Vòng Gió Ngập Hồn

• Nguyên tác: The Windmills of Your Mind
• Nhạc: Michel Legrand
• Lời: Alan Bergman & Marilyn Bergman 
• Lời Việt: Lê Vũ
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

LV: Nhạc Michel Legrand luôn thu hút tôi một cách kỳ lạ. Đặc biệt là bài The Windmills of Your Mind. Những nốt nhạc hoán chuyển từ câu này qua câu kế tạo nên một mạch nối những âm thanh thật diệu kỳ. Thật là nét nhạc lộng lẫy, huy hoàng của một thiên tài. Vì thế nên tôi trở lại bài này lần thứ ba nơi Kejazz.

NT:  Rất đồng ý với bạn là nhạc ML rất là du dương, lộng lẫy.  Bạn cũng thường bảo với tôi rằng bạn ít khi để ý đến ca từ.  Nhưng có lẽ, riêng với bài này, vì chính bạn đã tự dịch, chắc bạn đã phải “thưởng thức” lời ca không ít thì nhiều.

Lời ca, The Windmills of Your Mind, vẽ lên những hình ảnh xoay tròn, bánh xe quay, banh tuyết lăn, kim đồng hồ xoay… cùng một lúc, những nốt nhạc lên cao, rồi trở về chủ âm, rồi lại lên cao hơn, rồi lại về chủ âm; chúng cũng bị xoay tròn cùng với hình ảnh được vẽ lên.  Hãy lắng nghe thêm: giai điệu trong từng đoạn cũng dặt dìu lên cao, lên cao, qua cao điểm rồi bắt đầu đi xuống, đi xuống, như một cánh cối xay gió. Những vòng tròn trong những vòng tròn.

Tôi không biết là giai điệu đã được viết trước ca từ, hay ca từ trước giai điệu, nhưng sự hài hòa trong ca khúc này tôi công nhận là thật… hết sảy, đáng được re-visit, như bạn nói, đã lần thứ ba rồi, và cũng có thể còn những lần khác nữa.

LV: Lần này tôi dùng một nhịp đập trầm đều để làm nền cho bài. Xem nó như là nhịp đập của đồng hồ, của thời gian, của con tạo xoay vần hay là của những ký ức nào đó còn đang quay cuồng trong tâm trí…

Vòng Gió Ngập Hồn

Cuộc tử sinh như một vòng xoay
Hoài nào có phút giây nghỉ ngơi
Vòng đời không ngơi, vòng trầm luân
Miệt mài suốt tháng năm dần trôi
Thầm lặng bong bóng lửng lờ bay
Tựa một banh tuyết bên triền sâu 
Vòng ngựa gỗ quay cuồng được bao lâu 
Lượn lờ dưới ánh trăng lẻ loi
Vòng thời gian theo đồng hồ xoay
Hoài để những tháng năm vụt bay
Và trần gian như chầm chậm xoay 
Tựa một trái táo xoay lặng im
Là ngàn nỗi xoáy sâu vào tim
Tựa vòng gió cối xay hồn ai

Đường hầm quanh co, đường hầm u mê
Đường uẩn khuất đi về đâu
Đường vào âm u, vào tận thâm sâu
Chẳng một chút ánh dương lẻ loi
Chập chờn loay hoay, nửa vòng xoay
Nào còn nhớ giấc mơ vội tan
Mặt hồ lăn tăn, từng vòng nước
Vụt hòn đá xoáy theo giòng sâu
Vòng thời gian kim đồng hồ xoay
Hoài để những tháng năm vụt bay
Và trần gian như chầm chậm xoay
Tựa một trái táo xoay lặng im
Là ngàn nỗi xoáy sâu vào tim
Tựa vòng gió cối xay hồn ai

Vật vờ lao đao, lòng chợt nôn nao
Phải là tiếng khóa nghe đâu đó?
Mùa hè qua nhanh, giận hờn vu vơ
Phải lời cho nhau nhiều bóng gió?
Cặp tình nhân trên bờ biển hoang sơ
Nhạt nhòa những dấu chân buồn tênh 
Nhịp đập hoang mang, vọng từ xa xăm
Phải từ ngón tay em mỏng manh?
Hình ngày xưa treo dọc hành lang sâu
Và lời ca khi còn khi mất
Mặt nhìn hơi quen, ngập ngừng (ngờ ngợ) tên ai
Giờ tìm đâu, sâu trong tâm trí?
Lòng đã biết chẳng còn gì cho nhau? 
Đừng gượng ép trái tim của nhau
Bỗng gió đâu kéo về ngập lá úa
Nhắc nhớ tóc em xưa hoen trời thu 

