Người Tình Guitar

• Nguyên tác: Johnny Guitar
• Nhạc & lời: Victor Young & Peggy Lee
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Mỗi năm, cứ khoảng giữa tháng hai là tôi lại thấy chợ búa bày hàng tùm lum, nào là kẹo sô-cô-la bọc trong giấy bạc màu đỏ màu hồng, nào là những chai rượu săm-banh đủ hạng đủ kiểu, nào là những bó hoa hồng đủ sắc đủ mùi.  Chỉ có một điều là tôi ngạc nhiên nhứt là giá hàng tự nhiên vọt lên hơn giá cả bình thường.

Thì mới nhớ ra là cái ngày lễ Valentine.  Lễ Tình Nhân.

Thiệt không hiểu từ lúc nào cái ngày lễ này đã chi phối đời sống thường nhựt của mình như vậy.  Không nhớ mua một bó hoa thì cũng không thua gì quên quà sinh nhật vợ.  Quên một lần là mang họa suốt đời…

Mà thiệt tình, theo truyền thống và văn hóa Việt thì đâu có mắc mớ gì.

Lễ Tình Nhân này, bắt nguồn từ thời La Mã.  Thời đó, lễ hội Lupercalia được tổ chức linh đình từ ngày 13 đến 15 tháng Hai, tôn thờ thần Faunus, một vị thần của fertility.  Trong buổi lễ này, họ sẽ tế thần bằng một con dê để cầu sinh sản và một con chó để thanh tẩy.  Sau đó miếng da dê sẽ được ban cho phụ nữ để giúp họ có được nhiều con cái, và cũng cho những cánh đồng để tăng phần sản xuất.

Vào thế kỷ thứ Năm, Đức Giáo Hoàng Gelasius I ban lệnh thay thế lễ Lupercalia bằng lễ tưởng niệm Thánh Valentine.  Tương truyền rằng Thánh Valentine là một linh mục; ông đã chống lại lệnh cấm kết hôn cho những người đàn ông trẻ dưới thời Hoàng Đế Claudius II.  Nhưng ông đã bí mật thực hiện những đám cưới cho các binh sĩ.  Khi bị phát hiện, ông đã bị bắt giam rồi hành quyết vào ngày 14 tháng Hai năm 269 AD.  Cũng theo truyền thuyết, ông đã gửi một lá thơ từ giã và ký ở cuối thơ: From your Valentine.  Đó là nguồn gốc của viết thơ tình Valentine.

Theo thời gian, truyền thống thay đổi từ một ngày để ca ngợi tình yêu, rồi từ tặng hoa, cho kẹo bánh, viết thiệp, đến tặng nhau những vật giá trị hơn như nữ trang… tất cả đều được tổ chức thật quy mô.

Valentine đã bị những nhà tài phiệt bắt cóc.

Sau gần 8 năm hoạt động, KẻJazz vẫn còn nghèo kiết xác, nên chỉ biết gửi đến các bằng hữu một ca khúc về tình yêu, Johnny Guitar, như một món quà tặng cho ngày hôm nay.

(Ca khúc này năm xưa hình như nhạc sĩ Huỳnh Anh hay Văn Phụng đã viết lời dưới tựa đề Đàn Trong Đêm Vắng và đã được rất nhiều ca sĩ thu thanh.  Tôi không tìm ra được bản chính nên bạn nào biết thì cho chúng tôi hay nha.  Xin cảm ơn trước.)

LV: Tôi cũng ớn nhất là ngày Valentine trong tất cả những ngày “lễ” được chế ra trong năm. Đi chợ thì đông nghẹt, giữ chỗ cho nhà hàng thì hết chỗ. Ai cũng hối hả phải làm cái gì đó cho “ý nghĩa”, nếu không thì sợ bị “mất điểm”, bị cho là “thiếu ân cần, thiếu ưu ái” với người quan trọng kia của mình. Thấy “cải lương” quá chịu không được!

Ngay cả KJ cũng bị ảnh hưởng một thời gian khá lâu. Trước đây cứ mỗi độ Valentine thì phải moi bài My Funny Valentine ra xào đi xào lại. Riết rồi tôi cũng hết ý luôn. Năm nay tôi quyết định chẳng mặc gì đến nhạc cho Valentine. Bài Người Tình Guitar này chỉ là ngẫu nhiên trùng hợp. Đang thiếu bài cho lên thì thấy bạn đã dịch xong bài nhạc ngắn ngủi, quen thuộc này nên tôi dàn dựng xong ngay để gửi cho bạn. Tới ngày hôm sau thì bạn đã thâu xong một cách êm xuôi. Tự nhiên có một bài hát thật tình tứ về người tình cho trình làng đúng dịp Valentine. Âu cũng là cái duyên.

Người Tình Guitar

Đàn thêm đi nhé, đừng ngưng tay phím, hỡi Johnny
Dù trời buốt giá, tình anh sưởi ấm trong lòng
Ta vẫn mãi luôn là kẻ si mê tiếng đàn
Những phím sắt như cột thắt linh hồn ta
Buông phím đi anh, tay phím Johnny

Giờ còn nơi đây , rồi mai xa vắng, ta vẫn yêu
Dù lòng cay đắng, lời anh luôn mãi ân cần
Sẽ chẳng có bao giờ nữa, ngay trên cõi đời
Tiếng réo rắt kêu gào khiến cho lệ rơi
Buông phím đi anh, Johnny Guitar

Johnny Guitar

Play the guitar, play it again, my Johnny
Maybe you're cold but you're so warm inside
I was always a fool for my Johnny
For the one they call Johnny Guitar
Play it again, Johnny Guitar

What if you go, what if you stay, I love you
But if you're cruel, you can be kind, I know
There was never a man like my Johnny
Like the one they call Johnny Guitar
Play it again, Johnny Guitar

Tắt Nắng

• Nguyên tác: Ain't No Sunshine
• Nhạc & lời: Bill Withers
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Không hiểu ma nào đưa lối, quỷ nào dẫn đường, mà tôi đã mất biết bao thì giờ để dịch ca khúc này của ông Bill Withers, nhất là ngày nào chính cô bạn nhạc Minh Nguyệt cũng đã phóng bút viết những lời ca bay bướm cho bản tiếng Việt rồi.

