Category: Ballad

Lời Thì Thầm

• Nhạc & lời: Lê Vũ
• Trình bày: Vũ Đèo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Studio Vũ Đèo
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

LV: Lời Thì Thầm đã được viết ra từ lâu lắm rồi nhưng tôi không làm sao thực hiện cho xong bài được. Một phần là vì tính tôi kỳ quái: làm hoà âm cho nhạc người khác, dù hay dở gì tôi cũng tìm ra hứng để làm nhưng khi làm hoà âm cho nhạc mình viết thì tôi lại thấy ngán ngẫm, mất hứng. Không biết có phải vì “tự ty mặc cảm” hay “bụt nhà không thiêng” gì đó nhưng tôi luôn cảm thấy “lực bất tòng tâm” khi soạn nhạc cho bài mình viết. Lý do thứ hai không thực hiện được LTT sớm hơn là vì không tìm được ra người hát. Tôi hát không xong nhờ qua bạn hát nhưng kẹt cái lúc viết thì lại không ngó ngàng gì đến cao độ nên bài vừa có nốt thật thấp mà cũng vừa có nốt quá cao. Thành thử ra cả hai hát thử cũng không cách nào làm cho hoàn hảo.

Tôi cũng có tìm cách viết lại cho nốt nhạc phù hợp với quãng độ của giọng tôi và bạn; nhưng bạn lại không thích phiên bản mới. Cứ thế mà bài này nằm xó đóng bụi bao nhiêu năm nay. Đến khi được quen biết Vũ Đèo.

Điều tôi yêu mến nơi VD là, ngoài giọng hát đặc biệt thiên phú của anh, VD xử lý những bài anh hát thật cẩn trọng, khác hẳn với nhiều người khác. Với anh thì không có chuyện bài nào dễ thì chỉ cần thâu một buổi là xong. Tôi rất hưởng ứng tinh thần này của anh. Có nghĩa là anh xem trọng việc tôi làm và cẩn tắc với công sức của riêng một mình. Mỗi một câu hát ra, mỗi lúc lấy hơi là một giãi bầy tâm tình của VD. Anh suy nghĩ, cân nhắc để đặt cả tâm tư vào bài hát. Anh thâu đi thâu lại không biết bao nhiêu lần để gửi cho tôi gột rửa chọn lọc. Tôi thấy mệt nhưng rất vui, rất đáng công.

Tôi nổi ít hứng viết LTT cũng chỉ từ một nốt quãng 9 trong hợp âm thứ: “Lời thì thầm đêm đó ngày XƯA…” Nốt quãng 9 này luôn tạo cảm giác chơi vơi, lơ lửng. Lơ lửng như những lời thì thầm hão huyền đã bay đi theo gió… Lời thì thầm nơi đầu môi chót lưỡi?

Lời Thì Thầm

Lời thì thầm đêm đó ngày xưa
Lời ai nói đây, phút giây vô tình
Lời tan mất trong đêm đen thinh lặng
Lời theo gió đi về đâu?

Một mình ta một bóng hoàng hôn
Nhìn theo ánh sao cô đơn lạnh lùng
Lặng nghe gió rung xôn xao cây cành
Lời xưa có ai còn nhớ?

Lời yêu thương như sương như khói
Rồi tan theo gió mưa hững hờ
Nhạt đôi môi, tiếng yêu lững lờ
Tàn phai theo thời gian ơ hờ.

Lời yêu thương chìm trong quên lãng
Còn ta với khung trời hiu quạnh
Một niềm riêng xót xa đơn lạnh 
Một tình yêu khói sương mỏng manh.

Lời như nỗi đam mê trong ta lần đầu
Phút say sưa môi hôn vội vàng
Ngón tay đan trong nhau dịu dàng
Tóc mơn man trên da thịt ngàn
Có bâng khuâng cưu mang một đời?
Có miên man ôm mãi trong lòng?
Rồi như bóng đêm dần tan?

Một mình ta một bóng hoàng hôn
Nhìn theo ánh sao cô đơn lạnh lùng
Lặng nghe gió rung xôn xao cây cành
Lời xưa có ai còn nhớ?

Lời ngày xưa như sương như khói
Rồi tan theo gió mưa phũ phàng
Nhạt đôi môi tiếng yêu lỡ làng
Tàn phai theo thời gian bẽ bàng.

Lời yêu thương chìm trong quên lãng
Còn ta với cõi đời hiu quạnh
Một niềm riêng xót xa đơn lạnh 
Một tình yêu khói sương mỏng manh.

Đâu lời nói xưa
Ôi lời xưa!
Ôi lời xưa!

Xa Xa Nơi Chân Trời

• Nguyên tác: Over the Rainbow
• Nhạc: Harold Arlen
• Lời: Yip Harburg
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Kim Lan
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Vào năm 2001, trong một cuộc trưng cầu ý kiến của nhóm Recording Industry Asociation of America và National Endowment for the Art, bài nhạc Over the Rainbow được bầu là số 1, kế tiếp là bài White Christmas mà KẻJazz đã dịch vào năm 2016.  Ca khúc Over the Rainbow này, lẽ dĩ nhiên, đã nằm trong máy điện toán của tôi từ rất lâu, nhưng bị tôi ngâm cũng vì một chữ Rainbow đã làm tôi rối trí vì không làm sao lắp chữ Việt nào khác vào câu nhạc để nghe cho suông sẻ.

