Cơ Hình

• Nguyên tác: Shape of My Heart
• Nhạc & lời: Dominic Miller & Gordon Sumner
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen & LeVuMusic Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Gần đây, khoa học mới chứng minh được là trái tim của chúng ta cũng rất dễ bị ảnh hưởng bởi xúc cảm.  Những đau buồn cay đắng đều ảnh hưởng đến bộ phận này trong cơ thể, thường là nhất thời.  Nhưng khi có một biến cố gì quá đau đớn, con tim có thể bị ảnh hưởng trầm trọng và vĩnh viễn. 

Có thể rướm máu. Có thể bể nát. Có thể thay hình đổi dạng.

Khoa học đã cho thấy một tình trạng con tim bị tổn thương vì xúc cảm, gọi là takosubo cardiomyopathy, đã thay đổi hình dạng thành giống như một chiếc bình cổ của Nhật, với cổ tim thắt chặt, làm máu bị nghẽn không lưu thông bình thường.

Cơ Hình, tôi gọi như vậy.  Hình dạng của con tim.

Sting viết ca khúc này về một tay cờ bạc, nhưng không phải là người ham mê đỏ đen.  Hắn vào bàn chơi để tìm câu trả lời về đời sống.  Hắn là một khoa học gia đang thử nghiệm bằng trò thắng thua.

Trái tim là cảm xúc sâu kín; kẻ chơi bài không bao giờ để lộ diện.

Có lẽ trong cuộc tìm kiếm của anh ta, có khá nhiều thất vọng.

Tôi đoán như vậy dựa trên cách hành âm dùng nhiều gam thứ và bảy để tạo nên một không khí u hoài.  Thỉnh thoảng, và rất ít, ta thoáng nghe một gam trưởng như một ánh lửa lóe lên, như một chút hy vọng.  Nhưng sau đó lại quay về với cảm giác bất an. Lời ca mang nhiểu ẩn dụ của một chính trường.

Dominic Miller, người cùng viết giai điệu với Sting, đã phát biểu rằng ca từ của Sting rất là hoang mang và bí ẩn, nhưng giai điệu lên xuống arpeggio rất là lả lướt, tạo nên bên ngoài và bên trong của câu chuyện trên sòng bài.

Thế nên, khi tôi và bạn chẳng hiểu mình đang hát cái gì thì đừng nên lấy làm ngạc nhiên.  Vì ông ấy đã viết như thế.

LV: Nói về chuyện hát mà không hiểu gì hết thì tôi tự nhận mình là “cao thủ”. Với tôi thì chỉ cần tựa bài gợi ý và nhạc hay là đủ cho tôi “en dòi” rồi. Tỷ dụ như nghe bài Ave Maria hát bằng tiếng La Tinh thì đâu cần hiểu gì đâu mà vẫn thấy cảm xúc mãnh liệt. Vì khuynh hướng này nên, mặc dù thưởng thức nét nhạc đặc thù của Sting, tôi không thường nghe nhạc của ông này.  Phần lớn những bài Sting viết hoặc chọn để trình bày là những bài “lắm lời”. Nghe mệt óc! Lời nhạc  của Leonard Cohen cũng có nhiều ẩn dụ, 2 nghĩa nhưng tôi cảm thấy được nét thơ, nét tình trong đó cho dù ý của bài thật là buồn khổ. Nhạc của Sting dường như nhiều lời hơn và những ẩn dụ trong đó có chiều hướng dấy lên tâm tình hoài nghi, bất an.  Nghe xong thấy tinh thần xuống thấp. 

Dĩ nhiên đây chỉ là nhận định của tôi với kiến thức hạn hẹp của mình.

Và dĩ nhiên không phải là tôi không thích thực hiện nhạc của Sting. Chỉ là ngại làm vì ngoài chuyện “lắm lời” ông cũng viết cắc cớ sao cho bài khó hát trại đi. Nếu không hát cho đúng nốt đúng chỗ thì không ra bài của Sting. Bạn và tôi chắc là biết rõ điều này hơn ai hết vì phải mất gần 2 tháng mới giải quyết được bài Cơ Hình này. Và dù thực hiện xong rồi nhưng tôi quả thật vẫn không biết mình hát cái gì…

