Tag: Lê Vũ

Rồi Lại Một Mình

• Nguyên tác: Alone Again (Naturally)
• Nhạc & lời: Gilbert O'Sullivan
• Lời Việt: Lê Vũ & Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Lần đầu tiên nghe Diana Krall hát với Michael Bublé ca khúc Alone Again vào khoảng 2015, tôi thấy ngờ ngợ quen quen.  Mãi đến khi bạn yêu cầu tôi dịch sang tiếng Việt, tôi mới nhận ra nó là ca khúc thời 70 đã dẫn đầu Billboard hơn một tháng trời.  Phải nói là thời 70, lúc tôi mới định cư ở Mỹ, là một quảng thời gian vui buồn lẫn lộn.  Và có lẽ buồn nhiều hơn là vui, vì mới lìa xa gia đình, cha mẹ, anh chị em.  Lúc ấy, âm nhạc đã một phần nào in sâu trong tôi những ấn tượng và cảm xúc vừa xa lạ lại vừa thân quen.  Bấy nhiêu chữ, Alone Again, Naturally, trong cái khủng hoảng tâm lý mà tôi chẳng hiểu, đã làm cho tôi xúc động vô cùng.

LV: Đây là một trong những bài mà tôi rất thích vì cách phát triển của giai điệu qua chord progression. Tôi mê bài nhạc nhưng không nghĩ sẽ có lúc thực hiện nó. Nhưng tôi vẫn mãi luôn bị ám ảnh bởi nét nhạc đặc biệt này. Dĩ nhiên là tôi biết khó thực hiện vì âm bằng trắc trong ngôn ngữ Việt khiến cho việc dịch bài này thật khó. Đề nghị bài với bạn thôi nhưng tôi không tin rằng bạn sẽ dịch được. Bởi thế khi bạn gửi lời dịch tạm cho tôi tôi rất lấy làm ngạc nhiên. Phải thành thật cảm ơn bạn nhé.

NT:  Bài nhạc lập lại ba lần, theo dạng A, A, B, A.  Chỉ có điều là phần A dài đằng đẳng, chữ không là chữ.  Nhiều lần tôi đã thầm rủa bạn sao lại chọn chi một bài nhạc “khó dịch” như vậy.  Nhưng nghĩ lại đến những bài nhạc tôi đã dí cho bạn trước đây mà bạn đã phải chịu bao cảnh gian truân, nên thôi, tôi đành mở lòng cảm thông bạn đấy.

Và xin thành thật khen bạn hát ca khúc này rất thành công.  Phục bạn sát đất.

Rồi Lại Một Mình

Chỉ cần chờ thêm đôi ba ngày
 mà lòng mình chưa nguôi ngoai gì,
Tôi hứa sẽ kiếm cách cho tôi leo lên
 trên vót cao nơi kia thác lầu,

Rồi từ trên cao kia sẽ đành
 nhẹ nhàng buông tay ngã nhào.
Chỉ vì tôi muốn nói
 một lời riêng ai thôi:
Tuyệt vọng đau thương
 cho tôi tê điếng.
 
Nhớ khi một mình ngẩn ngơ.
Bàn thờ chỏng chơ.
Đám khách áy náy, ôi!
Không may cho anh ta.
Cô dâu nơi đâu?
Chẳng lẽ ta cứ đứng chờ đây?

Thì thôi ta nên đi về.
Còn tôi nghe môi đắng chát.
Dĩ  nhiên tôi vẫn một mình thôi.

Vừa ngày hôm qua tôi còn
 cợt cười vui tươi yêu đời.
Tôi chỉ thấy nắng mới lung linh
 cho tôi vững tin với tương lai mình.

Mà thực tại kia tôi đâu ngờ,
 chợt lạnh lùng xô tôi ngã quỵ.
Chạm hờ thôi, nhưng tôi, mỏng manh yếu đuối,
 rồi tan vỡ lòng tôi như trăm mối.

Khiến cho tôi thật hoài nghi,
 về Trời cao. Nếu vẫn có đấy nhưng
 sao chẳng xót thương cho thân tôi mà còn
 nỡ bỏ tôi phút giây trầm luân.

Vào giờ hoang mang vô vọng,
 nhìn quanh tôi thêm chán ngán.
Phút cuối cùng vẫn một mình thôi.

Hình như quanh tôi có biết bao nhiêu là
 người mang con tim nát tan không thể nào ủi an.
Bỏ quên bên kia đời.
Giờ biết làm gì?
Nào ai biết chi?

