Đường Một Chiều

• Nguyên tác: Đường Một Chiều
• Nhạc & lời: Ngu Yên 
• Trình bày: Julie Quang
• Hòa âm & phối khí: Nguyễn Quang
• Graphics: Concept by MarcMarc

Ngu Yên: Tôi viết bản nhạc này trong khi lái xe từ Dallas về Houston vào một ngày xa lộ vắng vẻ. Lái xe đường dài, một mình, là lúc đầu óc phiêu lưu theo những ý nghĩ mắc mỏ mà thường ngày không có thời giờ để tìm tòi. Sau một lúc gạ gẫm với chuyện đời, chuyện tình, chuyện không vừa ý, thông thường, sẽ bắt gặp lời thơ, ý nhạc hoặc một cốt truyện bắt đầu thành hình. Hôm đó, tôi nghĩ về chiều một đường.

Đi làm xa, mỗi cuối tuần nôn nóng trở về nhà. Gặp lại  vợ con, gặp lại bàn viết, gặp lại những quen thuộc và gặp lại mình. Những buổi chiều thứ sáu đó, chỉ một xa lộ. một hướng về, và một niềm vui lên men, phồng lớn, khi xe quanh vào đầu ngõ.

Để rồi, mỗi chiều Chủ nhật, chỉ một xa lộ, một hướng đi, một mệt mỏi thẳng đến Dallas. Ý nghĩ ‘chiều một đường’ gây một ít cảm giác khôi hài, pha một chút chua chát. Nghĩ đến việc tìm cơm kiếm áo luôn luôn là chuyện xa lạ. Mỗi người sinh ra đều có lý do, vai trò, và vị trí nào đó trong cuộc đời chung. Có người sinh ra để làm. Có người sinh ra để chơi. Tôi thuộc về hạng người vui chơi không bao giờ chán. Có người làm việc chuyên nghiệp, bắt họ chơi, họ không biết làm gì. Ngược lại, bắt người chơi làm việc, hầu hết có kết quả xấu, chưa kể lâm vào cảnh tán gia bại sản. Nếu không, người đó là một kẻ buồn muôn thuở. Cứ nhìn xung quanh đời, nếu thấy những ai thành công mà buồn nản thường xuyên, họ là những ngươi gốc chơi bị bắt đi làm.

Nếu đi học có bằng cấp, thì đi chơi cũng có đẳng cấp. Danh từ dân chơi bao gồm quá rộng rãi và quá nhiều người chơi chưa chuyên môn. Tài tử không phải là kẻ đóng phim, mà là người chơi có nghệ thuật. Người ta hay lầm ý nghĩa của tài tử. Đời nhà Minh, có một phụ nữ chuyên đời vui chơi, lấy tên là Thanh Tâm Tài Nhân (1521-1593). Thời đó, đàn ông chơi còn chết, huống chi đàn bà. Dĩ nhiên bà sinh lầm vị trí, vai trò và lý do. Nhưng danh từ tài nhân có thể thay thế cho tài tử. Tài nhân có ý nghĩa đơn giản là người sinh ra có tài vui chơi.

Miên man nghĩ đến phẩm chất vui chơi ngang với cấp bằng tiến sĩ, cảm thấy mình thật sự đã sống sai vị trí, đóng vai trò xa lạ để lãnh lương, trật bét, lý do đúng đắn để tôi hiện diện trong đời, không phải để làm việc. Bất chợt, trong khoảnh khắc cảm thương cho bản thân, ‘chiều một đường’ lộn ngược lại thành ‘đường một chiều’.

Đúng vậy: bị bắt bỏ vào thân xác. Bắt thân xác bỏ vào chuyến xe đời. Bắt chuyến xe chạy một chiều, dù hài  lòng hay bất mãn. Hướng về một nơi nào không ai biết. Tất cả chỉ đoán chừng, đoán mò, rồi tranh cãi cho mình là đúng. Mệt chưa? Đường một chiều bắt tôi phải đi hoài, đi lên tục, đi dù không muốn. Tôi dừng xe lại bên lề, ký âm ca từ, không tìm ra được câu kết. Chỉ tội nghiệp vì đường một chiều của vợ phải song song với đường một chiều của tôi. “Khúc quanh nào lặng lẽ chia phôi.”

Mãi đến hơn một năm sau, khi du hí ở New Orlean, chợt thấy mình đứng ở góc phố như những nhạc sĩ đen trắng và xì đàn hát say sưa, mặc ai cho tiền hay không. Đúng rồi, lúc “mỏi mòn dừng chân hát nơi đây”. Tôi kết luận.