Cơ Hình

Bài chia đều tay, nhập theo vô thức vô tâm
Người quanh bàn chơi nào ai đã nghi ngờ
Trò chơi đỏ đen chẳng vì đôi phút vinh quang
Chẳng hề thiết gì tới danh lợi

Bài chia từng con, nhìn chưa rõ manh nha
Tìm phương trình chung, tìm ẩn số cơ hội
Định lý vùi sâu tầm xác suất hơn thua
Nghịch số nghìn lối mập mờ

Ngờ rằng trong nước bích là gươm giáo phép binh đao
Màu chuồn thâm hắc ám nhuốm vũ khí chiến tranh
Trận rô đồ đưa ra làm vốn liếng đám chính khách
Chẳng thể nào định rõ được cơ hình

Lật trên tay lá rô bồi mấy khi
Một đầm trông như bích đen không may
Nào ai ngờ khi già vua dấu trong tay
Và từ đó người quên dần người

Đành rằng trong nước bích là gươm giáo phép binh đao
Màu chuồn thêm hắc ám đấy vũ khí chiến tranh
Màu rô đỏ tươi nhuộm vốn liếng đám chính khách
Tìm hoài mà thấy đâu cơ hình

Và khi ta nói yêu người, biết chăng?
Dù cho trong thâm tâm lắm nghi ngờ
Thật ra thì ta đã quen thói bao lâu nay
Diện mục chẳng hề đổi bao giờ

Người lên tiếng nhưng nào có hay
Lúc trả một giá bao chua cay
Người rủa vài câu thiệt thua dù chẳng có chi đổi thay
Rồi người mất dần nỗi lo sợ

Còn ngờ trong nước bích là gươm giáo phép binh đao
Chuồn thâm hắc khí đẫm sắt thép chiến tranh
Màu rô còn tươi nhuộm đỏ máu đám chính khách
Chẳng phải là bóng dáng cơ hình
Biết đâu là bóng dáng tim mình

Shape of My Heart

He deals the cards as a meditation
And those he plays never suspect
He doesn't play for the money he wins
He don't play for respect

He deals the cards to find the answer
The sacred geometry of chance
The hidden law of a probable outcome
The numbers lead a dance

I know that the spades are the swords of a soldier
I know that the clubs are weapons of war
I know that diamonds mean money for this art
But that's not the shape of my heart

He may play the jack of diamonds
He may lay the queen of spades
He may conceal a king in his hand
While the memory of it fades

I know that the spades are the swords of a soldier
I know that the clubs are weapons of war
I know that diamonds mean money for this art
But that's not the shape of my heart

If I told her that I loved you
You'd maybe think there's something wrong
I'm not a man of too many faces
The mask I wear is one

But those who speak know nothing
And find out to their cost
Like those who curse their luck in too many places
And those who fear are lost

I know that the spades are the swords of a soldier
I know that the clubs are weapons of war
I know that diamonds mean money for this art
But that's not the shape of my heart

Người Tình Guitar

• Nguyên tác: Johnny Guitar
• Nhạc & lời: Victor Young & Peggy Lee
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Mỗi năm, cứ khoảng giữa tháng hai là tôi lại thấy chợ búa bày hàng tùm lum, nào là kẹo sô-cô-la bọc trong giấy bạc màu đỏ màu hồng, nào là những chai rượu săm-banh đủ hạng đủ kiểu, nào là những bó hoa hồng đủ sắc đủ mùi.  Chỉ có một điều là tôi ngạc nhiên nhứt là giá hàng tự nhiên vọt lên hơn giá cả bình thường.

Thì mới nhớ ra là cái ngày lễ Valentine.  Lễ Tình Nhân.

Thiệt không hiểu từ lúc nào cái ngày lễ này đã chi phối đời sống thường nhựt của mình như vậy.  Không nhớ mua một bó hoa thì cũng không thua gì quên quà sinh nhật vợ.  Quên một lần là mang họa suốt đời…

Mà thiệt tình, theo truyền thống và văn hóa Việt thì đâu có mắc mớ gì.

Lễ Tình Nhân này, bắt nguồn từ thời La Mã.  Thời đó, lễ hội Lupercalia được tổ chức linh đình từ ngày 13 đến 15 tháng Hai, tôn thờ thần Faunus, một vị thần của fertility.  Trong buổi lễ này, họ sẽ tế thần bằng một con dê để cầu sinh sản và một con chó để thanh tẩy.  Sau đó miếng da dê sẽ được ban cho phụ nữ để giúp họ có được nhiều con cái, và cũng cho những cánh đồng để tăng phần sản xuất.

