Author: kẻJazz

Cà Phê Đen

• Nguyên tác: 
• Nhạc: Sonny Burke
• Lời: aul Francis Webster
• Lời Việt: Minh Nguyệt
• Trình bày: Minh Nguyệt
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Trí Bùi Studio
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Lần trước KẻJazz có giới thiệu ca khúc Nhớ Em, nhiều bạn đã hỏi về tác giả lời nhạc, Minh Nguyệt.  Tuy KJ mới quen với cô, nhưng qua mạng Facebook đã biết cô là một nghệ sĩ viết rất nhiều ca khúc cùng với Triệu Vinh và những nhạc sĩ khác, cũng như dịch rất nhiều ca khúc ngoại quốc ra lời Việt, kể cả nhạc jazz.

Một trong những ca khúc là Black Coffee mà KJ đã phát hành vào năm 2017.  Lẽ dĩ nhiên vào thời điểm ấy, KJ chỉ gồm có tôi và bạn, nên lời nhạc đã được “uốn nắn” cho hợp một đấng nam nhi, có nghĩa là viết theo… không hệ, nam nữ hát như nhau.  Phiên bản của Minh Nguyệt thì không.  Cô rất thẳng thừng phát biểu quan niệm về chuyện nam nữ bất bình quyền này.

KJ hôm nay lại được giới thiệu một giọng hát mới có nhiều độ… nóng qua ca khúc Cà Phê Đen do chính cô dịch lời Việt, và hy vọng các bằng hữu đón nhận một người khách vừa ghé quán biên thùy KẻJazz.

Cà Phê Đen

Lòng chất chứa nỗi niềm đơn độc
Nào chớp mắt có được đâu
Chờ ngóng bước tới rồi lui không ngơi
Rồi chốc chốc nốc cà phê
Đắng đen lạ!
Đắng như thân phận làm đàn bà
Tôi chưa hề quen với Chúa nhật
chỉ dọn quanh chốn đây

Tự nói với bóng hình trên tường 
Một giờ đêm tới sáng mờ sương
Thời gian.  Ôi Chúa! Chậm trôi như sên
Cà phê cứ thế lại thêm
Đen đắng đời!
Vướng mi cay buồn vời vợi
Xuân trôi, hè trôi, tháng, năm trôi
Rồi mộng mơ cũng trôi – trôi dần

Đàn ông vừa sinh ra là tự do để yêu rồi 
Đàn bà tôi sanh ra ngậm đắng nuốt cay
lê la trong sân, chăm lo bếp không thôi
Nuối tiếc dĩ vãng qua rồi 
Bên cà phê với khói thuốc rã rời

Lòng chán ngán suốt ngày ê chề
Chán ngán suốt cả đêm
và giữa chất đắng nhựa ni-cô-tin
chẳng khó mấy kiếm cà phê 
đen-đắng đời
thấy tôi sao thật là tồi 
Tôi như nổi điên mong anh, 
mong chờ anh người yêu dấu 
mong đợi người, mong đợi người về mau
Đợi anh quay về

Black Coffee

I'm feeling mighty lonesome
Haven't slept a wink
I walk the floor and watch the door
And in between I drink
Black Coffee
Love's a hand me down brew
I'll never know a Sunday
In this weekday room

I'm talking to the shadows
1 o'clock to 4
And Lord, how slow the moments go
When all I do is pour
Black Coffee
Since the blues caught my eye
I'm hanging out on Monday
My Sunday dream's too dry

Now a man is born to go a lovin'
A woman's born to weep and fret
To stay at home and tend her oven
And drown her past regrets
In coffee and cigarettes

I'm moody all the morning
Mourning all the night
And in between it's nicotine
And not much hard to fight
Black Coffee
Feelin' low as the ground
It's driving me crazy just waiting for my baby
To maybe come around

Tokyo, Một Đêm Mưa

• Tựa Anh: One Rainy Night in Tokyo
• Nhạc & lời: D. Suzuki
• Lời Anh: G.Seldem, M.Brown
• Lời Việt: Dục
• Trình bày: 
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Dục

NT: Trước hết, phải cảm ơn anh Dục đã giới thiệu với KẻJazz một nhạc phẩm jazz Nhật vào ngay lúc KJ đang có ý định tìm hiểu và giới thiệu nhạc jazz từ những quốc gia hoặc văn hóa ít được biết đến. Tôi cũng được biết Tokyo có rất nhiều jazz club, và văn hóa jazz rất phổ biến ở thành phố này.  Cũng như nhiều lần trước đây, Dục đã dịch sẵn lời việt, cũng như tạo sẵn graphics cho bài.   

Để giới thiệu, tôi đã lục khắp mạng mà vẫn không thấy một tài liệu gì đáng biết về ca khúc One Rainy Night in Tokyo và ngay cả  người nhạc sĩ . Lại nữa, cũng một ca khúc mà lại có 3, 4 tên tác giả, từ D. Suzuki (Domei Suzuki?), Suzuki Michiaki đến Kuwabara Yukiko.  Và chỉ có Brenda Lee là ca sĩ tôi biết đã ghi âm ca khúc này vào năm 1965 (phát hành tại Tokyo).

Bài nhạc này rất bình dị, từ giai điệu đến ca từ (Anh ngữ, vì tôi hoàn toàn mù tịt tiếng Nhật). Tuy không gây cho tôi ấn tượng gì, nhưng lại khiến tôi suy nghĩ nhiều đến buổi nói chuyện với Ngô Minh Trí. Phải chăng nhạc jazz (thuần túy?) chỉ dành cho những ngôn ngữ (và văn hóa?) có nguồn gốc từ tây phương? Ngay cả khi bài nhạc jazz được viết bởi nhạc sĩ Á châu, họ có phải bỏ hết những cá tánh, những đặc thù văn hóa để được công nhận là… jazz? Và sẽ có hay không, dòng nhạc jazz Việt Nam?

LV: Thoạt đầu tiên nghe bài nhạc này tôi đã nghĩ rằng nhạc nghe rất “Nhật” nhưng không có mang những nét quen thuộc của jazz mà ta thường nghe.  Thế nhưng đây là một bài rất phổ thông ở Nhật mà anh Dục giới thiệu là jazz. Sau đó tôi lại còn đọc được đối thoại giữa bạn và nhạc sĩ Ngô Minh Trí về jazz khiến tôi còn suy nghĩ thêm nữa cá tánh riêng của nhạc phẩm này.

Tôi chắc rằng NMT sẽ không công nhận bài này là một bài nhạc jazz. NMT đã cho rằng những cố gắng để jazz hoá một số nhạc phẩm Việt ngày trước cũng chỉ là uổng công thôi vì phong cách nhạc Việt không gần gũi với nhạc jazz vì khác việt trong ngôn ngữ và văn hoá. Theo như vậy thì người nào gọi bài nhạc Nhật này là nhạc jazz thì là kẻ không hiểu gì về nhạc jazz sao?

Tôi nghĩ NMT có chút khắt khe, cứng ngắc trong quan điểm của mình. Nhưng anh là người được đào luyện chính quy về nhạc cổ điển và nhạc jazz ở trên đất Mỹ này nên dĩ nhiên nhận xét của anh phải có trọng lượng.  Tuy nhiên như vậy có đúng không?  Với tinh thần của jazz là cởi mở, hứng đâu làm đó, phá vỡ khuôn cách cố hữu thì tại sao lại gò bó chỉ trong khuôn khổ nhạc Âu Mỹ.  Tôi từ chối việc phải chấp nhận là nhạc Đông Phương không làm ra jazz được.

Nói cho cùng thì nhạc jazz xuất phát từ đất Âu Mỹ nên làm sao tránh được cái nhìn như vậy. Thế nhưng chẳng lẽ không thể nào có nhạc jazz mang tính cách Đông Phương sao? Cái khuôn khổ nhạc jazz của Âu Mỹ chỉ được dựng lên sau này, sau khi người da đen đã thành công mang nhạc của họ vào nền văn hoá Âu Mỹ.  Lúc đầu nhạc jazz ban sơ chỉ là hứng lên thì đánh thôi, đâu có theo khuôn khổ, luật định gì đâu? Người sau sắp loại thành hệ thống cho những lý thuyết này nọ để giải thích cho học trò và nghiên cứu.  Nhạc Ba Tây bossa nova cũng vậy; cũng được chấp nhận như một đường lối khác của jazz.  Như vậy tại sao nhạc Đông Phương không thể được xem là jazz với tính cách Đông Phương của nó? 

NT: Hôm nọ bạn có nói rằng mai mốt khi về hưu, có lẽ bạn sẽ ghi danh học nhạc… jazz. Tôi nghĩ đây có thể là đề tài cho luận án cao học của bạn đấy.

LV: Nói chơi cho vui chứ chỉ có điên mới nghĩ đến chuyện học hành nữa.  Thêm nữa tôi cho rằng đôi lúc bằng cấp mà không đi đôi với thực tiễn thì cũng vô nghĩa.  Nói lý thuyết cho hay nhưng không làm được bài nhạc jazz cho ra hồn thì uổng công đèn sách mất.  Thế giới này có biết bao gương nhạc công ca sĩ thành công vượt bực mà chẳng có chút bằng cấp nào.  Có người còn không đọc nốt được thì sao?  Hơn nữa học về nhạc jazz thì tôi chịu thua.  Cho đến giờ này tôi vẫn không biết jazz là gì, ở đó mà còn có chuyện đi học.  Thôi nói tào lao miên man chẳng vào đâu.  Mời thính giả thưởng thức một bài nhạc jazz (?) Nhật.

Tokyo, Một Đêm Mưa

Đêm nào mưa gió bên trời Tokyo,
Có chàng lữ khách lang thang trên đường,
Có nàng thiếu nữ tóc đọng mưa buồn,
Rồi hai trái tim chung một nhịp đường.

Trời đêm giông tố hai ta đứng trú,
Hiên nhà ai đó mối tình vừa chớm,
Ấm trong vòng tay khách giang hồ,
Ngước lên nàng nói "I love you!".

One Rainy Night in Tokyo

One Rainy Night In Tokyo
One lonely boy no place to go
One lovely girl rain drops in hair
Two people meet they make a pair.

It never fails to happen here
It needs no special time of year
And when he says, I love you
There's little else you can do