Tắt Nắng

• Nguyên tác: Ain't No Sunshine
• Nhạc & lời: Bill Withers
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Không hiểu ma nào đưa lối, quỷ nào dẫn đường, mà tôi đã mất biết bao thì giờ để dịch ca khúc này của ông Bill Withers, nhất là ngày nào chính cô bạn nhạc Minh Nguyệt cũng đã phóng bút viết những lời ca bay bướm cho bản tiếng Việt rồi.

“Nhập” thật là một chữ chính xác, vì trong phòng thâu, Bill Withers đã hát cả đoạn dài với vỏn vẹn hai chữ “I know” một cách… bị nhập.  Sau khi ra khỏi cơn mê, anh đã định làm lại đoạn nhạc này, nhưng cả ban nhạc (toàn những nhạc sĩ lão thành) đã bảo anh hãy cứ giữ như vậy.

Từ đó, đoạn I know này đã trở thành tiêu chuẩn cho ai muốn “thử lửa” với ca khúc này.

Tôi có nghe phiên bản Ain’t No Sunshine của ca sĩ Sting, nhưng ông đã lẳng lặng bỏ quên phần này khiến người nghe như tôi thấy thật… hụt hẫng.

Nhưng rồi đến phiên tôi, tôi phải công nhận là để được “nhập” không phải là dễ.  Vì thế tôi đã theo ý định đầu tiên của Bill Withers là… viết lại lời, và sau đó hát theo một tiết tấu khác.

Nhưng bạn chẳng chịu như vậy.  Lời thì được.  Tiết tấu thì không.

Thế nên, nghề chơi nào cũng lắm công phu, cụ Nguyễn Du đã bảo như thế.  Mà thật vậy.

LV: Theo tôi thì bài này sống mãi với thời gian vì cái đoạn quái quỉ chỉ có 2 chữ này.  Vì thế nên tôi mới không đồng ý với bạn khi bạn thay đổi tiết tấu của đoạn này.  Tôi cũng tự thừa nhận mình có khuynh hướng nazi độc tài khi nói đến chuyện mix nhạc ở KJ. Dạo này ai cũng có thể bị gọi là nazi nên tôi cho đây cũng là chuyện thông thường.  Xin lỗi nhé bạn già nhưng mình phải giữ đoạn này theo kiểu cũ mới được.

Có thể xem đây là một hình thức hát scat mà thỉnh thoảng hay thấy trong nhạc jazz. Người hát phải  giữ được cho làn hơi và nốt nhạc của mình nhịp nhàng với nhịp trống đồng thời phải đưa vào những nhịp chõi, chỗ nghỉ sao cho hợp ăn khớp, hoà đồng.  Khó vô cùng! Nhất là khi chỉ hát có 2 chữ. Lẩm bẩm 2 chữ đó một lúc có thể làm cho người hát bối rối không biết mình đang ở khúc nào.  Ít nhất đó là cái khó mà tôi gặp phải khi hát nhẩm theo một minh.

Khi bạn dịch bài thì bạn lại lồng cả một “câu chuyện” vào cái đoạn 2 chữ này thành ra có chút dễ giữ nhịp hơn. Tuy nhiên cái vấn đề về vần điệu tiếng Việt hát sao cho xuôi chảy lại là việc khác nữa.  Bài khó cho người hát. Không biết có khó cho người nghe không?

Tắt Nắng

Ngày như tắt nắng khi em lìa xa
Lìa xa nên gió mưa về đây
Lạnh lùng hoang vắng khi thiếu em
Cho phút giây như chậm hơn thêm
Cho tháng năm như dài hơn thêm

Nào hay em đã đi về đâu
Nào hay em có quay về đây
Chẳng còn tia nắng khi vắng em
Căn gác đây xa lạ thênh thang
Không có em, căn phòng mênh mông

Và vì sao mà em đành tâm bỏ đi?
Vì sao mà em bỏ anh mà đi thật xa?
Để anh ngày đêm chờ mong, đợi trông
Từng phút, từng giây chậm trôi, chậm trôi, chậm như ngừng trôi
Thời gian chẳng trôi mà em đâu hay mình anh cùng căn phòng vắng
Anh cố quên trong niềm đau
Ngày nắng tắt những khi em rời xa

Đời như tắt nắng khi em lìa xa
Chỉ còn bóng tối mỗi ngày qua
Ngày dài không nắng khi vắng em
Cho tối đen căn phòng nơi đây
Cho tối đen bao ngày không em
Cho tối đen tháng ngày xa em

