Biệt Ly Chỉ Làm Đớn Đau

• Nguyên tác: Breaking Up is Hard to Do
• Nhạc & lời: Howard Greenfield & Neil Sedaka
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Sau gần 10 năm, tôi lại tự hỏi vì sao mà mình đeo đuổi chuyện dịch nhạc.  Dịch để làm gì? 

Một thời tôi đã say mê nhiều ca khúc ngoại quốc mà tôi cho là quá hay, quá đẹp, và ước ao được có dịp hát bằng tiếng Việt cho người Việt nghe.  Có khi cái hay nằm trong giai điệu.  Có lúc cái đẹp từ những ca từ bóng bẩy.  Đôi khi chính vì phần hòa âm đã làm bài nhạc nổi bật, v.v…

Rồi lại tự hỏi, bài nhạc cần phải được chuyển tải đến cho thính giả Việt như thế nào? Nó phải gần giống như bản chính về giai điệu, tiết tấu, ca từ, và ngay cả phần phối khí không? Hay là ta có thể “phá” nó một chút (hay… nhiều chút)?  Chỗ này thì bắt đầu rắc rối, vì không như nhạc cổ điển, nhạc jazz và pop thường được tư hóa thành nhiều bản riêng biệt, đôi khi cùng giai điệu nhưng tiết tấu thì khác, đôi khi giai điệu bị thay đổi, và đôi khi ca từ.  Vì thế, tùy phiên bản nào ta nghe thì bản dịch sẽ như gần giống hay khác nguyên tác.

Đó là chưa nói đến chuyện chuyển từ ngữ cũng như hành văn, không thể nào hoàn toàn giống bản chính gốc.  Từ tiếng Anh hoặc tiếng Pháp qua đến tiếng Việt hầu như lúc nào cũng có những gập ghềnh, những thay đổi, nhưng theo tôi, vẫn còn hơn những ngọng nghịu hoặc vô nghĩa để cố giữ lấy “chính nghĩa”.

Nghĩ thì dễ nhưng đôi lúc sau khi ca sĩ hát xong thì giật mình, chết cha, sao cái chữ đó nghe không đúng như mình nghĩ.

Tôi nghe có người đã từng nói, bài nhạc dịch hay là bài chưa được dịch. Và họ nói: dịch là một cách giết chết bài nhạc ấy.

Biệt Ly Chỉ Làm Đớn Đau

Ngày anh hay em sẽ ra đi
Anh vẫn như không muốn tin
Ôi xa em, anh đâu còn tha thiết chi…

Bao nhiêu thương yêu sao nỡ lấy đi
Cho đời anh từ nay còn mỗi chua cay
Cho tâm tư âm u lầm than
Mới biết chia ly lòng nát tan

Khi ta còn yêu, tay trong cánh tay
Đêm từng đêm nụ hôn quá mê say
Em nhớ chăng năm tháng yêu nhau
Có biết chia ly làm đớn đau?

Người hay nói giây phút mất nhau rất đớn đau
Là trong tim tựa dao nhọn cắm sâu
Chớ tin tình của đôi ta
Giờ đã tàn lụi như tro, vì con tim vẫn khát khao yêu như bao giờ
(Giờ đã tàn lụi như tro, vì con tim luôn khao khát được mãi yêu nhau)

Anh van xin em đừng nói chia tay
Cho tình yêu cầu may tái sinh đêm này
Em hỡi em, hãy cứ yêu nhau
Lờì nói chia ly chỉ làm đớn đau
Lời nói chia ly làm nát… tan nát trái tim anh…

Breaking Up is Hard to Do

You tell me that you’re leaving
I can’t believe it’s true
Girl, there is no living without you…

Don't take your love away from me
Don't you leave my heart in misery
If you go then I'll be blue
'Cause breaking up is hard to do

Remember when you held me tight
And you kissed me all through the night
Think of all that we've been through
And breaking up is hard to do

They say that breaking up is hard to do
Now I know, I know that it's true
Don't say that this is the end
Instead of breaking up I wish that we were making up again

I beg of you don't say goodbye
Can't we give our love another try?
Come on, baby, let's start anew
'Cause breaking up is hard to do

Vừa Ngày Hôm Qua

• Nguyên tác: Hier encore
• Nhạc: Fred Ebb
• Lời: Charles Aznavour
• Bản Anh: Yesterday When I Was Young
• Lời Anh: Herbert Kretzmer
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Dạo này, buồn buồn tôi hay đốt nhang rồi ngồi nhìn làn khói trắng mỏng manh từ tốn bay lên, nhìn ánh lửa đỏ gặm nhấm lớp bột trầm màu vàng nâu, nhìn cây nhang dần dần tàn lụi. Mùi trầm man mác nhẹ nhàng nhưng tâm tư thì lại thật dạt dào bao nỗi muộn phiền vô cớ.