Đường Một Chiều

Đường một chiều tôi đi không trở về
Qua bốn mùa, qua năm tháng lê thê
Đường một chiều tôi đi qua phù vân
Giấu con tim trong ánh trăng buồn

Chiều một đường tôi đi theo bước em
Lòng gập ghềnh suy tư nỗi muộn phiền
Nghe tiếng khóc trẻ thơ vừa chào đời
Nghe lạ lùng như tiếng mưa rơi

Chiều một đường tôi đi theo bước người
Quê quán nào mai nay sẽ dừng chân?
Đường một chiều em không đi cùng tôi
Khúc quanh nào lặng lẽ chia phôi

Bình minh lên trong hân hoan
Tôi buồn một mình
Hoàng hôn xuống trong hoang mang
Tôi buồn một mình
Rồi đêm tối trong lo âu
Tôi buồn một mình
Ngày một chiều. Giờ một chiều
Tôi buồn một mình

Đường một chiều tôi đi không chờ ai
Đường một chiều tôi đi vào tàn phai
Lúc mỏi mòn, dừng chân hát nơi đây…

Ngày Nào Trời Trở Gió

• Nhạc & lời: Ngu Yên
• Trình bày: Julie Quang
• Hòa âm & phối khí: Nguyễn Quang
• Ghi âm & final mix: Nguyễn Quang
• Photo & graphics: MarcMarc

Ngu Yên: Nếu chúng ta có thể biết trước một tiếng đồng hồ chuyện gì sẽ xảy ra, đời sống sẽ thay đổi, như một người lái xe theo lời chỉ dẫn của Google map. Nhưng nếu chúng ta biết trước tất cả những chuyện sẽ xảy đến trong đời mình, sẽ là một cuộc sống nhàm chán. Không có ngạc nhiên, nghĩa là không có sinh động.

Lúc đó, tôi vừa cua xe ra khỏi nhà hàng. Hoàn toàn không say sưa. Với một người có thể tu hết chai rượu một lít, hai chai bia chỉ để tráng miệng. Nhưng đầu óc tôi lơ mơ vì bất chợt một ý thơ xuất hiện. Thơ đến bất chợt như một người quen, không cần gõ cửa, chạy tuột vào phòng ngủ, phòng tắm, không cần tằng hắng hoặc giậm chân cho vang tiếng bước. Khi đã đến, thơ lâm li với người làm thơ. Đưa anh ta vào một thế giới khác, song song với thực tế mà hư cấu như nhân vật chính đóng phim trên màn ảnh. Hai bên lưu luyến, vuốt ve, cầm tay, ấp ủ, vì bất chợt thơ sẽ bỏ chạy, biến mất như lúc đến.

Thơ biến mất, khi tôi từ từ vượt xe qua ngã tư, đèn đỏ. Không thấy đèn, chỉ thấy thơ. Đột nhiên, tôi nghe tiếng bánh xe rít lên, hét lên như người lính đang xung phong nhìn thấy họng súng quân thù chĩa vào mình. Bừng tỉnh, nhìn, thoáng nhanh như ánh sáng, một chiếc xe truck màu đen từ trên dốc xa lộ phóng xuống, con trâu nổi điên vì bọn trẻ chọc phá, nó lao mình, chạy hùng hục, đầu ghìm, chĩa hai sừng nhọn về phía trước. Vô phước cho thằng bé nào chạy chậm.

Và thằng bé đó là tôi.

Mấy tháng sau, một ngày giữa mùa thu, tôi lái xe trở lại nơi tai nạn. Không phải tìm về kỷ niệm, không có ý định gặp lại người quen nào đã gọi xe cứu thương. Điều xui khiến, chỉ muốn tìm lại những câu thơ đã bị bánh xe cán nát, những tứ thơ thoi thóp gãy lìa, những máu thơ còn vương vất. Đậu xe khá xa, xe mượn vì xe cũ hình chữ nhật đã biến thành hình vuông, tôi thả bộ từ tốn vừa nhìn xuống mặt đường, vừa liếc lên nhìn đèn đỏ. Không ai có thể ngờ được, đời sống lại liên quan mật thiết đến màu đèn. Xanh, vàng, đỏ. Mỗi màu đều có ý nghĩa thực tế, trực tiếp cho phép di chuyển. Di chuyển có nghĩa là sinh động. Tôi học thấu khái niệm này trong những ngày nằm bệnh viện và đau nhức trên giường nhà. Rối áp dụng vào hầu hết các sự việc xảy ra, nhất là những sự việc liên quan đến người khác. Họ ngần ngừ, màu vàng. Họ đồng ý, màu xanh. Họ từ chối, màu đỏ. Đôi khi, cũng có thể lén lút trốn màu đỏ, nhưng coi chừng gặp phải trâu điên. Gần gũi nhất để áp dụng là nhìn ngắm vợ tôi. Hành động theo ba màu. Việc gì, ý định gì, tranh cãi gì, câu hỏi nào, câu trả lời nào, đều có một trong ba màu. Hãy xem màu mà hiểu, chẳng phải là tri thiên mệnh hay sao?

