Nếu Tháng Mười Hai

• Nguyên tác: If We Make It Through December
• Nhạc & lời: Merle Haggard
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Tôi nhớ một câu của nhà văn Toni Morrison.  Trong thời điểm khó khăn, người nghệ sĩ không bao giờ chọn giữ im lặng.  Đây chính là lúc họ phải làm việc.  Không phải là lúc dành cho đau khổ, không có chỗ cho tự thương hại, không cần nhịn nhục câm lặng, không co mình sợ hãi.  (In the time of dread, artists must never choose to remain silent.  This is precisely the time when artists go to work.  There is no time for despair, no place for self-pity, no need for silence, no room for fear.)

Bài thơ Khờ Quá, Sao Chịu Làm Lạc Đà của anh Ngu Yên có câu:  Những tổn thương thâm sâu bên trong trở thành kho tàng cho sáng tạo.

Sự khó khăn nào cũng gây tổn thương, chỉ có ít hay nhiều, phiên phiến hay sâu lút.  Từ những vết thương đó, sáng tạo nảy mầm.

Năm 1973, Merle Haggard đã viết ca khúc If We Make It Through December, và nó đã nhanh chóng trở thành một tâm ca của những người đang sống trong cảnh khốn cùng.  Nó nói lên tâm tình của một tầng lớp xã hội dường như không ai muốn ngó ngàng lưu tâm.  Một món quà Giáng Sinh đến từ cảm nhận nỗi khốn khổ, từ một người nghệ sĩ đến với những kẻ lầm than.

Năm trước, tôi vô tình nghe được bài hát này qua một người ca sĩ rất trẻ tuổi, Phoebe Bridgers.  Bản hòa âm rất hiện đại, rất monotone, rất ảm đạm, biểu tượng sự nghèo nàn.  Và tiếng hát của cô thật nhẹ như lời tự sự. Thật đầy ám ảnh. 

Năm nay, bạn muốn trở lại với một nền nhạc gần với nguyên tác hơn.  Tiếng nhạc mang nhiều âm hưởng blues như lời than thở của một kẻ đang âm thầm rơi vào hố sâu của túng thiếu nghèo khốn. 

Now I don’t mean to hate December
It’s meant to be the happy time of year
And my little girl don’t understand
Why daddy can’t afford no Christmas gift…

(Chẳng có ý gì ghét tháng mười hai
Đáng lẽ đây là thời gian hạnh phúc nhất trong năm
Và đứa con gái nhỏ chưa hiểu được
Vì sao ba nó không thể mua nỗi món quà Giáng Sinh)

Có lẽ Merle Haggard đã rơi những giọt lệ khi ông viết những lời ca ấy.

Nếu Tháng Mười Hai

Chỉ mong chóng đến cuối năm nay thì
Có lẽ mới hết bao xót xa đời cay đắng
Vào ngay lúc giá băng nhất trong mùa
Lòng lo lắng khi thấy quanh đây ngập đầy tuyết trắng

Chỉ mong đến phút hết cơn cơ cùng
Nung nấu ý nghĩ sẽ tìm đến nơi trời ấm áp quanh năm
Ngay như nếu xứ California
Cầu mong chóng đến cuối năm may ra được bình an

Việc vừa mất cách đây mới đôi ngày
Vào ngay lúc khốn khó nối tiếp nhau dồn dập đến
Dù gắng sức bao lâu nay ngày đêm
Vì mong muốn có ngày lễ cho gia đình êm ấm

Nào đâu phải không thích Giáng Sinh về
Giây phút hạnh phúc nhất cho bầy con nít
Mà con bé quá ngây thơ chưa hiểu được
Vì sao năm nay Giáng sinh không ai được vui

If We Make It Through December

If we make it through December
Everything's gonna be all right I know
It's the coldest time of winter
And I shiver when I see the falling snow

If we make it through December
Got plans to be in a warmer town come summer time
Maybe even California
If we make it through December we'll be fine

Got laid off down at the factory
And their timing not the greatest in the world
Heaven knows I been workin' hard
I wanted Christmas to be right for my girl

Now I don't mean to hate December
It's meant to be the happy time of year
And my little girl don't understand
Why daddy can't afford no Christmas gift

Điệu Buồn

• Nguyên tác: Tennessee Waltz
• Nhạc: Pee Wee King
• Lời: Redd Stewart
• Lời Việt: Trường Kỳ
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Ngô Nhật Trường
• Graphics: MarcMarc

NT:  Tennessee Waltz, Điệu Luân Vũ Tennessee, là một ca khúc nổi tiếng trong thập niên 40 và 50 qua tiếng hát Patti Page.  Đến năm 1974, ca khúc này dẫn đầu ở Nhật Bản với số dĩa đã bán được.

Là nhạc Country, tương tợ Nhạc Vàng của Việt Nam, ca khúc này mang tất cả những yếu tố để trở thành top hit trong làng nhạc C&W: giai điệu lãng mạn lôi cuốn, ca từ bình dị dễ thuộc, và ý nhạc sướt mướt một chuyện tình dang dở.

Trường Kỳ đã dịch nhạc phẩm này vào lúc phong trào nhạc trẻ đang hưng thịnh ở miền nam Việt Nam.  Nhưng có lẽ vì lời nguyên tác quá… sến, Trường Kỳ đã chuyển thành Điệu Buồn, với lời lẽ bâng quơ một nỗi buồn vô duyên cớ phổ vào điệu nhạc này.

Bài nhạc được Ngô Nhật Trường đề nghị với KẻJazz khoảng hai năm về trước.  Bản phối âm gởi đi nhưng vì nhiều lý do kể cả chuyện giãn cách vì đại dịch, NNT chưa thể ghi âm. Hai năm trôi qua trong chớp nhoáng.

Chờ hoài ngứa ngáy, buồn miệng nên bạn đã… hát thế. Thôi thì hẹn NNT một phiên bản khác vậy nha.

LV: Tôi hoàn toàn không có ý định hát bài này. Giọng của tôi không có cái chất “nhừa nhựa” như của Ngô Nhật Trường để có thể làm cho một bài phổ thông như bài này khoác lên một màu áo mới. Khổ nỗi bài gửi đi quá lâu mà không thấy rục rịch gì hết. Tôi luôn chủ trương chuyện hát ca này là chuyện vui chơi, không ràng buộc. Bởi thế nên tôi cũng không thắc mắc gì nhiều. Tôi chỉ biết 2 năm cũng là một thời gian khá dài cho nên để khỏi phải đợi nữa thì…tôi hát vậy.

Điệu Buồn

Nghìn âm thanh cũ buồn như mưa lũ
Đàn buông lên tiếng tơ chùng
Nghe thoáng xa vời, có riêng tôi vu vơ

Đèn lung linh sáng. Hồn như xa vắng
Buồn như vô cớ, vương trong lòng
Ai đây cùng nghe cung buồn với tôi

Buồn không duyên cớ, thế thôi.  
Bit nhớ nhung chi bây giờ
Lòng không biết hôm nay vì cớ sao buồn.

Buồn dâng khi sáng.  Buồn len trong tối
Buồn dâng lên khúc u ca trầm 
Trong tâm hồn nghe cung buồn thiết tha.

Tennessee Waltz

I was dancing with my darling 
  to the Tennessee Waltz
When an old friend I happened to see

I introduced her to my loved one
  And while they were dancing
My friend stole my sweetheart from me

I remember the night
And the Tennessee Waltz
Now I know just how much I have lost

Yes, I lost my little darling 
The night they were playing
The beautiful Tennessee Waltz