Vĩnh Biệt

• Nguyên tác: Vĩnh Biệt
• Nhạc & lời: Gordon Jenkins
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Nguyễn Thảo
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Tôi không biết vì lý do gì khiến tôi say mê nhạc phẩm này đến độ trong vòng 2 tiếng đồng hồ, tôi đã hoàn tất đa số phần dịch.  Tôi hí hửng gửi bạn.  Bạn cho bài vào ngăn kéo.  Tôi hỏi.  Bạn ầm ừ, “Không hứng”.  Tôi bảo, “Đấy là lời từ biệt của nhạc sĩ Gordon Jenkins cho người vợ vừa qua đời lúc ấy.  Chuyện đời sầu não đã làm tôi yêu thích nó.”  Bạn khẳng định, “Tôi không sầu não gì ráo trọi.”  Thật là mất hứng.
Thế rồi một tuần sau đó, bản hòa âm hiện lên trong điện thư cho tôi.

LV:  Tựa đề bạn dịch là “Vĩnh Biệt” khiến tôi không thể không dựng lên đoạn đầu bài thật rền rĩ, đầy kịch tính.  Khiến tôi liên tưởng đến cái gọi là Greek tragedy!  Dằn vặt, đau khổ, éo le!  Hợp âm cũng được xử dụng để tạo nên những âm ba trái ngược nhau. Đoạn điệp khúc được chuyển qua chủ âm trưởng mang đến một mầu sắc mới cho bài, như một cách giải tỏa áp lực nặng nề của đoạn đầu.  Đây không là một bài dễ nghe!

NT:  Tôi nghĩ nhạc Jazz đã là nhạc không dễ nghe.  Đã không theo khuôn khổ bình dị, lại thích gieo những giai điệu lạ, chơi vơi, lạc lõng.  Nhưng cũng hiểu, những chơi vơi lạc lõng này đã cho ta cái ấn tượng cần thiết để chuyên chở tâm tình của ca khúc.  Nghe xong, ta vẫn văng vẳng trong tâm tư chính vì những ấn tượng ấy.
Năm đã cùng.  Tháng đã tận.  Thì đây cũng là một lời chào cuối năm, đưa tiễn 2016 vào quá khứ cùng những lo âu buồn khổ.  Vĩnh biệt 2016.

Vĩnh Biệt

Làm sao anh quên em được?
Làm sao quên bóng dáng em?
Làm sao khi ta đã
Ước nguyện tự ngày nao
Mãi hoài mình yêu nhau
Dù bao nhiêu đổi thay
Thề rằng mình chẳng khi nao
Xa nhau

Nhưng thôi bao nhiêu năm tháng
Nay đã phai nhoà, đổi thay
Còn gì mà quyến luyến
Nói câu giã từ không nuối tiếc
(Cho) dứt ân tình

Rồi ta sẽ còn sống còn
Rồi ta rẽ bước riêng tư
Đường lên cao em đi đó
Lối anh về chìm vực sâu
Cuối cùng, giờ từ ly
Đừng mang theo niềm đau
Nụ hôn này nhớ cho nhau
Chia tay

Good-Bye

I'll never forget you
I'll never forget you
I'll never forget how we promised one day
To love one another forever that way
We said we'd never say
Good-bye

But that was long ago
Now you've forgotten, I know
No use to wonder why
Let's say farewell with a sigh
Let love die

But we'll go on living
Our own way of living
So you take the high road
And I'll take the low
It's time that we parted
It's much better so
But kiss me as you go
Good-bye

Khi Ta Đã Có Em Yêu Ta

• Nguyên tác: I've Got My Love to Keep Me Warm
• Nhạc & lời: Irving Berlin
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Một trong những nhạc phẩm tôi thích nghe Billie Holiday là bài I’ve Got My Love to Keep Me Warm.  Gần đây, bỗng nhiên tôi thấy nhạc phẩm này xuất hiện trong những compilation cho mùa Giáng Sinh.  Thú thật, năm nào cũng nghe nhạc Giáng Sinh, từ ngày Tạ Ơn trở đi, một tháng ròng, tôi cảm thấy hơi bị cầm tù âm nhạc.  Khi bạn hỏi ý tôi về loại nhạc này, tôi nghĩ ngay đến những nhạc phẩm về mùa Đông hơn là Giáng Sinh; và vì vậy, Khi Ta Đã Có Em Yêu Ta xuất hiện.

