Khoảng Trống

• Nguyên tác: Empty Chairs at Empty Tables
• Nhạc: Claude-Michel Schönberg
• Lời: Herbert Kretzmer
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics concept by MarcMarc

NT:  Nhiều hôm, trong buổi chiều dần tối, ngồi một mình với ly rượu, bất chợt một câu nhạc làm tôi nghe trong trống vắng vang dội quá khứ, dập dồn như những con sóng ngày biển động. 

There’s a grief that can’t be spoken
There’s a pain goes on and on
Empty chairs at empty tables
Now my friends are dead and gone

Người hát có một giọng rất trẻ.  Chẳng quan trọng gì.  Căn phòng chập choạng trong bóng chiều.  Cũng chẳng hề gì.  Chợt như thấp thoáng những chiếc bóng.  Ai đó? Những khuôn mặt trai trẻ quen thuộc.  Những áo chemise trắng có phù hiệu khâu trên túi.  Những quần tây xanh đen.  Những ánh mắt ngời sáng.  Những bàn tay còn lem dấu mực.

Tuổi trẻ của chúng tôi trên đất nước Việt Nam đó.

Chúng tôi có hai mươi năm làm tuổi trẻ
Chưa bao giờ hưởng trọn một ngày vui
Khi lớn lên quê hương chung lửa đỏ
Tuổi thanh xuân mà lỡ mất nụ cười
*

Hai mươi năm.  Một phần tư một đời người.  Một phần tư, nhưng tờ giấy trắng đã loang lổ máu xương, đã nhàu nát bạo quyền, đã lỗ chỗ bom đạn.  Hai mươi năm tuổi trẻ u ám thê lương.

Bạn bè chúng tôi,
bao nhiêu người tắt thở
cho một đêm sống còn
bao nhiêu người không ngủ
cho một đêm bình an
*

Chúng tôi đã sống từng ngày như thật bình thường, nhưng ai dám nói những kinh hoàng của chiến tranh đã không gây tổn thương trong tâm hồn chúng tôi?  Ai dám bảo đảm tâm hồn chúng tôi đã không bị què quặt tàn phế vì cuộc chiến? 

Ôi những đêm đen này mở mắt ra còn thấy
Ôi tiếng bom đạn này nổ trong óc chúng ta
Ôi những đêm đen này xin bạn bè xích lại
Nhìn nhau rõ mặt mày xem mất còn những ai
*

Rồi chiến tranh chấm dứt năm 75.  Kẻ thắng người thua.  Nhưng mất mát thật quá nặng nề.

Tôi ngơ ngác trên xứ lạ.  Không một người bạn mà tôi có thể nói về những gì làm tôi bức rức băn khoăn.  Không một người mà tôi tựa lưng ngồi nhìn buổi hoàng hôn sắp tắt lịm và toan tính cho ngày hôm sau. Không một người mà tôi có thể òa lên khóc vì những cảm xúc bị dồn nén từ lâu mà không cần biết họ sẽ nghĩ gì.

Không còn hứa hẹn.  Không còn mơ ước. 

Bao nhiêu năm tuy sống an lành nhưng tôi vẫn giật nảy mình mỗi khi nghe tiếng động lớn, vẫn thỉnh thoảng ú ớ cơn ác mộng trên đoạn đường di tản từ Nha Trang vào Sài Gòn.  Rồi thức dậy, vẫn sửa soạn đi học đi làm như không có gì đã xảy ra.

Rồi một buổi chiều nọ, ngồi lắng nghe tiếng hát của gã trẻ tuổi.

Oh my friends, my friends forgive me
That I live and you are gone
There’s a grief that can’t be spoken
There’s a pain goes on and on

Tự nhiên tôi ứa nước mắt.  Ngực nghe nặng nề như nghẹt thở. 

Chúng tôi có hai mươi năm làm tuổi trẻ
Có hai mươi năm làm lở dở cuộc đời
Rồi hôm nay…
*

* Hai Mươi Năm Làm Tuổi Trẻ, Vũ Thành An

Khoảng Trống

Không sao nói ra nỗi chua cay này
Không sao dứt đi cơn đau triền miên
Những khoảng trống quanh đây nơi chỗ ngồi
Vẫn nhớ thương những người đã mất

Nơi đây vẫn âm ba câu lên đường
Ngọn lửa thắp nay vẫn như còn kia
Bao mơ ước cho nhau mai sau này
Nhưng sáng mai chẳng hề thấy về

Đêm nao bên nhau, khuất nơi góc phòng
Bao đôi mắt rực sáng chung nỗi niềm
Rồi cùng vang câu hát nao nao lòng
Mà giờ ta nghe, vẫn nghe
Lời ca tha thiết, tiếng ca oai hùng
Thành khúc tiễn đưa phút sau cùng
Bên giây kẽm gai giăng lạnh lùng
Hừng đông

Anh em hãy thứ tha cho tôi vì
Anh em chết nhưng tôi vẫn còn đây
Bao chua chát nói không sao nên lời
Và vết thương muôn đời còn tươi

Trên vuông kính thấy in khuôn mặt người
Những chiếc bóng im hơi trên sàn xưa
Những khoảng trống quanh đây sao xa lạ
Khi chúng ta không còn gặp nhau

Anh em hỡi, xin chớ hỏi tôi hoài
Hy sinh đó, hy sinh rồi được chi?
Những khoảng trống quanh đây nay im lìm
Nơi tiếng ca đã ngừng muôn đời

Empty Chairs at Empty Tables

There's a grief that can't be spoken
There's a pain goes on and on
Empty chairs at empty tables
Now my friends are dead and gone

Here they talked of revolution
Here it was they lit the flame
Here they sang about tomorrow
And tomorrow never came

From the table in the corner
They could see a world reborn
And they rose with voices ringing
And I can hear them now!
The very words that they had sung
Became their last communion
On this lonely barricade
At dawn

Oh my friends, my friends forgive me
That I live and you are gone
There's a grief that can't be spoken
There's a pain goes on and on

Phantom faces at the window
Phantom shadows on the floor
Empty chairs at empty tables
Where my friends will meet no more

Oh my friends, my friends
Don't ask me what your sacrifice was for
Empty chairs at empty tables
Where my friends will sing no more

Thương Tiếc

• Nguyên tác: Dona Dona
• Nhạc & lời: Sholom Secunda & Aaron Zeitlin
• Lời Anh: Kodesh & Schwartz
• Lời Pháp: Vline Buggy
• Lời Việt: Tuấn Dũng
• Trình bày: Huy Thắng
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT:  Ở miền nam Việt Nam vào những thập niên 50, 60, 70,  nghệ thuật như trăm ngàn bông hoa đua nhau nở.  Từ văn chương, hội họa, kịch nghệ, điện ảnh cho đến ca nhạc, mọi ngành đều rầm rộ đâm chồi nẩy lộc.

Trong âm nhạc, vào thời điểm này, tuy giòng nhạc tiền chiến vẫn tiếp tục được yêu chuộng trong giới “trí thức”, nhạc Vàng lan tràn mạnh mẽ trong những xóm lao động, xen kẽ giữa những bài cải lương, nhạc lính.  Trong đám sinh viên học sinh thì những ca khúc ấn tượng của Trịnh Công Sơn đã lôi họ vào mê hồn trận với những từ vựng lạ lùng, chẳng giống những gì đã có trước đó.

Rồi nhạc trẻ.

Đa số là những bài nhạc ngoại quốc được chuyển qua lời Việt.  Trong những nhạc sĩ nổi tiếng về nhạc dịch thời bấy giờ, có Phạm Duy, Trường Kỳ, Nam Lộc đã cho thính giả nhiều bài nhạc ngoại quốc lời Việt thật… Tây, qua những tiếng hát trẻ của Thanh Lan, Cathy Huệ, Julie Quang, Paolo, Billy Shane, v.v…

Trong đó, Thương Tiếc, được nhạc sĩ Tuấn Dũng dịch từ bản Pháp Donna Donna, là một trong những ca khúc được rất nhiều người yêu thích.

Nếu các bạn đã từng theo dõi chương trình nhạc của Lê Vũ, có lẽ các bạn cũng chẳng lạ gì với tiếng hát của anh Huy Thắng.  Anh là một nhạc sĩ từ trước 75, đã một thời hát nhạc trẻ ở Sài Gòn.

Giọng hát của anh là giọng hát nhạc trẻ của thời đó. Anh cũng là một người anh lớn trong ban nhạc mà tôi từng cộng tác. Và anh đã ra đi “theo mây bay quên cuộc đời” mấy năm rồi.

Có lẽ vì vậy mà tôi thấy lòng mình thật bồi hồi khi lại được nghe anh hát ca khúc này.

Thương Tiếc

Ánh đèn vàng hiu hắt, khói trầm cay đôi mắt
Em nằm đó sao thôi cười, thôi nói?
Dáng buồn còn vương nét Mắt huyền giờ đã khép
Em nằm đó như đang mơ mộng gì

Em theo mây bay quên cuộc đời, đời đầy nghĩa thương đau
Mây đưa em bay đi tìm trời, và nơi đó em có nhớ tôi?

Em ơi ,em ơi em, hỡi người yêu dấu!
Sao em yêu vội sớm ra đi?
Em ơi, em ơi em, hỡi người yêu dấu!
Đau lòng thay phút giây xa rời

Tiếng đàn ai buông lơi. Tiếng đàn như tiếng khóc
rung từng phím tơ não nùng ai oán
Khiến lòng tôi thổn thức, khiến lòng tôi ray rức
Môi mặn đắng nước mắt thương tiếc nàng

Em theo mây bay quên tình người, người đầy những dối gian
Mây đưa em bay đi về trời và nơi đó em có nhớ tôi

Em ơi, em ơi em, hỡi người yêu dấu!
Sao đôi ta vội sớm chia ly?
Em ơi, em ơi em, hỡi người yêu dấu!
Thế rồi tôi mất em suốt đời!

Donna Donna

Il était une fois un petit garçon
Qui vivait dans une grande maison
Sa vie n'était que joie et bonheur
Et pourtant au fond de son cœur

Il voulait devenir grand
Rêvait d'être un homme
Chaque soir il y pensait
Quand sa maman le berçait

Donna, Donna, Donna, Donna
Tu regretteras le temps
Donna, Donna, Donna, Donna
Où tu étais un enfant

Puis il a grandi, puis il est parti
Et il a découvert la vie
Les amours déçues, la faim et la peur
Et souvent au fond de son cœur

Il revoyait son enfance
Rêvait d'autrefois
Tristement il y pensait
Et il se souvenait

Donna, Donna, Donna, Donna
Tu regretteras le temps
Donna, Donna, Donna, Donna
Où tu étais un enfant

Parfois je pense à ce petit garçon
Ce petit garçon que j'étais