp cũ hư với những ý nghĩ như vậy thì ai mà chẳng ngậm ngùi?

Trong ca khúc này, câu nhạc được viết với những ngắt quãng khác thường, tạo ra cảm giác ngập ngừng như một người có nhiều tâm sự và đang bận suy tư.  Nền nhạc của bạn lại có một không khí hụt hẫng, chới với.   Và kết cục của ca khúc là một câu hỏi cùng với những nốt nhạc lơ lửng không về chủ âm.  Nghe như thể nỗi buồn sẽ không bao giờ dứt.

LV: Bạn nói nghe cũng có lý. Nghe bài nhạc này của Tom Waits cũng giống như uống thẳng một ngụm Scotch lần đầu tiên. Hơi chói, hơi nồng. Nhưng ngụm thứ hai với chút đá lạnh. Lại thấy thấm thía. Dĩ nhiên tôi biết bạn thích bài này vì lời của TW mang ẩn dụ. Một hình ảnh được vẽ lên nhưng lại gợi đến nhiều ý tưởng. Đọc lời nhạc qua một lần phải đọc lại để ngẫm nghĩ. Tôi đoán là bạn cũng khá chật vật với việc dịch lời bài này.

Riêng tôi thì lại thích cách TW trình bày. Chỉ với một tiết tấu 3/4 đơn giản, nhưng cách bỏ nốt khác thường của giai điệu khiến cho bài nhạc nghe khá bất ngờ. Tạo nên nét hấp dẫn đặc biệt. Đến khi bạn gửi track vocal thì tôi lại thấy bạn hát khác thêm đi nữa. Thành ra từ nguyên bản do chính tác giả hát đến bản dịch do người dịch trình bày. Một ngạc nhiên tôi cho là khá thích thú. Xin mời thính giả lắng nghe.

Xe Đạp Hư

Dầm mưa chiếc xe đạp, nằm im trước sân.
Nhìn màu sơn đã hoen rồi, lỗ chỗ thâm nâu.
Chẳng còn ai biết nơi nào chôn cho quên bấy nhiêu
Điều ta đã không còn yêu thương tha thiết.
Vào Thu vì sao nhắc chi Xuân tươi,
là khi ta nói câu chia ly.
Thời gian đã qua, mà tình ta vẫn đây,
Tựa như chiếc xe, lâu ngày dầm mưa trước sân.

Lặng yên chiếc xe chờ mùa Đông giá băng.
Chỏng chơ trước sân nhà, giống đám xương tàn.
Còn vài ba chiếc lá vàng vướng mắc căm xe;
Vòng quay đã ngưng vì bao nhiêu mất mát.
Mùa thay trong chớp nhoáng, ôi, quá nhanh.
Mà sao ta cứ luôn ngỡ ngàng.
Và này là bao thứ em cho ta,
Vẫn còn nguyên ở đây, giờ tuy đã hư, 
Nhưng làm sao nỡ vứt đi?

Broken Bicycles

Broken bicycles, old busted chains
With rusted handle bars out in the rain.
Somebody must have an orphanage for
All these things that nobody wants any more
September's reminding July
It's time to be saying good-bye
Summer is gone, Our love will remain
Like old broken bicycles out in the rain

Broken bicycles, don't tell my folks
There's all those playing cards pinned to the spokes
Laid down like skeletons out on the lawn
The wheels won't turn when the other has gone
The seasons can turn on a dime
Somehow I forget every time
For all the things that you've given me
Will always stay, there broken but 
I'll never throw them away

Nắng

Nhạc & Lời: Bobby Hebb
Lời Việt: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Thu Hiền
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT: Vào một ngày đẹp trời đầu mùa thu ở Houston, có nắng vàng nhè nhẹ rung rinh trong cơn gió mới sang mùa, bạn gửi cho tôi bản dịch của một bài nhạc xưa, Sunny.  Mang airpods, tôi say sưa thả hồn mình theo tiếng nhạc dặt dìu, riêng tư.  Lòng thấy thật thanh thản, ấm áp.

Ca khúc Sunny là vậy đó.  Một bản soul-jazz standard làm cho tâm hồn thăng hoa.  Sunny là ánh dương quang.  Sunny là một cô thiếu nữ thơ ngây.  Sunny là một chàng trai mới lớn.  Sunny cũng có thể là tia sáng lung linh lòng thương yêu của thượng đế.  Nhạc sĩ Bobby Hebb chẳng bao giờ khẳng định Sunny là gì.  Ta chỉ biết ông đã hoàn tất bản nhạc trong một đêm uống rượu whiskey ở New York, với một cây guitar trong tay.  Đó là năm 1963.  Tổng thống John F. Kennedy vừa bị ám sát, và Hal Hebb, anh ruột và cũng là người đã dìu dắt Bobby vào con đường âm nhạc, vừa qua đời. 

