Rồi Cũng Sang Mùa Hè

Nhạc & lời: Ngô Minh Trí
Trình bày: Thương Linh
Hòa âm & phối khí: Hoàng Công Luận
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Nói về nhạc Jazz Việt, ca sĩ Julie Quang có lần đã dí dỏm gọi đùa là jazz simi, bằng chất giọng nam kỳ ngọt ngào của chị, da simi.  Simi là gọi tắt của chữ Pháp similicuir, ở Mỹ gọi là leatherette hoặc pleather, da không phải là da.  Nhạc sĩ Ngô Minh Trí thì đặt cho một cái tên mang hơi hám zen hơn, jazz chè.  Jazz thiếu rượu mà lại nhiều vị trà.

Trong thế giới hiện đại, Jazz là một dòng nhạc hết thịnh hành, tuy đã có một thời rất lẫy lừng.  Thập niên 20 và 30 đã từng được mệnh danh là The Jazz Age, với ảnh hưởng rộng lớn bao trùm cả nền văn hóa Mỹ từ văn chương đến kiến trúc, đến cả thời trang và cách ăn chơi thụ hưởng.

Jazz simi hay jazz chè Việt Nam, ngày nay vẫn còn trong thời kỳ phôi thai, nhưng đã không nhận được bao yêu thích như những dòng nhạc khác.  Nhạc sĩ thì phải nói là có thể “đếm trên đầu ngón tay” trong đó có Ngô Minh Trí, Jazzy Dạ Lam, Ngu Yên, Trần Ngọc Yến.  Họ cho ra đời một, hai cuốn CD nhưng không được phổ biến nhiều.  Nhạc jazz đã kén nhạc sĩ, ca sĩ.  Nhạc jazz lại còn kén chọn cả người nghe.

Jazz thật yểu mệnh.

Tôi để ý người thích nghe nhạc jazz thường có tính tình trầm tĩnh.  Khi nghe, nếu không thích, họ cũng không lên tiếng chê, có thấy hay thì chỉ gật gù tự cảm thấy thú vị nhưng vẫn chẳng nói năng gì.

Bởi vậy, người nhạc sĩ jazz Việt Nam thường cảm thấy rất bơ vơ lạc lõng trước một không gian vắng lặng thiếu phản hồi.

Tôi cho rằng, nhạc sĩ jazz là những người đeo đuổi nghệ thuật chân thật.  Họ làm nhạc vì đam mê.  Họ không viết nhạc để người nghe mủi lòng chảy nước mắt với câu chuyện tình éo le.  Họ không ráng viết những giai điệụ nhẹ nhàng quen thuộc để người nghe dễ hát theo.

Trong âm nhạc có những “rule of thumb”: giai điệu nào quá dễ dàng đến độ người nghe tuy không biết bài vẫn có thể ngân nga theo sẽ được liệt vào nhạc hạ cấp.  Ta hãy gọi là mức độ 0.  Ngược lại, khi giai điệu quá khó, quá cầu kỳ, người nghe sẽ không chấp nhận vì… bị nhức đầu.  Hãy gọi là 100.  Theo quy tắc này, nhạc phải dễ đủ để người nghe chấp nhận, nhưng vẫn khó đủ để gợi trí tò mò theo dõi.  Tức là phải lọt vào khoảng 30 đến 80.  Tôi nghĩ nhạc jazz nằm vào độ 50 đến 80, hoặc có thể hơn.

Nhạc Ngô Minh Trí: từ 65 đến 75 (dựa trên những bài tôi được nghe). Ca từ của Ngô Minh Trí lãng đãng ngôn ngữ thiền, không có chút gì yêu cuồng sống vội của nhạc phổ thông.

Ngô Minh Trí đã cho ra đời một cuốn CD mang tựa đề là Buồn C Major.  Từ đó đến nay, anh vẫn tiếp tục sáng tác nhạc nhưng chẳng phát hành.  Người ca sĩ mà anh từng yêu chuộng đã đi Cali, đã tìm đến những sân khấu lớn, và vì thế đã nhập vào thế giới nhạc đại chúng.

Rồi Cũng Sang Mùa Hè là một sáng tác từ tập Buồn C Major, qua tiếng hát của Thương Linh của ngày xa xưa đó.

Rồi Cũng Sang Mùa Hè

Hè đâu đã sang, ve ca chi lời trối trăn?
Gọi tìm nhau tiếng ca buồn xa vắng!
Gần nhau trong thế giới ba ngàn
Gần nhau trong khúc bi ca trần gian
Nhạc sẽ buồn thiu
Trong tiếng đàn

Hè đâu đã sang, hồn xuân tan tác, tan tác!
Trong võ vàng rất lâu
Có nhau trong đời nhau
Có nhau dù cỏ cây cũng đau
Với nhau suốt đời!

Trong lòng sâu đại dương ngầm im
Là sóng gió sẽ triền miên
Trong lửa đốt xua cơn ngủ yên
Vẫn mỉm cười xóa che nỗi niềm riêng

Soi mình lên vành trăng vàng hoe
Một tiếng hát trên đường khuya...
Một đường tơ chưa cạn nguồn
Là còn em, còn tấm lòng

Hè rồi cũng sang, nắng sớm mưa chiều khó khăn
Bàn chân quen bước trong lòng phố vắng
Đường đi quen tiếng ca lạc loài
Đường đi quen khúc bi ca trần ai
Nhạc dẫu buồn thiu
Tiếng thở dài!