Đứng bên lề đường, cố tìm một vài mảnh gương bể, một dấu tích nào của cuộc tai nạn hai xe lật tung, lăn mấy vòng. Lúc đó, cảm giác tôi mơ hồ. Không nhận thấy gì ngoài từ một khoảng trắng đục xoay rất chậm. Rồi, bùm. Xem hình chụp trên một tờ báo địa phương, ghê thật, con trâu đen năm chổng bốn chân bên trong lề đường, ai đó đã bắn hạ nó để cứu thằng bé. Người thợ săn nào đã xuất hiện đúng lúc với khẩu súng trên tay. Thằng bé vấp té, bò ra khỏi vỏ rác đang bốc khói. Nhìn trong hình thấy như con ốc mượn hồn, ló mình ra khỏi vỏ.

Không một dấu vết nào chứng tỏ nơi đây đã từng có tai nạn lớn. Mưa, nắng, xe chạy, người đi, đã xóa sạch. Điều này cũng có nghĩa, bất kỳ nơi nào sạch sẽ, đẹp đẽ đều đã từng có tai nạn xảy ra. Những nơi cảm thấy an toàn, coi chừng. Rồi gió. Đúng vậy, nếu mùa thu không có gió, sẽ như nỗi buồn không có tiếng hát. Buồn rơi xuống từng mảnh, gió thổi bay lên, la đà, cuộn vào nhau, xoay tròn, trước khi chạy mất hút vào nỗi buồn khác. Như:

Gió hôn mê băng qua ngả tư đèn đỏ
Bánh xe cán lên
Gió kêu bi thương
Hồn ai nằm lâm chung
Nát trái tim sầu thao thức …

Tôi không lượm lại được bài thơ, nhưng lượm được bài hát. Tôi bắt đầu ca khúc Ngày Nào Trời Trở Gió với những câu như vậy. Khi về đến nhà, đêm đó ngủ không yên. Nhìn qua vợ, đèn xanh. Khi đã ngủ say, màu xanh đậm. Tôi đi ra sân sau, nhìn đất trời một lúc, nghe gió rượt đuổi lá từng cơn. Và tôi bắt đầu, Đi rồi về âm u trời trở gió. Thấy trong gió cuốn mùa thu bơ phờ. Ca từ và giai điệu như hai kẻ song sinh kéo nhau vào hồn viết nhạc, bất chợt giống như thơ. Vừa bước vào nhà riêng, hai kẻ này đã lục lọi, tìm kiếm những hình ảnh kỷ niệm nào đang rung động, mang ra, cắt đứt những sợi thần kinh trói buộc, níu kéo, rồi thả cho chúng bay lên. Mới đầu bay lập lòe như đôm đốm, càng bay cao càng sáng lên, sau cùng mất hút vào bầu trời rộng. Nếu không có các nhà khoa học, có lẽ, con người đã nghĩ rằng, sao trời đã thành hình như vậy. Từ trên cao, ánh sáng đó u buồn, làm lòng người xúc động, dìu tâm tư vào hành trình phiêu lưu cuối cùng của các nốt nhạc:

Ngày này năm sau, người có chờ gió…
Ngày này mai sau ai còn chờ gió về…

Ngu Yên 

Ngày Nào Trời Trở Gió

Đi rồi về, âm u trời trở gió.
Thấy trong gió cuốn, mùa thu bơ phờ.
Thấy trong tình yêu, trống vắng.
Ngày này năm xưa, ai đã chờ ai.
Ngày này năm xưa, trời trở gió…

Gió hôn mê, băng qua ngả tư đèn đỏ…
Bánh xe cán lên
Gió kêu bi thương.
Hồn ai nằm lâm chung
Nát trái tim sầu thao thức…

Gió mãi mê làm thơ
Mãi mê nằm mơ,
Bay quên về,
Cho mùa thu chết bơ phờ,
Cho người xưa mãi chờ gió…

Gió theo bước gió,
Người theo chân người.
Nắng mưa càng thêm phôi pha.
Ngày này năm sau ai có chờ ai?
Ngày này năm sau người có chờ gió?

Ngày này mai sau, ai còn chờ gió về…