Nhìn lại bao năm qua rồi.
Một đời người bao nhiêu vui buồn.
Tôi nhớ đã khóc ngất với xót thương
 khi cha tôi xuôi tay qua đời.

Mẹ già tôi bao nhiêu năm mỏi mòn.
Lậy Trời cao xin thương cho bà.
Vậy mà sao lấy mất người bà luôn yêu thương.
Người bà qua bao nhiêu năm chung sống.

Cho riêng bà khổ đau.
Và con tim héo úa đã vỡ tan,
 với nỗi  đau thương không xoa dịu được.
Chẳng nói một tiếng sau cùng nao.

Và mẹ đi trong im lìm.
Còn tôi đau thương khóc ngất.
Dĩ nhiên rồi vẫn một mình thôi.

Alone Again (Naturally)

In a little while from now
If I'm not feeling any less sour
I promise myself to treat myself
And visit a nearby tower
And climbing to the top
To throw myself off
In an effort to
Make it clear to who-
Ever (wants to know) what it's like 
When you're shattered
Left standing in the lurch 
At a church
With people saying
My God, that's tough
She stood him up
No point in us remaining
We may as well go home
As I did on my own
Alone again, naturally

To think that only yesterday
I was cheerful, bright and gay
Looking forward to who wouldn't do
The role I was about to play
But as if to knock me down
Reality came around
And without so much as a mere touch
Cut me into little pieces
Leaving me to doubt
Talk about, God in His mercy
Oh, if he really does exist
Why did he desert me
In my hour of need
I truly am indeed
Alone again, naturally

It seems to me that there are more hearts
Broken in the world that can't be mended
Left unattended
What do we do?
What do we do?

Looking back over the years
And whatever else that appears
I remember I cried when my father died
Never wishing to hide the tears
And at sixty-five years old
My mother, God rest her soul
Couldn't understand why the only man
She had ever loved had been taken
Leaving her to start
With a heart so badly broken
Despite encouragement from me
No words were ever spoken
And when she passed away
I cried and cried all day
Alone again, naturally

Rưng Rưng Giây Đàn Buồn

Nguyên tác: While My Guitar Gently Weeps
Nhạc & lời: George Harrison
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Gần đây, trong một lần nói chuyện, bạn bảo tôi rằng bạn có cảm tưởng chúng ta chỉ dùng jazz như một cái cớ vì hầu như nhạc trên KeJazz không còn tập trung vào giòng nhạc chính thống này.  Bạn nói cũng đúng.  Những ca khúc jazz standards tôi dịch hầu như chẳng nhiều hơn những ca khúc “không” jazz bao nhiêu.  Thêm nữa, so với số lượng nhạc jazz, ca khúc chỉ là một phần nhỏ vì đa số nhạc jazz viết cho khí cụ như kèn và dương cầm.  Điều này tôi đã rõ được sau khi luyện nguyên bộ phim tài liệu Jazz của Ken Burns.  Ngoài ra, không phải ca khúc nào cũng dịch ra tiếng Việt được.  Ví dụ như bài L.O.V.E. của Milt Gaber và Bert Kaempfert.  Lời nhạc là lời tỏ tình và được viết chỉ quanh quẩn bốn chữ L, O, V, E.  Tôi đã bức tóc gãi tai bao lâu nay mà vẫn chưa tìm cách nào để dịch lại đầy đủ cái tài tình trong ca khúc này.

Nhưng mà, như ta đã biết, nhạc jazz là một loại nhạc đúc kết từ nhiều “giòng” nhạc khác nhau.  Và nhạc jazz cũng đã biến hóa theo nhiều thời đại cũng như văn hóa những quốc gia khác.  Những thay đổi liên tục đã làm nhạc jazz giàu mạnh và tồn tại đến ngày hôm nay với những ca sĩ trẻ, những thẩm định mới, những dấn thân mới.  Chính vì vậy mà ta mới được nghe những ca khúc pop như Just the Way You Are (Đừng Bao Giờ Đổi Thay) của Billy Joel hay là Almost Blue (Hơi Nhói Đau) của Elvis Costello qua giọng hát của Diana Krall, Bad Romance của Lady Gaga qua giọng hát của Ori Dagan.

