Xe Đạp Hư

Nhạc: Tom Waits
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Eleven-Sixteen Soundscape
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tom Waits là một trong những nhạc sĩ có nhiều nét đặc thù, trong cách hát cũng như cách viết nhạc.  Ca từ của ông tựa như những nét vẽ trong một bức tranh trường phái Biểu Hiện (Abtract Expressionism); chúng cưu mang và từ tốn châm chích vào những ý tưởng thầm kín trong tiềm thức của người nghe.  Hoặc như trong một ly Scotch, với một viên nước đá nhỏ, đủ để vị rượu lần lượt mở ra và chuyển hóa trên đầu lưỡi. Nếu bạn nhâm nhi.

Được viết cho cuốn phim One from the Heart vào năm 1981, Broken Bicycles là một ca khúc thật nhẹ nhàng của ông.  Len lỏi vào chuyện chiếc xe đạp hư, vẫn có những xúc cảm và những câu hỏi đầy móng nhọn dễ làm xước hồn.  Ta phải cần có một nơi để chứa những gì ta chẳng còn muốn, như viện mồ côi chứa những đứa trẻ bị bỏ rơi.  Hoặc, mùa vẫn có thể thay đổi rất nhanh, mà sao ta vẫn hay quên mất đi điều ấy… Nhìn chiếc xe đạp cũ hư với những ý nghĩ như vậy thì ai mà chẳng ngậm ngùi?

Trong ca khúc này, câu nhạc được viết với những ngắt quãng khác thường, tạo ra cảm giác ngập ngừng như một người có nhiều tâm sự và đang bận suy tư.  Nền nhạc của bạn lại có một không khí hụt hẫng, chới với.   Và kết cục của ca khúc là một câu hỏi cùng với những nốt nhạc lơ lửng không về chủ âm.  Nghe như thể nỗi buồn sẽ không bao giờ dứt.

LV: Bạn nói nghe cũng có lý. Nghe bài nhạc này của Tom Waits cũng giống như uống thẳng một ngụm Scotch lần đầu tiên. Hơi chói, hơi nồng. Nhưng ngụm thứ hai với chút đá lạnh. Lại thấy thấm thía. Dĩ nhiên tôi biết bạn thích bài này vì lời của TW mang ẩn dụ. Một hình ảnh được vẽ lên nhưng lại gợi đến nhiều ý tưởng. Đọc lời nhạc qua một lần phải đọc lại để ngẫm nghĩ. Tôi đoán là bạn cũng khá chật vật với việc dịch lời bài này.

Riêng tôi thì lại thích cách TW trình bày. Chỉ với một tiết tấu 3/4 đơn giản, nhưng cách bỏ nốt khác thường của giai điệu khiến cho bài nhạc nghe khá bất ngờ. Tạo nên nét hấp dẫn đặc biệt. Đến khi bạn gửi track vocal thì tôi lại thấy bạn hát khác thêm đi nữa. Thành ra từ nguyên bản do chính tác giả hát đến bản dịch do người dịch trình bày. Một ngạc nhiên tôi cho là khá thích thú. Xin mời thính giả lắng nghe.

Xe Đạp Hư

Dầm mưa chiếc xe đạp, nằm im trước sân.
Nhìn màu sơn đã hoen rồi, lỗ chỗ thâm nâu.
Chẳng còn ai biết nơi nào chôn cho quên bấy nhiêu
Điều ta đã không còn yêu thương tha thiết.
Vào Thu vì sao nhắc chi Xuân tươi,
là khi ta nói câu chia ly.
Thời gian đã qua, mà tình ta vẫn đây,
Tựa như chiếc xe, lâu ngày dầm mưa trước sân.

Lặng yên chiếc xe chờ mùa Đông giá băng.
Chỏng chơ trước sân nhà, giống đám xương tàn.
Còn vài ba chiếc lá vàng vướng mắc căm xe;
Vòng quay đã ngưng vì bao nhiêu mất mát.
Mùa thay trong chớp nhoáng, ôi, quá nhanh.
Mà sao ta cứ luôn ngỡ ngàng.
Và này là bao thứ em cho ta,
Vẫn còn nguyên ở đây, giờ tuy đã hư, 
Nhưng làm sao nỡ vứt đi?

Broken Bicycles

Broken bicycles, old busted chains
With rusted handle bars out in the rain.
Somebody must have an orphanage for
All these things that nobody wants any more
September's reminding July
It's time to be saying good-bye
Summer is gone, Our love will remain
Like old broken bicycles out in the rain

Broken bicycles, don't tell my folks
There's all those playing cards pinned to the spokes
Laid down like skeletons out on the lawn
The wheels won't turn when the other has gone
The seasons can turn on a dime
Somehow I forget every time
For all the things that you've given me
Will always stay, there broken but 
I'll never throw them away