Tag: Phạm Duy

Hai Khía Cạnh Cuộc Đời

• Nguyên tác: Both Sides Now
• Nhạc & lời: Joni Mitchell
• Lời Việt: Phạm Duy
• Trình bày: Hồ Đắc Anh Thi
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: NN Recodring Studio Saigon
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Both Sides Now là một ca khúc của Joni Mitchell mà tôi rất thích.  Lần đầu tiên tôi nghe, tôi nhớ hình như vào khoảng 12-13 tuổi.  Tuy chẳng hiểu gì về những lời ca bóng bẩy, tôi mê mẩn cái giai điệu trầm bổng du dương, cứ lên cao, lên cao, rồi bỗng dung tụt xuống nghe thật thắm thía như nỗi vui buồn vô cớ của tuổi mới lớn.

Nghe kể rằng, Mitchell đang đọc cuốn tiểu thuyết Henderson the Rain King của Saul Bellow trên một chuyến bay.  Đến đoạn Henderson, cũng đang ngồi trong máy bay, nhìn ra ngoài cửa sổ và thấy những đám mây bên dưới, cô Mitchell cũng gấp sách và nhìn ra ngoài trời.  Trong giây phút mơ màng ngắm nhìn những đám mây trắng nổi trôi bềnh bồng, giai điệu và lời ca đã tìm đến với cô ta.  Năm ấy cô chỉ vừa 23 tuổi.

Mitchell ghi âm nhạc phẩm này hai lần.  Lần đầu trong tuổi 20 dưới dạng ballad; lần thứ nhì vào tuổi 50 trong phong cách jazz.  Cả hai tác phẩm đã gây thật nhiều ấn tượng trong giới âm nhạc.

Anh Thi đã “đặt hàng” từ rất lâu.  Tôi cũng có dự định viết lại lời Việt.  Nhưng cuối cùng chúng tôi nghĩ bản dịch của Phạm Duy nghe quá thấm, nhất là nó đã nhắc nhở đến một thời tuổi thơ, nên chúng tôi đề nghị Anh Thi cứ hát như vậy.

Trong tiếng đàn rời rạc, tiếng hát của Anh Thi bay bổng nhẹ nhàng chắc chắn sẽ đưa các bạn về lại một vùng trời nào đó trong ký ức đầy mây trắng nổi trôi…

Hai Khía Cạnh Cuộc Đời

Mây xây lâu đài trên cõi trùng
Nhẹ nhàng như bông chuyn thành tơ buông
Mây như tóc thần uốn trên màn không
Tôi cho mây đẹp vô cùng.

Nhưng nay mây thay mầu trên khắp trời
Từng làn mây đen về làm mưa rơi
Bao nhiêu những điều tôi vẫn hằng mơ
Theo mây tan về tít mù.

Nay tôi xin nhìn mây tới hai lần
Nhìn khắp xa gần, nhưng vẫn cho rằng
Ðám mây, đám mây mông lung ảo huyền
Ôi mây, ôi mây, ôi mây là gì ? Mây huyền !

Như bao nhiêu chuyện thần tiên đẹp
Này là yêu anh, này là yêu em !
Bao nhiêu mối tình đến trong ngày đêm
Tôi cho yêu là lâu bền.

Nhưng nay tôi nghe chuyện như bắt đầu.
Từng người yêu nhau, từng người xa nhau.
Xa trong tiếng cười hay trong lời than.
Yêu đương hay là chán chường ?

Nay tôi xin nhìn yêu tới hai chiều
Dù ít hay nhiều, nhưng hết tin vào
Chữ yêu, chữ yêu lung linh ảo hình
Ôi yêu, ôi yêu, ôi yêu là gì ? Hỡi tình !

Lo âu hay là tự tin nhiều
Hoặc là hoang mang, hoặc là tin yêu
Bao nhiêu khát vọng, bấy nhiêu chờ mong
Tôi cho cõi đời dễ dàng

Nhưng nay tôi nghe đi sao khác thường
Bạn bè hôm qua, bạn bè hôm nay
Bao nhiêu tháng ngày, bấy nhiêu đổi thay.
Trong tay nhưng rồi mất hoài

Nay tôi xin nhìn kiếp sống hai bề
Ðời sống đi về nhưng sẽ ước thề
Sống như, sống như giấc mơ hiện về
Sinh ra, sinh ra, sinh ra làm gì ? Hỡi đời !

Both Sides Now

Rows and floes of angel hair
And ice cream castles in the air
And feather canyons everywhere
I looked at clouds that way

But now they only block the sun
They rain and they snow on everyone
So many things I would have done
But clouds got in my way

I've looked at clouds from both sides now
From up and down and still somehow
It's cloud illusions I recall
I really, really don't know clouds at all

Moons and Junes and Ferris wheels
The dizzy dancing way that you feel
As every fairy tale comes real
I've looked at love that way

But now it's just another show
And you leave 'em laughing when you go
And if you care, don't let them know
Don't give yourself away

I've looked at love from both sides now
From give and take and still somehow
It's love's illusions that I recall
I really don't know love
I really don't know love at all

Tears and fears and feeling proud
To say, "I love you, " right out loud
Dreams and schemes and circus crowds
I've looked at life that way

Oh, but now old friends, they're acting strange
And they shake their heads and they tell me that I've changed
Well, something's lost, but something's gained
In living every day

I've looked at life from both sides now
From win and lose and still somehow
It's life's illusions I recall
I really don't know life at all

Người Yêu Nếu Ra Đi

• Nguyên tác: Ne me quitte pas
• Nhạc & lời: Jacques Brel
• Bản Anh: If You Go Away
• Lời Anh: Rod McKuen
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Gần đây, tôi thích nghe lại những bài nhạc blues, và lẽ dĩ nhiên, vì tò mò, tôi lại phải tự hỏi, blues là… làm sao? 