Ain’t No Sunshine

Ain't no sunshine when she's gone 
It's not warm when she's away
Ain't no sunshine when she's gone
And she's always gone too long
Anytime she's goes away

Wonder this time where she's gone
Wonder if she's gone to stay
Ain't no sunshine when she's gone
And this house just ain't no home
Anytime she goes away

And I know, I know, I know, I know
I know, I know, I know, I know, I know
I know, I know, I know, I know, I know
I know, I know, I know, I know, I know
I know, I know, I know, I know, I know
I know, I know
Hey I oughta leave young thing alone
But ain't no sunshine when she's gone

Ain't no sunshine when she's gone
Only darkness every day
Ain't no sunshine when she's gone
And this house just ain't no home
Anytime she goes away

Vòng Nhật Nguyệt

• Nguyên tác: Sunrise, Sunset
• Nhạc: Jerrod Bock
• Lời: Sheldon Harnick
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo & Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen & LeVuMusic
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Claude Lévi-Strauss định nghĩa truyền thống như những yếu tố văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, thường có đặc điểm là bảo thủ và chống lại sự đổi mới.  Tevye, nhân vật chính trong vở nhạc kịch Fiddler on the Roof đưa ra một nhận xét rằng, nếu không có truyền thống, đời sống sẽ mất thăng bằng, dễ té như là một người đang chơi vĩ cầm mà đứng trên nóc nhà.

Vở nhạc kịch Fiddler on the Roof được viết vào năm 1964, nói về đời sống của những người Do Thái trên đất Nga khoảng đầu thế kỷ 20, vào lúc vận mệnh đất nước đang thay đổi, và sự đố kỵ thù ghét đám di dân càng ngày càng mãnh liệt.

Thù ghét vì người Do Thái luôn luôn sống theo truyền thống của họ, với hệ thống tư tưởng khác với người dân bản xứ.

Sự khác biệt thường gây ra nghi ngờ, đố kỵ, rồi dần dà thành ganh ghét thù hận.

Thù hận dẫn đến bạo động.

Trong một bối cảnh như vậy, ca khúc Sunrise, Sunset vang lên như một đóa hoa đẹp tuyệt vời.  Một đóa hoa của tình yêu thương, của thân phận làm người, của kiếp sống phù du.

Vào những ngày cuối năm, KẻJazz hy vọng Vòng Nhật Nguyệt sẽ mang đến với các bạn một chút ấm áp tình người, và một niềm hy vọng nhỏ nhoi nhưng bất diệt giữa cõi vô thường.

Vòng Nhật Nguyệt

Phải chăng mới hôm kia còn bế trong lòng?
Phải chăng mới hôm qua chập chững đi?
Mà nay lớn khôn, ta thật quá không ngờ
Từ hồi nao?

Người con gái nay như một đóa hoa hồng
Chàng trai rất hiên ngang đầy ước mơ
Mà ta nhớ hôm qua còn trẻ thơ ngơ ngác

Ngày qua, đêm lại. Ngày qua, đêm lại
Thời gian tựa con nước
Cây xanh non ngỡ như vừa mới đâm chồi
Nhưng hôm nay đã rộn ràng nở hoa

Ngày qua, đêm lại. Ngày qua, đêm lại
Thật nhanh tựa cơn gió
Xuân qua mau, chớm Thu tàn, đã Đông về
Mang theo bao nỗi vui buồn kiếp người

Giờ đây biết bao nhiêu lời nói cho vừa?
Đường kia sẽ đi xin từng bước êm
Từ nay xớt chia vui buồn có trong đời
Từng ngày trôi

Người con gái trông yêu kiều nép bên chồng
Tình yêu mãi xin cho nồng giấc mơ
Cầu cho mai sau muôn đời có nhau chung bước

Sunrise, Sunset

Is this the little girl I carried?
Is this the little boy at play?
I don't remember growing older
When did they?

When did she get to be a beauty?
When did he grow to be so tall?
Wasn't it yesterday when they were small?

Sunrise, sunset, Sunrise, sunset
Swiftly flow the days
Seedlings turn overnight to sunflowers
Blossoming even as we gaze

Sunrise, sunset, Sunrise, sunset
Swiftly fly the years
One season following another
Laden with happiness and tears

What words of wisdom can I give them?
How can I help to ease their way?
Now they must learn from one another
Day by day

They look so natural together
Just like two newlyweds should be
Is there a canopy in store for me?