Sunny là tâm định vươn lên, hướng về phía tốt đẹp hơn, hoàn mỹ hơn.

Mãi đến năm 1995, trong một buổi phỏng vấn trên đài radio, ông nói: So “Sunny”, to me, is that disposition, you need a Sunny disposition to get away from whatever, just as I said before, “amuse me”,”Make me forget what I just saw man”,”I don’t wanna know, I know I have to know, but I don’t know how to deal with it right now. I will deal with it, I’m not running away from this. I just need a break.” (Vì vậy, Sunny, đối với tôi, là một chiều hướng tâm linh. Ta cần hướng về cái tốt để trốn tránh điều gì đó không tốt, như tôi đã nói trước đây, “Hãy cho tôi khuây khỏa”, “Hãy để tôi quên những gì tôi vừa trông thấy”, “Tôi không muốn biết, tôi biết tôi vẫn phải biết, nhưng tôi chưa biết tôi phải xử trí như thế nào ngay lúc này. Tôi sẽ có quyết định, tôi sẽ không trốn tránh. Tôi chỉ cần thêm thời gian.”)

LV: Vậy thì phải nói chị Lê Thu Hiền có một sunny disposition. Chị phải qua bao nhiêu khó khăn mới thâu xong bài này. Bài lạ chị phải làm quen. Cách chơi bài cũng lạ chị chưa nghe bao giờ. Dụng cụ thâu thanh mới chị mới tập tễnh xử dụng. Software để thâu cũng qua 3 lượt thay đổi, từ Audacity qua Garage Band qua Studio One. Toàn bộ có lẽ phải mất hơn 2 tháng để thâu được. Chị thố lộ là chị thâu hơn 50 lần để có track gửi cho tôi mix. Tôi nghe xong thì phục quá. Nếu như là tôi thì chắc là tôi đã bỏ cuộc rồi. Nhất là khi chị phải làm việc với kẻ hay cằn nhằn, phê bình như tôi… Xin cám ơn tâm tính sunny của chị đã giúp chị không quản khó khăn mà hoàn tất nhạc phẩm Sunny này cho Kejazz và thính giả. Xin mời thưởng thức Nắng (Sunny) qua phong cách nhạc Soul, hoàn toàn khác với nhịp điệu nhạc disco của nhóm Boney M.

Nắng

Nắng hỡi, mới hôm qua trong tôi từng cơn mưa lũ.
Nắng hỡi, người đến cho tôi quên bao niềm đau xưa cũ.
Phút đen tối giờ qua rồi,
Và ngày mới rực rỡ hồng.
Nắng sưởi ấm cõi lòng khát khao đợi
Ánh nắng đã đến cho tôi yêu người.

Nắng hỡi, cám ơn em cho bao nụ hoa tươi thắm.
Nắng hỡi, cám ơn em cho tôi tình yêu say đắm.
Bằng cả tấm lòng,
Bằng mối thâm tình,
Để thấy tim mình vút mây trời
Nắng ấm mãi mãi thôi, yêu mãi người.

Nắng hỡi, biết ơn em cho tôi nhận ra chân lý.
Nắng hỡi, biết ơn em đưa tôi về nơi êm ấm.
Kiếp sống giang hồ, bão tố phong trần,
Rồi bỗng có được hôm này cầm chắc trong tay.
Nắng ấm mãi đắm say, yêu cõi đời.

Nắng hỡi, nhớ ơn em cho tôi nụ cười thanh thản.
Nắng hỡi, nhớ ơn em mang cho đời thêm tươi sáng.
Đã thắp trong hồn ấm lữa nồng.
Có em bên đời phút tuyệt vời.
Ánh nắng quá thiết tha, yêu suốt đời.

Sunny

Sunny, yesterday my life was filled with rain
Sunny, you smiled at me and really eased the pain
The dark days are gone
And the bright days are here
My sunny one shines so sincere
Sunny one so true, I love you

Sunny, thank you for the sunshine bouquet
Sunny, thank you for the love you brought my way
You gave to me your all and all
Now I feel ten feet tall
Sunny one so true, I love you

Sunny, thank you for the truth you let me see
Sunny, thank you for the facts from A to Z
My life was torn like a windblown sand
And the rock was formed when you held my hand
Sunny one so true, I love you

Sunny, thank you for the smile upon your face
Sunny, thank you for the gleam that shows its grace
You're my spark of nature's fire
You're my sweet complete desire
Sunny one so true, I love you