Lớn lên ở Việt Nam, ta hay lẫn lộn nhạc jazz với nhạc blues.  Thật ra, nhạc jazz và blues cùng bắt đầu từ sự kết hợp của nhạc classic Âu Tây và nhạc dân dã Phi Châu.  Khác với jazz thiên nhiều về nhịp chõi và những nốt nhạc cầu kỳ, nhạc blues chịu nhiều ảnh hưởng bình dân từ lối hát đối đáp được tận dụng trong công việc lao động trên những cánh đồng cô-tông bao la, cũng như trong trong những buổi lễ tôn giáo của người Mỹ gốc Phi châu.  Từ loại nhạc tôn giáo (spiritual) này, cách hát buông thả theo xúc cảm đã trở thành đặc điểm của nhạc blues.  Đến thời điểm 1920, nhạc blues đã trưởng thành và được định hình với cách hành âm và hình thức 12 khuôn như ta biết bây giờ.

Nhưng nhạc blues không độc dạng.  Trên đất nước rộng lớn mênh mông, nhạc blues đã chuyển biến tùy tiện theo từng vùng, hòa nhập với những nét đặc thù địa phương và trở thành đa dạng.  Hiện nay, theo những nhà nghiên cứu âm nhạc, có trên dưới 35 loại nhạc blues chính trên thế giới, từ Classic blues, Gospel blues, Delta blues, Holler blues cho đến Memphis blues, West Coast blues, Detroit blues, Boogie-Woogie blues, Contemporary R&B.  Và dĩ nhiên, cũng có vài điệu blues nhập nhòa với jazz chẳng hạn như Jazz blues, Louisiana blues và New Orleans blues.

Đa số những bài nhạc mà ta dễ nhận ra và thường gọi là nhạc blues nằm trong loại nhạc Soul blues, một loại blues chậm, dễ nghe trong những buổi chiều tà yên ả, với ít nhiều êm dịu trong nỗi buồn sầu. 

Phiên bản Người Yêu Nếu Ra Đi này được phối theo dạng “nỗi đau dịu dàng” của soul blues.

Người Yêu Nếu Ra Đi

Người yêu nếu ra đi, một hôm nắng lên cao 
Xin hãy mang đi theo, cả mây trắng trong veo 
Lời chim hót mang đi, cùng tia nắng xôn xao 
Ngày ta mới yêu nhau, tình ta mới dâng cao 
Ngày sao thấy đi mau, và đêm vắng đêm sâu 
Trăng sáng như nâng niu, loài chim hót đêm thâu 
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi

Người mà không đi, người tình tôi còn đó 
Sẽ thấy tôi còn đây, yêu nhau như ngày qua 
Cùng vầng dương lên cao, cùng làn mây lả lướt 
Nói với lá cây xanh, theo làn gió bay quanh 
Người mà xa vắng, tôi sẽ vẫn còn
Còn vương vấn hương này, tay trong lòng bàn tay
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu chia lìa 
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

Người yêu nếu ra đi, người yêu chắc ra đi
Không có chi quanh đây, đời xa vắng đơn côi
Phòng hiu hắt xa xôi, người xa vắng nhau thôi
Tường xanh xám không nguôi dường như dáng ai soi
Người yêu sống trong tôi và tôi sống trong ai?
Tôi nói cho tôi thôi, người yêu lắng nghe tôi
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi

Người mà không đi, người tình tôi còn đó
Sẽ thấy đêm còn tôi, đêm như xưa đầy vơi
Chìm vào làn môi, nụ cười không từ chối 
Nói với mắt môi ai, duyên tình mãi không phai
Người mà xa vắng, tôi sẽ khóc thầm 
Làn nước mắt tuôn tràn, cho cuộc tình đã tan
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu chia lìa 
Người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi 

Người yêu nếu ra đi, người yêu sẽ ra đi 
Xin trái đất lang thang, đừng quay nữa nghe không 
Để có lẽ thương tâm, người yêu sẽ quay chân 
Người có biết con tim, rồi tim sẽ êm êm 
Ngừng nghe tiếng trăm năm, người yêu đã xa xăm 
Tôi chết êm trong đêm, chờ nghe tiếng yêu vang 
Người yêu nếu ra đi, người yêu nếu chia lìa, người yêu nếu ra đi...

If You Go Away

If you go away on this summer day
Then you might as well take the sun away
All the birds that flew in the summer sky
When our love was new and our hearts were high
When the day was young and the night was long
And the moon stood still for the night bird's song
If you go away, if you go away, if you go away

But if you stay, I'll make you a day
Like no day has been, or will be again
We'll sail the sun, we'll ride on the rain
We'll talk to the trees and worship the wind
Then if you go, I'll understand
Leave me just enough love to fill up my hand
If you go away, if you go away, if you go away

If you go away, as I know you must
There'll be nothing left in the world to trust
Just an empty room, full of empty space
Like the empty look I see on your face
I'd have been the shadow of your shadow
If I thought it might have kept me by your side
If you go away, if you go away, if you go away

But if you stay, I'll make you a night
Like no night has been, or will be again
I'll sail on your smile, I'll ride on your touch
I'll talk to your eyes that I love so much
But if you go, go, I won't cry
Though the good is gone from the word goodbye
If you go away, if you go away, if you go away

If you go away as I know you will
You can tell the world to stop turning till
You return again if you ever do
Oh what good is love without loving you
Can I tell you now as you turn to go
I'll be dying so till our next hello
If you go away, if you go away, if you go away