Số phận của nguyên bản cũng long đong không kém.  Chỉ nội cái tựa đề mà phải bị thay đổi ba lần bốn lượt, từ nguyên thủy Over the Rain Bow is Where I Want to Be, đến I’ll Go Over the Rainbow, rồi Someday Over the Rainbow, rồi cuối cùng chỉ còn vỏn vẹn Over the Rainbow.  Ngay lúc ráp nối phim, mấy giám đốc sản xuất đã đề nghị cắt bỏ bài nhạc này vì sợ phim quá dài.  Và cuối cùng, bài nhạc cũng bị cắt phần intro. 

Lẽ dĩ nhiên, nói theo kiểu người Mỹ: the rest is history, những gì xảy ra sau đó đã đi vào lịch sử.  Over The Rainbow đã đoạt giải thưởng Oscar năm 1939.

Over the Rainbow của tôi thì phải chịu thiệt thòi cái phần cầu vồng ngũ sắc, mà chỉ còn trơ cái chân trời xa xa kia thôi.  Thành ra tôi phải cầu đến bạn cho thêm màu mè trong phần hòa âm vậy.

LV: Với tôi thì nhạc hay không nhất thiết là cần phải có tay đàn cừ khôi và giọng hát tuyệt vời, nhưng nhất định phải có cấu trúc hài hòa để câu hát và tiếng đàn nâng đỡ lấy nhau mà thăng hoa thành âm điệu mà người nghe sẵn sàng đón nhận. Nói thì dễ nhưng làm thì lại khó lắm. Hài hòa ở đây không phải chỉ nói về âm vận, tiết tấu mà còn phải kể đến mầu sắc, cung cách trong tiếng hát câu nhạc của kẻ hát và người đàn. Có quá nhiều yếu tố linh tinh để đóng góp vào việc dàn dựng nên một bài nhạc hay.

Vì có nhiều thứ nhiêu khê như vậy nên trước giờ tôi cũng chỉ làm nhạc lấy một mình. Hay dở gì thì cũng là ý kiến chủ quan; nhưng ít nhất tôi giữ được cái phong cách riêng biệt của tôi để đảm bảo được nét hài hòa trong trí tưởng. Vì không phải là kẻ giỏi đàn nên việc làm sao đạt đến lãnh vực hài hòa trong hòa âm phối khí thật là quan trọng với tôi.

Tuy nhiên, có nhiều yếu tố thuộc về lãnh vực cá nhân thì tôi cũng không cách nào kiểm soát được. Quan trọng nhất vẫn là tiếng hát. Làm sao tìm ra giọng hát thích hợp với bài mình soạn hoặc làm sao soạn được bài phù hợp với giọng hát mình chọn mời luôn là một vấn đề khó khăn cho tôi. Mỗi một tiếng hát có cách lấy hơi riêng biệt, có mầu sắc của cá tính riêng, có phong thái đặc biệt của tính cách cá nhân được thể hiện qua cách hát, có những điểm mạnh/yếu trong kỹ thuật khác nhau. Mỗi người một khác. Mỗi giọng hát là một thử thách.

Bài Xa Xa Nơi Chân Trời này được soạn đã rất lâu nhưng không tìm ra được người hát thích hợp. Lẽ ra thì đã có một giọng nữ từ Việt Nam hứa sẽ thực hiện nhưng vì lý do nào đó không rõ cô đã bặt tăm không liên lạc. Thế nên tôi đã lại để ngâm bài thêm ít nhất là một năm nữa đến khi được chị Kim Lan nhận lời hát. Tôi cho rằng những chờ đợi đó cũng xứng đáng vì Kim Lan đã chuyển tải được nhạc phẩm này thật hài hòa. Tuy nhiên đây cũng chỉ là nhận xét chủ quan của tôi. Mời người nghe thẩm định.

Xa Xa Nơi Chân Trời

Về phía chân trời xa, xa tắp
Rực áng mây,
Là cõi mơ mà em luôn ước mơ
Lời mẹ ru thuở nào

Tìm mãi phương trời xanh, xanh biếc
Niềm khát khao
Và giấc mơ, một lần chưa dám mơ
Nhẹ du em bước vào

Cho lời ước thầm lay động sao trời
Cho bình minh gọi em dậy trên ngàn mây trắng xóa
Cho niềm ưu sầu tan thật êm đềm
Như mật hoa ngọt trên đầu môi mềm
Là nơi em đã tìm

Ngoài xa chân trời, chim say nắng
Rộn rã bay
Lòng muốn theo bầy chim xanh lướt mây
Rời xa nơi chốn này

Sao bầy chim được bay về chân trời
Nhưng còn riêng mình nơi này
Mang bao mong ước

Over The Rainbow

Somewhere over the rainbow
Way up high
There's a land that I heard of once
In a lullaby

Somewhere over the rainbow
Skies are blue
And the dreams that you dare to dream
Really do come true

Someday I'll wish upon a star
And wake up where the clouds are far behind me
Where troubles melt like lemon drops
Away above the chimney tops
That's where you'll find me

Somewhere over the rainbow
Bluebirds fly
Birds fly over the rainbow
Why then, oh why can't I?

If happy little bluebirds fly
Beyond the rainbow
Why, oh why can't I?