LV: Tôi không biết bài này.  Khi bạn gửi cho tôi bản dịch thì mới loay hoay tìm bài nghe để lấy ý. May sao nghe được phiên bản của Tony Bennett rất ý vị, gợi cảm giúp cho tôi có ý định hát thử bài. Tuy nhiên, tôi cảm thấy được cái trở ngại tế nhị khi dùng lời Việt vào một nhạc phẩm jazz như thế này.  Gia dĩ nhạc jazz là phóng khoáng, tự do trong cách trình bày; cho nên một câu hát của nguyên bản có thể được diễn tả bằng trăm cách khác nhau.  Điều đó khiến cho người dịch tùy theo tâm cảnh mà phóng bút thành lời, thêu dệt câu cú theo hứng khởi.  Nhưng đến khi kẻ hòa nhạc như tôi, lần mò theo từng nốt nhạc thì đôi lúc tôi không theo được cái cách chuyển đổi ngôn từ để phù hợp với âm vận của bài.  Vì thế, trên mặt âm vận, tôi lại sửa lời theo cái cảm nhận thiên về kỹ thuật của tôi.  Ôi cha sao rắc rối quá!  Nhưng tôi nghĩ đó cũng là một khía cạnh tiêu biểu của jazz, năm người nhưng mười vẻ.

NT:  Có thêm điều này: tôi bắt đầu cảm thấy chật chội với từ ngữ, nhất là khi chuyển lời từ tiếng Anh tiếng Pháp.  Một phần vì có thể những chữ đó không có trong tiếng Việt, hoặc giả không có chữ cho hợp với âm vận hay nốt nhạc.  Tôi nghĩ, ngôn ngữ sống là một ngôn ngữ phải có tính thức thời, phải chuyển động để phản ảnh những trào lưu và đời sống chung quanh ta.  Chẳng hạn như ở đây, chữ icicle tôi đã chuyển là giọt băng vì không tìm thấy trong tự điển.
Tuy vậy, trong tinh thần jazz, tôi vẫn tôn trọng người hát thay đổi chữ cho hợp ý hợp tình lúc đó.  Rất là thú vị khi nghe một vài chữ bất thần tuyệt vời, và cũng buồn cười khi nghe vài chữ ngô nghê.  Tóm lại là tùy vào bản lĩnh của người hát đấy thôi.

Khi Ta Đã Có Em Yêu Ta

Khi tuyết bay ngợp trời, khi gió đông tơi bời
Riêng ta đâu màng chi băng giá
Giông bão thâu đêm, giông bão như quanh ta
Nhưng ta đã có em yêu ta rồi 

Lâu quá như quên rồi khi bão tuyết tơi bời
Long lanh treo giọt băng buốt giá
Giá buốt trên cao, giá buốt bao quanh ta
Nhưng ta đã có em yêu ta rồi

Chẳng cần chi áo khoác ấm, tuốt nốt cặp găng tay len
Ta không hề chi đêm nay, vì tình yêu rực cháy

Thiêu đốt con tim này, lửa bốc dâng lên cao
Đêm đông không làm ta nao núng
Gió tuyết đêm nay ta có chi lo âu
Khi ta đã có em yêu ta rồi

I’ve Got My Love to Keep Me Warm

The snow is snowing, the wind is blowing
But I can weather the storm
What do I care how much it may storm
I've got my love to keep me warm

I can't remember a worse December
Just watch those icicles form
What do I care if icicles form
I've got my love to keep me warm

Off with my overcoat, off with my gloves
I need no overcoat, I'm burning with love

My heart's on fire, the flame grows higher
So I will weather the storm
What do I care how much it may storm
I've got my love to keep me warm