“Nhập” thật là một chữ chính xác, vì trong phòng thâu, Bill Withers đã hát cả đoạn dài với vỏn vẹn hai chữ “I know” một cách… bị nhập.  Sau khi ra khỏi cơn mê, anh đã định làm lại đoạn nhạc này, nhưng cả ban nhạc (toàn những nhạc sĩ lão thành) đã bảo anh hãy cứ giữ như vậy.

Từ đó, đoạn I know này đã trở thành tiêu chuẩn cho ai muốn “thử lửa” với ca khúc này.

Tôi có nghe phiên bản Ain’t No Sunshine của ca sĩ Sting, nhưng ông đã lẳng lặng bỏ quên phần này khiến người nghe như tôi thấy thật… hụt hẫng.

Nhưng rồi đến phiên tôi, tôi phải công nhận là để được “nhập” không phải là dễ.  Vì thế tôi đã theo ý định đầu tiên của Bill Withers là… viết lại lời, và sau đó hát theo một tiết tấu khác.

Nhưng bạn chẳng chịu như vậy.  Lời thì được.  Tiết tấu thì không.

Thế nên, nghề chơi nào cũng lắm công phu, cụ Nguyễn Du đã bảo như thế.  Mà thật vậy.

LV: Theo tôi thì bài này sống mãi với thời gian vì cái đoạn quái quỉ chỉ có 2 chữ này.  Vì thế nên tôi mới không đồng ý với bạn khi bạn thay đổi tiết tấu của đoạn này.  Tôi cũng tự thừa nhận mình có khuynh hướng nazi độc tài khi nói đến chuyện mix nhạc ở KJ. Dạo này ai cũng có thể bị gọi là nazi nên tôi cho đây cũng là chuyện thông thường.  Xin lỗi nhé bạn già nhưng mình phải giữ đoạn này theo kiểu cũ mới được.

Có thể xem đây là một hình thức hát scat mà thỉnh thoảng hay thấy trong nhạc jazz. Người hát phải  giữ được cho làn hơi và nốt nhạc của mình nhịp nhàng với nhịp trống đồng thời phải đưa vào những nhịp chõi, chỗ nghỉ sao cho hợp ăn khớp, hoà đồng.  Khó vô cùng! Nhất là khi chỉ hát có 2 chữ. Lẩm bẩm 2 chữ đó một lúc có thể làm cho người hát bối rối không biết mình đang ở khúc nào.  Ít nhất đó là cái khó mà tôi gặp phải khi hát nhẩm theo một minh.

Khi bạn dịch bài thì bạn lại lồng cả một “câu chuyện” vào cái đoạn 2 chữ này thành ra có chút dễ giữ nhịp hơn. Tuy nhiên cái vấn đề về vần điệu tiếng Việt hát sao cho xuôi chảy lại là việc khác nữa.  Bài khó cho người hát. Không biết có khó cho người nghe không?

Tắt Nắng

Ngày như tắt nắng khi em lìa xa
Lìa xa nên gió mưa về đây
Lạnh lùng hoang vắng khi thiếu em
Cho phút giây như chậm hơn thêm
Cho tháng năm như dài hơn thêm

Nào hay em đã đi về đâu
Nào hay em có quay về đây
Chẳng còn tia nắng khi vắng em
Căn gác đây xa lạ thênh thang
Không có em, căn phòng mênh mông

Và vì sao mà em đành tâm bỏ đi?
Vì sao mà em bỏ anh mà đi thật xa?
Để anh ngày đêm chờ mong, đợi trông
Từng phút, từng giây chậm trôi, chậm trôi, chậm như ngừng trôi
Thời gian chẳng trôi mà em đâu hay mình anh cùng căn phòng vắng
Anh cố quên trong niềm đau
Ngày nắng tắt những khi em rời xa

Đời như tắt nắng khi em lìa xa
Chỉ còn bóng tối mỗi ngày qua
Ngày dài không nắng khi vắng em
Cho tối đen căn phòng nơi đây
Cho tối đen bao ngày không em
Cho tối đen tháng ngày xa em

Ain’t No Sunshine

Ain't no sunshine when she's gone 
It's not warm when she's away
Ain't no sunshine when she's gone
And she's always gone too long
Anytime she's goes away

Wonder this time where she's gone
Wonder if she's gone to stay
Ain't no sunshine when she's gone
And this house just ain't no home
Anytime she goes away

And I know, I know, I know, I know
I know, I know, I know, I know, I know
I know, I know, I know, I know, I know
I know, I know, I know, I know, I know
I know, I know, I know, I know, I know
I know, I know
Hey I oughta leave young thing alone
But ain't no sunshine when she's gone

Ain't no sunshine when she's gone
Only darkness every day
Ain't no sunshine when she's gone
And this house just ain't no home
Anytime she goes away