Đường ta vẫn đi, nhạc ta vẫn hát, vẫn hát
Hạnh phúc nào cũng đau
Biết ra sao ngày sau
Biết em còn với ta rất lâu
Với nhau suốt đời!

Dẫu Em Chẳng Đợi Chờ Anh

Nhạc & lời: Ngô Minh Trí
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm: Eleven-Sixteen Soundscape
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Với tôi, kỹ thuật như một lưỡi dao được đúc cho cứng, được mài cho bén, và mỹ thuật là những chiêu thế, là thân pháp.  Tuy vậy, người nghệ sĩ lại cần phần trí, phần tâm, vì chiêu thức chẳng khác gì một khối băng tảng mà 80 phần trăm nằm chìm trong tiềm thức.

Và 20 phần trăm mà ta thấy chính là “anh hoa phát tiết ra ngoài” của người nghệ sĩ ấy.

Người nghệ sĩ thường có anh hoa dị biệt.  Thế nên, nhìn tranh Van Gogh là biết của Van Gogh, đọc văn Hemingway là biết của Hemingway, nghe nhạc Philip Glass là biết của Glass.  Ít có thể lầm lẫn.  Đó là vì mỗi người nghệ sĩ tự tạo ra “ngôn ngữ” của riêng họ, dựa trên năm tháng học hỏi, nghiên cứu và nghiền ngẫm những gì họ cho là tuyệt mỹ.

Người nghệ sĩ không bao giờ bắt chước ai.  Họ có thể dùng một số khía cạnh nào đó của người khác để làm mối cho những suy tư của họ, và từ đó tạo ra tác phẩm cho riêng mình, bằng ngôn ngữ của chính họ.  Người thưởng ngoạn tinh tế sẽ nhận ra ngay điều này.  Đó là tri âm.

Ngô Minh Trí là một trong những nhạc sĩ mà tôi thấy được những gì gọi là rất… Ngô Minh Trí.  Nhạc của anh nghe thật buồn, nhưng nỗi buồn của anh không có đỏm dáng mà ta thường nghe thấy trong dòng nhạc Việt.  Bên dưới mặt băng phủ tuyết kia, nỗi buồn của anh cuồn cuộn những suy tư trong đời sống, những hoang mang của kiếp người, những nghiệt ngã của định mệnh.

Anh gọi nhạc của anh là nhạc jazz chè, vì nó pha trộn ít nhiều hương vị Việt Nam.

Tôi đồng ý, vì nghe nhạc của anh làm tôi luôn luôn liên tưởng đến những bức tranh từa tựa bức thủy mặc với những nét chấm phá trên nền giấy xuyến chỉ.  Nhưng chỉ tựa thế thôi, vì nét mực của anh có cường độ, có đả phá, có thét gào.  Có những gì đã tạo nên một Ngô Minh Trí.

LV: Theo ý kiến của tôi thì NMT gọi là jazz chè vì nhạc của anh chịu ảnh hưởng mạnh của nhạc classic. Nhạc NMT đầy tinh thần của jazz nhưng đồng thời lại mang dáng vẻ nhạc cổ điển. Nhưng dù “chè” hay không thì tôi vẫn cho rằng kết hợp này từ NMT rất nhuần nhuyễn, rất thong dong tự tại, không gắng gượng. Khi nghe nhạc của anh, tôi không cảm thấy những cố gắng lập dị để làm cho khác người mà chỉ nghe thấy những giai điệu, dù bất ngờ, nhưng lại rất hợp lý, rất khêu gợi. Điều này cho tôi thấy những tâm tình nâng niu, chắt chiu, cẩn trọng trong cách NMT viết nhạc, đặt lời. Cảm phục người nhạc sĩ này!

Dẫu Em Chẳng Đợi Chờ Anh

Và ngày mai anh đi mất rồi, rất xa
Nặng mang kỷ niệm nồng thắm,
Chút hương tình còn ấm.

Ngày mai bước sông hồ một mình anh
Dặm trường một thân
Cho đến cuối đường.

Tình trần rồi đã lỡ
Một thời đã qua
Chẳng còn thiết tha.

Hôm ánh dương chưa kịp xế
Một ngày chia tay não nề
Mất lối quay về.
Khi đêm thấm nỗi sầu
Đêm sẽ nhạt mầu
Đêm mắt đen canh thâu.
Nhặt góp tan vỡ
Dành lại trong trí nhớ
Gói kín chôn sâu đợi ngày sau
Khi cần nhau.

Và ngày mai anh đi mất rồi, rất xa
Còn nhiều kỷ niệm nồng thắm
Chút hương tình còn ấm

Rồi đây, dẫu em chẳng đợi chờ anh
Căn phòng lạnh căm,
Nỗi nhớ tím bầm.
Mười năm chăn gối
Còn đọng gối chăn.
Đêm âm thầm khẽ gọi mãi tên.
%d bloggers like this: