• Nguyên tác: Je Suis Malade • Nhạc: Alice Dona • Lời: Serge Lama • Lời Việt: Nguyễn Thảo • Trình bày: Nguyễn Thảo • Hòa âm & phối khí: Lê Vũ • Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape • Final mix: LeVuMusic Studio • Photo & graphics: MarcMarc
NT: Câu chuyện về ca khúc này cũng hơi luộm thuộm.
Tôi hay tìm nhạc để nghe. Bất kể nhạc gì, từ xứ nào, ngôn ngữ nào. Đọc ở đâu, xem từ đâu, nghe ai nói là, a-lê-hấp, tìm nghe liền. Nghe thích rồi mới tìm hiểu cặn kẽ thêm. Cho nên khi thấy ca sĩ Pauline Ngọc đăng trên trang FB của chị ca khúc Je suis malade này do ban tứ ca Forestella trình bày, tôi nghe “ngấu nghiến”… nghe xong chưa đã, tôi tìm nghe thêm những ca sĩ khác, trong đó có Lara Fabian là người tôi rất ái mộ vì chất giọng cũng như những “chiêu thức” khi trình bày từng ca khúc khác nhau.
Với nhiều ca sĩ, giọng hát gồm hơn 2 bát độ chẳng có gì gọi là thần sầu. Lấy ví dụ như Dimash Qudaibergen, người mà bạn cho là “quái nhân âm nhạc”, có thể hát hơn 6 quãng tám (từ A2 đến D8). Lara Fabian chỉ rộng rãi với 3 quãng tám, nhưng khi nghe tiếng hát cô vút lên nốt F#5 trong ca khúc Je suis malade thì mới nhận thức được cái đẹp trong chất giọng của cô.
Đó là chuyện… người ta.
Vì mê bài hát này mà tôi mày mò dịch cho được. Dịch xong thì phải kiếm cho ra người hát. Mà người hát chỉ phải trị được hơn 2 quãng tám, phải bộc phá được cảm xúc, phải có lúc hát ad lib, có lúc phải theo đúng nhịp, phải như thế này, phải thế nọ, v.v… theo tiêu chỉ của bạn quả là nhiêu khê. Bấy nhiêu đó thành ra vấn đề cho… chính mình.
Bàn bạc hoài không tới đâu, nên bạn bảo tôi, “Thôi, mày chịu khó hát đi.”
Và bạn gửi cho tôi bản để tập. Thường thường, bạn hay hát nháp để dễ cho tôi tập hát theo. Thỉnh thoảng bài nào bạn “có vấn đề” thì chỉ gửi nhạc kèm theo một track melody để tôi phải tự xử lấy. Nhận được nhạc, tôi biết là mình đang dấn thân vào chốn hoạn nạn liền. Tiếng melody nghe thật mơ màng bất ổn.
Lần trước tôi có lấy ví dụ về tảng băng và tài năng của những ca sĩ lão thành. Khi tôi nghe Lara Fabian hát ca khúc này, với nhịp ¾, tôi không nghĩ là bài hát này có nhiều khúc mắc như vậy. Sau khi lẩm nhẩm tới lui, tôi vào phòng thâu thử. Trong lúc này, bạn đang vacance thư giãn, bị tôi gửi một điện tin: nguy to, hát sao nó cứ ngượng nghịu không chịu nhập vào bài gì hết. Không hiểu sao mà bà Lara hát suông sẻ quá dậy cà? Nghe xong bản nháp từ tôi, bạn cũng đồng ý. Thôi thì cứ chịu khó… tập tiếp đi. Rồi bạn chêm vào, Nói thật nhé, nếu mày không hát thì tao cũng chẳng biết gọi đến ai nữa.
Bao nhiêu ngày ghi âm là bao nhiêu ngày tôi phải “ăn chay nằm đất” hy sinh nhịn… uống rượu. Vì uống thì không cầm được. Uống nhiều thì lên cao không tới, xuống thấp không nổi. Ghê gớm như vậy đó.
Tôi hy vọng nếu cs Pauline Ngọc có “happen to” nghe bài này thì thông cảm nỗi nhọc nhằn nằm gai nếm mật của tôi.
LV: Ai biểu bạn luôn cắc cớ tìm bài khó hát để thực hiện! Tôi nhớ bạn gửi bài này cho tôi hơn cả năm trước. Tôi nghe xong rồi … cho qua một bên. Không biết phải xử lý bài như thế nào cho ra hồn.
Trên nguyên tắc thì việc dàn dựng nhạc phẩm Je Suis Malade này không phải là việc khó. Nhưng để diễn tả được nét kịch tính dữ dội của nó thì tôi thấy mình không đủ sức. Thêm nữa là bài này đòi hỏi một giọng hát vừa có quãng âm rộng vừa có khả năng diễn tả xuất thần. Bó tay!
Bụng bảo dạ cứ lờ bài này đi cho xong việc. Thế nhưng bạn cứ lâu lâu nhắc khéo tới lui làm tôi khá chột dạ, nên rồi cũng mang ra hụ hợ dựng bài lên. Khi gửi bài nháp cho bạn tôi đã nghĩ thể nào bạn cũng phải khổ sở với bài này. Nhưng nếu bạn hát được thì tốt. Còn nếu không xong thì đành phải chịu thôi.
Nhạc phẩm Je Suis Malade có cái đặc biệt là, dù ở thể loại bán cổ-điển với nhịp 3/4, nhưng người hát cần phải xử lý nó như một bài nhạc blues với những ngắt quãng xen kẽ với nhiều nốt dồn dập để tạo kịch tính. Lại còn phải hát thật cao quá khả năng thường của mình. Chẳng trách gì bạn đã phải “hãm mình” giữ giọng để cưu mang nó. Gọi là “bụng làm dạ chịu”, phải không? Chúc mừng là cuối cùng bạn cũng hoàn tất được công trình khó khăn này.
Chẳng vì những đêm trắng Chẳng vì khói cay mắt Chẳng còn biết gì hơn… lặng thinh Khi đã xa em rồi Anh sống trong cơ cùng Như trẻ thơ không còn người thân Viện mồ côi lao lung Chẳng còn thấy ham muốn Từng ngày sống lây lất Chẳng còn chi từ khi vắng em Chôn giữa sân ga này Anh ngóng trông đêm ngày Mong bước chân em quay về từ nơi nao xa Nằm thiêm thiếp cơn sốt Chìm giấc mê sảng, cơn cuồng sốt Sợ hãi tựa khi thức giấc giữa khuya Chẳng ai quanh đây cho mình bơ vơ cùng nỗi kinh khiếp Đau đớn trong cùng khốn Thân xác hực nóng như bừng cháy Em đến từ khi nao anh chẳng hay Lúc em ra đi, đi về nơi nao? Đã hai năm trôi qua mình xa nhau Em nào hay đâu... Tựa rêu bám trên đá chằng chịt dấu tội lỗi Là anh bám chặt em ngày đêm Tuy xác thân rã rời Tuy trái tim tan tành Thôi thiết tha môi cười nhạt nhẽo Cùng người quanh đây Rồi tìm quên từng đêm Từng ngụm whiskey đắng Chẳng hề khác gì nhau đâu? Mơ thấy bao cánh buồm Mang bóng em xa dần Anh biết nơi đâu mà tìm Em, giờ nơi nao… Nằm thiêm thiếp cơn sốt Chìm giấc mê sảng, thêm cuồng sốt Giòng huyết lệ đem tưới thân xác em Dẫu khi tắt hơi, chim ngừng tiếng hót Mà em say giấc… Mê sảng giữa cơn sốt Thân xác hực nóng đang bừng cháy Bài hát ngày xưa sao nỡ dứt ngang Khiến bao nhiêu âm vận đành mất dấu Những câu yêu thương bây giờ đã hóa ra lời từ giã Tình yêu giết anh chết Vì tình vẫn như thế Một mình phút tử sinh… lẻ loi Anh lắng nghe tiếng em Như những tên ngu đần Mê mãi nghe âm vọng một lời Từ nơi xa xăm Nằm thiêm thiếp cơn sốt Chìm giấc mê sảng, trong cùng khốn Sợ hãi tựa khi thức giấc giữa khuya Chẳng ai quanh đây nên mình bơ vơ cùng nỗi kinh khiếp… Đau đớn khi còn sốt Thân xác hực nóng đang bừng cháy. Bài hát ngày xưa em đã xóa đi Những câu thơ xưa bây giờ câm nín Trái tim khô khan, im lìm, thoi thóp Trong cơn sốt Giam giữ trong phút giây cuồng điên Chôn kín vào cơn mê sảng... triền miên…
Je suis malade
Je ne rêve plus Je ne fume plus Je n'ai même plus d'histoire Je suis seule sans toi Je suis laide sans toi Comme une orpheline Dans un dortoir Je n'ai plus envie De vivre ma vie Ma vie cesse quand tu pars Je n'ai plus de vie même mon lit Se transforme en quai de gare Quand tu t'en vas... Je suis malade Complètement malade Comme quand ma mère sortait le soir Et qu'elle me laissait seule avec mon désespoir Je suis malade Parfaitement malade T'arrives on ne sait jamais quand Tu pars on ne sait jamais où Et ça va faire bientôt deux ans Que tu t'en fous Comme à un rocher Comme à un péché Je suis accrochée à toi Je suis fatiguée Je suis épuisée De faire semblant d'être heureuse Quand ils sont là Je bois toutes les nuits Et tous les whiskys Pour moi ont le même goût. Et tous les bateaux Portent ton drapeau Je ne sais plus où aller Tu es partout Je suis malade Complètement malade Je verse mon sang dans ton corps Et je suis comme un oiseau mort Quand toi tu dors Je suis malade Parfaitement malade Tu m'a privée de tous mes chants Tu m'a vidée de tous mes mots Pourtant moi j'avais du talent avant ta peau Cet amour me tue Si ça continue Je crèverai seule avec moi Près de ma radio Comme un gosse idiot En écoutant ma propre voix Qui chantera Je suis malade Complètement malade Comme quand ma mère sortait le soir Et qu'elle me laissait seule avec mon désespoir Je suis malade... C'est ça, je suis malade Tu m'a privée de tous mes chants Tu m'a vidée de tous mes mots Et j'ai le cœur Complètement malade Cerné de barricades T'entends? Je suis malade...
kejazz.today 