Đâu Mắc Mớ Gì

• Nguyên tác: Why Should I Care?
• Nhạc & lời: Clint Eastwood, Linda Thompson, Carole Bayer-Sager
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Lê Vũ
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio
• Nghệ thuật sắp đặt The Horse Problem của Claudia Fontes (detail)
• Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Tôi nhớ thời mới đặt chân lên đất nước này, năm 1975, tôi thấy xứ Mỹ thật văn minh.  Trong nhà trang bị nhiều máy móc chưa hề biết, máy lạnh ướp cả không gian tĩnh mịch dù ngoài đường xe cộ vẫn nườm nượp.

Đến thời học lớp Fortran, đứng xếp hàng để leo lên một giàn máy chỉ để gõ lóc cóc mấy cái punched card.  Sau đó khệ nệ khiêng cả cái hộp đến một cái máy khủng long khác để cho chạy program.  Đến khi nhận được tờ output, thấy lỗi, thì lại phải xếp hàng lại từ đầu.  Làm một bài tập mất cả vài đêm trắng.  Nhưng vẫn thật… technologically forward, thật tân tiến.

Khoảng mươi năm sau đó, phong trào điện thoại di động xuất hiện.  Đi vào quán phở, lác đác vài đại gia nghênh ngang bước vào, đặt cái điện thoại đen đủi to đùng lên bàn ăn trước khi búng tay gọi bồi bàn.

Rồi sau đó, những phát minh điện tử ào ạt xuất hiện.  Từ cái Apple computer vuông vức như cái thùng cho đến lap top, từ DOS cho đến Windows, điện thoại gấp cho đến phone thông minh… văn minh tới tấp tấn công đời sống trong khi văn hóa vẫn tà tà như đang mê ngủ.

Bây giờ, khoa học đã bước qua một ngạch mới: AI, artificial intelligence, thông minh nhân tạo.  Máy móc đã đánh cắp mẫu giọng nói, cắt ráp hình ảnh, ghép phim, và tự đặt chuyện mà không còn cần nhiều hướng dẫn từ con người.  Chúng một mình tự học hỏi lấy.  Một ca khúc gần đây xuất hiện trên Youtube hoàn toàn là sản phẩm của AI, dùng giọng hát của Drake và The Weeknd, trình bày một ca khúc viết bởi AI, hòa âm bởi AI dựa trên mẫu mã của nhóm nhạc sĩ này.  Một ca khúc mang một tựa đề thật ăn khách: Heart on My Sleeve. Video này đã bị lấy xuống vì vi phạm “bản quyền” mặc dù cho đến hôm nay, vấn đề bản quyền và AI vẫn còn rất mù mờ. Nhưng tôi có thể tưởng tượng trong tương lai rất gần, AI sẽ tổng hợp những đặc điểm hay nhất của những giọng hát hàng đầu, những giai điệu mà đa số được mọi người yêu thích, những phối âm làm khích động người nghe, rồi tung ra hàng loạt ca khúc mới mà không còn cần đến một nghệ sĩ nào.

Có nghĩa là chúng ta sẽ bi bắt cóc bởi AI, bởi chính sản phẩm của chúng ta.

Chúng ta sẽ trở thành nô lệ của AI.

Và chúng ta sẽ tự phế thải.

Đến đây, có lẽ bạn muốn hỏi tôi: Nãy giờ nói vậy thì có ăn nhậu gì tới bài nhạc hôm nay?

Trả lời: Đó là ví dụ của chùm chữ “Đâu Mắc Mớ Gì”… vì nó không dính dáng gì đến bài hát này cả.

Đâu Mắc Mớ Gì

Còn gì trong đời nhau khi cuộc tình đau?
Phải vì anh sao không như em thầm mơ?
Thật lòng anh mong muốn ta gần nhau
Giờ mắc mớ gì đâu?

Rồi người trong tương lai, có hơn gì không?
Kề bên em, nào có tin em được không?
Rồi sau cơn mê, còn thấy em bên cạnh?
Nhưng đâu mắc mớ gì

Một người luôn quay lưng đi giây phút từ ly
Người kia, sao vẫn luôn ngồi yên
Trò yêu đương đâu ai mong thắng thua gì
Đâu biết nói gì

Giờ này em cô đơn trong đêm tối quạnh hiu
Cầm trong tay trái tim anh vụn tan
Lời thề xưa lơ lửng như vẫn nơi này
Nhưng đâu mắc mớ gì
Giờ đâu biết nói gì

Why Should I Care?

Was there something more I could have done?
Or was I not meant to be the one?
Where's the life I thought we would share?
And should I care?

And will someone else get more of you?
Will he go to sleep more sure of you?
Will he wake up knowing you're still there?
And why should I care?

There's always one to turn and walk away,
And one who just wants to stay.
But who said that love is always fair?
And why should I care?

Should I leave you alone here in the dark,
Holding my broken heart?
While a promise still hangs in the air
And why should I care?

Vẫn Mù Quáng

• Nguyên tác: I Fall in Love Too Easily
• Nhạc: Jule Style
• Lời: Sammy Cahn
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Vũ Đèo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: Studio Vũ Đèo
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo: Vũ Đèo
• Graphics: MarcMarc

NT: Tôi xin trích một câu trong loạt bài viết về hát và trình diễn nhạc jazz trên tờ báo mạng The Guardian.  “Singing jazz standards is about exploring the unique qualities of your voice and learning how to personalize the song.” Hát nhạc jazz kinh điển nhắm vào việc khai thác những đặc điểm của giọng hát và tạo nên phiên bản riêng tư cho mình.  Đối với tôi, chữ “unique qualities” và “personalize” rất đáng được quan tâm đến.

Đặc điểm của giọng hát thì ta có thể cho là trời cho.  Nhưng một phần nào đó, kỹ thuật và tập luyện sẽ giúp cho những đặc điểm đó nổi bật, cũng như mang lại thêm những nét đặc thù tiềm ẩn mà một người thiếu kỹ thuật chưa có dịp khám phá ra.  Ngoài ra, một ca sĩ nhiều kinh nghiệm thường rất thấu đáo về khả năng của mình, biết phải xử lý bài hát như thế nào để mang lại cho thính giả xúc cảm mà họ muốn được cảm nhận.  Nói như kiếm hiệp là biết dụng “nội công” để “đả thông kinh mạch” cho người thưởng ngoạn.

Ở đây, tác giả bài viết dùng jazz standards vì những ca khúc này thường có rất nhiều ca sĩ đã ghi âm, đã trình diễn khắp nơi.  Và vì vậy, để tạo ra một bản diễn hoàn toàn riêng tư, người hát thường phải “ăn dầm nằm dề” với ca khúc ấy cho đến khi giai điệu, nhịp điệu, ca từ thấm vào trong người như những con vi khuẩn, rồi bật ra như một cơn bịnh, như khi “hữu xạ” thì “tự nhiên hương”.

Thường những lúc ấy, người ca sĩ cũng quên mất chính mình đang hát.  Chỉ có tiếng hát bay bổng lan tỏa.  Lúc ấy, vô chiêu đã thắng hữu chiêu.

Tôi cảm được cái nghệ thuật ấy ở Vũ Đèo, nhất là trong ca khúc I Fell in Love Too Easily này.  Màu sắc của người ca sĩ trẻ này rất đẹp, rất biến ảo, rất lung linh.  Giọng hát của anh lướt trên gian điệu như ngọn gió trên ngàn, làm lung lay những ngọn lá, làm lăn tăn những con suối.  Nghe anh hát tôi cảm cả một cánh rừng vừa bắt đầu vào Thu, vừa đủ để làm se sắt cả thịt da.

Vẫn Mù Quáng

Tính anh vẫn hay luyến lưu nhớ nhung
Dễ nghe trái tim rung động
Dễ yêu đắm say khi tình chưa đậm sâu
Thành ra tình không bền lâu

Trái tim lẽ ra đã chai lì
Vì bao lần chết trong đắng cay
Mà sao lòng mãi lỡ quên nên anh vẫn yêu
Vẫn luôn mù quáng với tình

I Fall In Love Too Easily

I fall in love too easily
I fall in love too fast
I fall in love too terribly hard 
For love to ever last

My heart should be well schooled
'Cause I've been fooled in the past
But still I fall in love so easily 
I fall in love too fast