Bỏ hút thuốc lâu rồi.  Nghĩ lại ngày xưa cũng hay nhìn khói thuốc bay nhưng hình như trong lòng chẳng chút gì trắc trở. Chất nicotine có làm lâng lâng nhưng không náo như men rượu.  Dư sức nhẩn nha vài câu thơ cho lòng vay chút bồi hồi…

ta đi, xưa gió đưa vài dặm
ta đi, xưa mưa ướt vừa căm
quê nhà ngoảnh lại mờ trong gió
hình như không đủ buồn trong lòng
ta đi, có những ngày trú quán
lòng mốc tình khô như lá bay
ngồi quán suốt ngày trông thiên hạ
ta có sầu không ta cũng chẳng hay *

Vậy mà bây giờ, chỉ cần một làn khói nhỏ thì hồn lại chùng sâu.  Trong một quán nhỏ đâu đó bên trời Tây, có một chàng trung niên cất tiếng hát Hier encore, j’avais vingt ans.  Je caressais le temps, et jouais de la vie comme on joue de l’amour, et je vivais la nuit sans compter sur mes jours, qui fuyaient dans le temps... Giọng ấm áp ẩn chút khản đục, như vừa đủ để nhắc đến những thăng trầm trong cuộc sống.  Tự nhiên mà lòng lại rưng rưng.

*Vũ Hữu Định, Chẳng Hay

Vừa Ngày Hôm Qua

Ngày hôm qua, mùa xanh lá non
Nhẹ quá giọt nước mưa rơi, ngọt trên bờ môi tuổi thơ
Dòn tiếng cười nói vui say trong bao trò chơi nhởn nhơ
Như gió đêm đến mơn man đùa trêu cùng bao ngọn nến

Và từng điều tôi mơ ước, từng lâu đài tôi đắp xây
Trên những đồi cát thênh thang, hoài theo thời gian đổi thay
Đời sống là những cơn mơ, đêm đêm phiêu lưu đó đây
Tỉnh giấc một sáng hôm nao, chợt thấy qua rồi ngày xanh

Ngày hôm qua, đời thơm ngát hoa
Từng nốt nhạc khúc liên hoan chờ môi hồng lên tiếng ca
Từng phút lạc thú đê mê chẳng ngưng gọi tên thiết tha
Hạnh phúc lấp lánh nên tôi quên cơn ray rức khôn nguôi

Tôi lao nhanh theo khao khát, bỏ lơ tuổi xuân lất lây
Tôi chẳng hề biết tương lai đời sống cùng bao đổi thay
Lời nói nồng ngát hương thơm lao xao theo cơn gió bay
Cùng tiếng cười, tiếng nô đùa cho đêm sâu thêm men say

Vừa hôm qua, vầng trăng biếc xanh
Chờ sớm mai nắng ngọt ngào gọi tôi dậy nghe tiếng yêu
Thần thánh từng phút thanh xuân cho tôi bay cao quá cao
Nào thấy đời sống nhục nhằn chìm sau màn sương u ám

Và trò tình yêu khi ấy là bao lời trên khóe môi
Ngọn lửa tình ái đam mê bùng lên rồi tan rất nhanh
Ai đến rồi đã ra đi như hơi men, như giấc say
Và cuối cùng dứt cơn mê chỉ thấy còn lại mình thôi

Giờ còn lại bao câu hát, nhưng nghe sao thêm xót xa
Và vị đắng chát trên môi theo bao giọt nước mắt rơi
Ngày tháng hạnh phúc qua rồi, chỉ còn thương tiếc không thôi
Với bao ngậm ngùi

Yesterday When I Was Young

Yesterday, when I was young
The taste of life was sweet like rain upon my tongue
I teased at life as if it were a foolish game
The way an evening breeze would tease a candle flame

The thousand dreams I dreamed, the splendid things I planned
I always built to last on weak and shifting sand
I lived by night and shunned, the naked light of day
And only now, I see how the years have run away

Yesterday, when I was young
There were so many songs that waited to be sung
So many wild pleasures that lay in store for me
And so much pain my dazzled eyes refused to see

I ran so fast that time, and youth at last ran out
And I never stopped to think what life was all about
And every conversation that I can recall
Concerned itself with me, and nothing else at all

Yesterday, the moon was blue
And every crazy day brought something new to do
And I used my magic age as if it were a wand
I never saw the waste and emptiness beyond

The game of love I played with arrogance and pride
And every flame I lit, so quickly, quickly died
The friends I made all seemed somehow to drift away
And only I am left on stage to end the play

There are so many songs in me that won't be sung
'Cause I feel the bitter taste of tears upon my tongue
And the time has come for me to pay for yesterday
When I was young