LV: Bạn nói đúng. Trước đây tôi thường hay trăn trở phiền muộn khi phải dàn dựng một nhạc phẩm nào mang nặng phong cách pop. Cứ băn khoăn không biết làm sao luồn lách được chút nét jazz vào nó cho đúng tinh thần ban đầu của Kejazz. Vì thế có nhiều bài không làm sao bắt đầu được. Nhưng sau tôi nhận ra là tôi tự làm khó lấy mình. Khuôn khổ của Kejazz là tự đặt ra. Thôi thì cũng tự phá đi. Như tôi đã tâm sự với bạn: Chữ “jazz” trong Kejazz chỉ là cái cớ để chúng ta làm khác đi với những khuôn khổ đã có từ trước. Jazz chỉ là cớ để mình “phăng” thôi!

Hôm trước tôi nói tôi thích bài này của George Harrison; thế là vài tuần sau đã nhận được bản dịch của bạn. Thật rất cám ơn bạn. Tôi thật mê cách chuyển đổi hợp âm theo kiểu chromatic của GH. Tôi rất mừng có dịp thực hiện nó. Nhiều tay đàn nổi tiếng đã đánh bài này từ Eric Clapton, Santana etc… toàn là những thần tượng đánh guitar của tôi! Tôi không đánh đàn giỏi mà lại biếng tập nên chuyện đánh đàn kiểu virtuoso xem như không thế làm được. Thế nên tôi chỉ dùng cách hoà và giọng bè để tạo nên tính cách mới khác biệt cho bản nhạc để đời này.

NT: Tôn chỉ của jazz vẫn là tập trung vào hiện tại và chấp nhận thay đổi để những nhạc sĩ nương nhau mà tạo nên âm nhạc.  Đây là một nhận thức tôi cho là nặng tính thiền học, và lại có cả tính võ học của Minh giáo, tương tự Càn Khôn Đại Nã Di Tâm Pháp mượn sức đối phương tạo nên sức cho mình.   (Tôi nói cho bạn hay: khám phá này không phải là nhỏ.  Công tôi tu luyện Kim Dung bao nhiêu năm đó nhé.)

Chính vì thế, trên con đường đi chơi với jazz, có kết giao một chút blues hoặc một chút pop thì cũng chả sao.  Cái chính là vui chơi đó bạn.

LV: Tôi cũng như bạn, là đệ tử trung thành của Kim Dung ngay từ thuở bé, rất rành những kinh điển võ học này. Nhưng qua bao năm tu luyện thì tôi chỉ nghiệm ra một điều duy nhất: Không có võ đánh khó đỡ. Cũng như tôi, chẳng học hỏi nhiều về nhạc nói chung, và jazz nói riêng, mà cũng võ vẽ làm nhạc như ai. Jazz hay không jazz, cái nào cũng là niềm vui.

Rưng Rưng Giây Đàn Buồn

Nhìn quanh, ta thấy người, bao tấm lòng còn đang thiếp say,
Tiếng giây đàn rưng rưng niềm đau.
Nhìn ra sân trước thềm, tro rác đầy không ai quét đi,
Tiếng giây đàn như âm thầm khóc.

Em làm sao biết khi nao, tim mình như gút khăn
Cách nào gỡ mối tin yêu?
Em làm sao thấy, hỡi em, khi hồn em bít bưng,
Cho người mua bán thân em?

Nhìn xuyên qua tháng ngày, thế giới hoài xoay không đổi thay,
Tiếng giây đàn buông từng giọt rơi.
Từ bao nhiêu lỗi lầm, đã có gì cho ta nghĩ suy,
Tiếng giây đàn vẫn chưa ngừng khóc.

Anh nào có biết quanh đây, nẽo đường nao cách chia,
Nẽo nào lạc bước đi xa.
Anh nào có thấy những khi ngược giòng trôi mất anh.
Ai người sẽ báo anh hay?

Nhìn quanh chỉ thấy người, mắt nhắm nghiền như đang thiếp say
Lúc giây đàn tuôn rơi sầu đau.
Nhìn sâu kiếp người,
Tiếng giây đàn như âm thầm khóc.

While My Guitar Gently Weeps

I look at you all, see the love there that's sleeping
While my guitar gently weeps
I look at the floor and I see it needs sweeping
Still my guitar gently weeps

I don't know why nobody told you
How to unfold your love
I don't know how someone controlled you
They bought and sold you

I look at the world and I notice it's turning
While my guitar gently weeps
With every mistake we must surely be learning
Still my guitar gently weeps

I don't know how you were diverted
You were perverted too
I don't know how you were inverted
No one alerted you

I look at you all, see the love there that's sleeping
While my guitar gently weeps
Look at you all
Still my guitar gently weeps