Cuộc tử sinh như một vòng xoay
Hoài nào có phút giây nghỉ ngơi
Vòng đời không ngơi, vòng trầm luân
Miệt mài suốt tháng năm dần trôi
Là ngàn nỗi khắc sâu hình bóng
Là ngàn nỗi xoáy sâu vào tim
Tựa vòng gió cối xay hồn ai

The Windmills of Your Mind

Round, like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
Like a snowball down a mountain
Or a carnival balloon
Like a carousel that's turning
Running rings around the moon
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Like a tunnel that you follow
To a tunnel of its own
Down a hollow to a cavern
Where the sun has never shone
Like a door that keeps revolving
In a half-forgotten dream
Like the ripples from a pebble
Someone tosses in a stream
Like a clock whose hands are sweeping
Past the minutes of its face
And the world is like an apple
Whirling silently in space
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Keys that jingle in your pocket
Words that jangle in your head
Why did summer go so quickly?
Was it something that you said?
Lovers walk along a shoreline
Leave their footprints in the sand
Is the sound of distant drumming
Just the fingers of your hand?
Pictures hanging in a hallway
And the fragment of a song
Half-remembered names and faces
But to whom do they belong?
When you knew that it was over
You were suddenly aware
That the autumn leaves were turning
To the color of her hair?

Like a circle in a spiral
Like a wheel within a wheel
Never ending or beginning
On an ever-spinning reel
As the images unwind
Like the circles that you find
In the windmills of your mind

Về Bên Anh

• Nguyên tác: Si Volvieras A Mi
• Nhạc & lời: Mark Portmann, Klaus Derendorf, & Claudia Brant
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

LV: Tôi đã yêu mến bài Si Volvieras a Mi ngay từ lần đầu nghe Josh Groban hát cách đây gần 20 năm. Tôi luôn mong được có dịp thực hiện nhạc phẩm đặc biệt này. Tiếc rằng nhạc phẩm này quá khó để dàn đựng, đặc biệt là theo tiêu chuẩn của David Foster, người đã hoà nhạc cho Josh Groban hát.

Bên cạnh đòi hỏi nơi giọng hát phải có đủ nội lực và cảm xúc là đòi hỏi nơi hoà âm, phối khí phải làm sao cho đủ tầm độ để có thể tạo nên nét bi tráng, diễm lệ. Tôi đã làm đi làm lại nhiều bản nháp cho bài mà vẫn không sao vừa ý. Phiên bản cuối này, nếu không có được giúp đỡ của bạn, thì có lẽ cũng sẽ cùng số phận với những phiên bản trước là bị cho vào folder rác.

Việc bạn đồng ý dịch lời và hát đã làm cho tôi có thêm hứng khởi mà hoàn thành nhạc phẩm tôi rất yêu mến này.

NT:  Tôi rất ngạc nhiên lúc bạn hỏi tôi.  Tôi có nghe Josh Groban, nhưng không nhiều.  Nên tôi hoàn toàn mù tịt về ca khúc này.  Cũng như bạn khi phải hòa âm một bài nhạc lạ, tôi rất e ngại khi phải dịch một ca khúc mà mình chưa hề nghe qua bao giờ.  Nhất là nhạc cổ điển. 

Khác với nhạc jazz với kết cấu lỏng lẻo, nhạc cổ điển quá khó tính.  Cho nên khi phân câu, chữ đơn và chữ kép lại trở thành quan trọng để khi hát mà không bị hiểu sai nghĩa vì không thay đổi nhịp được.  Thêm vào đó là những dấu sắc huyền hỏi ngã làm tôi lúc nào cũng đắn đo, hát thử xem có bị ngọng không vì không dám đổi nốt.  Bản dịch nháp lại phải được “thi vị hóa” chứ nếu không thì sẽ có thính giả khắc khe phán cho là “như cơm nguội”. 

Đó là mới phần dịch thuật.

Phần hát cũng gay cấn không kém vì tôi không phải học sinh thanh nhạc, thêm vào đó, thời gian và năm tháng ăn chơi trác táng làm giọng hát rè đi, hơi thở không còn đầy đủ để ung dung hát một câu dài.  Tôi đã run rẩy một mình trong phòng thâu, hát đi hát lại ngững đoạn gay cấn để nghe sao “cho ra hồn”, không phải như đang bị bắt “trả bài”.  Lúc đó, tôi cũng hơi “sùng” bạn vì đương không mà lại bắt tôi lãnh cái trách nhiệm này, và đã định bụng nhờ đến Vũ Đèo, vì người ca sĩ trẻ này có nội công thâm hậu hơn.

Nhưng rồi sau khi hát đi hát lại bao nhiêu lần, tôi lại bắt đầu thấy thấm cái lục dục thất tình của anh chàng này. Tôi có thể tưởng tượng ra được lúc ngồi chờ đợi tiếng bước chân của ai đó mang về cả một trời xuân rưng rưng hoa nắng, lúc thèm một môi hôn “tinh khôi hương yêu” quá nhiệm mầu.

Không, tình yêu của ai khác chứ tình yêu của anh chàng này không như cơm nguội đâu.

Bởi vậy nên bây giờ, tôi phải cám ơn bạn đã giao ca khúc này cho tôi.

Về Bên Anh

Cuộc đời vì không có em
Còn gì để anh khát khao?
Còn lại ngày tháng vô vọng
Rụng rơi xuống đáy huyệt sầu.

Lời em đã nói đêm chia ly lạnh căm
Hằn sâu trên da như vết cắt
Thời gian đã đứng yên trong vĩnh viễn thương đau
Và con tim anh khô khốc như sa mạc

Chờ mong tiếng bước em về đây
Về mang ánh nắng hoa rưng rưng hương ngàn xuân biếc
Và em sẽ đến đây vì anh
Nụ hôn chất ngất trên môi tinh khôi hương yêu nhiệm mầu quá
Nhưng bước chân em mãi rong chơi quên về

Ngày dài từ khi vắng em
Từng dòng lệ khơi nỗi đau
Ngoài trời mưa gió kéo mây đen mịt mù
Là ca khúc bi ai khôn nguôi
Tựa bao hối tiếc trong đời

Chìm sâu giữa phút giây miên man sầu đau
Thầm vang bao câu kinh xám hối
Lời kinh theo gió (có) lùa qua ngõ ngách tim em?
Vì người điên đêm nay sẽ chết theo cuộc tình 

Còn mong tiếng bước chân về đây
Về mang ánh nắng mai rưng rưng hương ngàn xuân biếc
Và em sẽ đến bên cạnh anh
Nụ hôn chất ngất trên môi tinh khôi hương yêu nhiệm mầu mãi
Nhưng bước chân em đã đi xa muôn trùng

Là khi bão dữ hung hăng dập vùi
Là lửa bốc trong cơn cuồng nộ
Là quay quắt con tim anh
Làm sao quên hết ngày đó
Em cướp mất hồn anh, xác thân đây, tù nhân

Ôi… đến khi nao em thôi rong chơi, hãy quay về cùng anh
Và em hãy đến đây vì anh
Để anh thấy thiết tha yêu thương
(hãy yêu anh như ngày nào)
Nhưng bước chân em đã xa anh muôn đời

Si Volvieras a Mi

¿Cómo sobrevivir?
¿Cómo calmar mi sed?
¿Cómo seguir sin ti?
¿Cómo saltar sin red?

Con ese adiós tan salvaje y cruel
Me deshojaste la piel
La eternidad en final se quedó
Y un desierto es mi corazón

Ay, si volvieras a mí
Encendería el sol mil primaveras
Si regresaras por mí
Sería un milagro cada beso que me dieras
Pero hoy te vas
Y no hay vuelta atrás

¿Qué habrá después de ti?
Mas que estas lágrimas
Si hasta la lluvia en el jardín
Toca música sin fin
Sombría y trágica

Hoy de rodillas, le pido a Dios
Que por el bien de los dos
Algo en tu pecho se quiebre al oír
A este loco que se muere de amor

Ay, si volvieras a mí
Encendería el sol mil primaveras
Si regresaras por mí
Sería un milagro cada beso que me dieras
Pero hoy te vas
Y no hay vuelta atrás

Y desataste un huracán
Fuego y furia de un volcán
Que no sé apagar
Cómo olvido que fui
Esclavo de ti, ya no puedo más

¡Ay!
Si volvieras a mi vida, si volvieras
Si regresaras por mí
Sería feliz otra vez
Pero hoy te vas
Y no hay vuelta atrás