Vào thế kỷ thứ Năm, Đức Giáo Hoàng Gelasius I ban lệnh thay thế lễ Lupercalia bằng lễ tưởng niệm Thánh Valentine.  Tương truyền rằng Thánh Valentine là một linh mục; ông đã chống lại lệnh cấm kết hôn cho những người đàn ông trẻ dưới thời Hoàng Đế Claudius II.  Nhưng ông đã bí mật thực hiện những đám cưới cho các binh sĩ.  Khi bị phát hiện, ông đã bị bắt giam rồi hành quyết vào ngày 14 tháng Hai năm 269 AD.  Cũng theo truyền thuyết, ông đã gửi một lá thơ từ giã và ký ở cuối thơ: From your Valentine.  Đó là nguồn gốc của viết thơ tình Valentine.

Theo thời gian, truyền thống thay đổi từ một ngày để ca ngợi tình yêu, rồi từ tặng hoa, cho kẹo bánh, viết thiệp, đến tặng nhau những vật giá trị hơn như nữ trang… tất cả đều được tổ chức thật quy mô.

Valentine đã bị những nhà tài phiệt bắt cóc.

Sau gần 8 năm hoạt động, KẻJazz vẫn còn nghèo kiết xác, nên chỉ biết gửi đến các bằng hữu một ca khúc về tình yêu, Johnny Guitar, như một món quà tặng cho ngày hôm nay.

(Ca khúc này năm xưa hình như nhạc sĩ Huỳnh Anh hay Văn Phụng đã viết lời dưới tựa đề Đàn Trong Đêm Vắng và đã được rất nhiều ca sĩ thu thanh.  Tôi không tìm ra được bản chính nên bạn nào biết thì cho chúng tôi hay nha.  Xin cảm ơn trước.)

LV: Tôi cũng ớn nhất là ngày Valentine trong tất cả những ngày “lễ” được chế ra trong năm. Đi chợ thì đông nghẹt, giữ chỗ cho nhà hàng thì hết chỗ. Ai cũng hối hả phải làm cái gì đó cho “ý nghĩa”, nếu không thì sợ bị “mất điểm”, bị cho là “thiếu ân cần, thiếu ưu ái” với người quan trọng kia của mình. Thấy “cải lương” quá chịu không được!

Ngay cả KJ cũng bị ảnh hưởng một thời gian khá lâu. Trước đây cứ mỗi độ Valentine thì phải moi bài My Funny Valentine ra xào đi xào lại. Riết rồi tôi cũng hết ý luôn. Năm nay tôi quyết định chẳng mặc gì đến nhạc cho Valentine. Bài Người Tình Guitar này chỉ là ngẫu nhiên trùng hợp. Đang thiếu bài cho lên thì thấy bạn đã dịch xong bài nhạc ngắn ngủi, quen thuộc này nên tôi dàn dựng xong ngay để gửi cho bạn. Tới ngày hôm sau thì bạn đã thâu xong một cách êm xuôi. Tự nhiên có một bài hát thật tình tứ về người tình cho trình làng đúng dịp Valentine. Âu cũng là cái duyên.

Người Tình Guitar

Đàn thêm đi nhé, đừng ngưng tay phím, hỡi Johnny
Dù trời buốt giá, tình anh sưởi ấm trong lòng
Ta vẫn mãi luôn là kẻ si mê tiếng đàn
Những phím sắt như cột thắt linh hồn ta
Buông phím đi anh, tay phím Johnny

Giờ còn nơi đây , rồi mai xa vắng, ta vẫn yêu
Dù lòng cay đắng, lời anh luôn mãi ân cần
Sẽ chẳng có bao giờ nữa, ngay trên cõi đời
Tiếng réo rắt kêu gào khiến cho lệ rơi
Buông phím đi anh, Johnny Guitar

Johnny Guitar

Play the guitar, play it again, my Johnny
Maybe you're cold but you're so warm inside
I was always a fool for my Johnny
For the one they call Johnny Guitar
Play it again, Johnny Guitar

What if you go, what if you stay, I love you
But if you're cruel, you can be kind, I know
There was never a man like my Johnny
Like the one they call Johnny Guitar
Play it again, Johnny Guitar