Trò Chơi Một Thuở

• Nguyên tác: Charade
• Nhạc: Henry Mancini
• Lời: Johnny Mercer
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT: Tôi có ý định dịch nhạc phẩm này từ lâu, nhất là sau khi nghe Kat Edmonson trình bày với giọng hát lạ lùng của cô ta. Khốn nỗi, trò Charade không giống một trò nào người Việt chúng ta chơi. Và nguyên bài nhạc lại dùng kiến trúc của trò này mà giàn dựng tâm tình câu chuyện. Tôi đâm ra chật vật với ngôn từ. Gạn bỏ hết những chi tiết về trò chơi, tôi chỉ còn giữ lại hai dòng chữ “kêu réo tên người” và “ta đoán vai nhau” để diễn tả phần nào về cách chơi. Tối nghĩa hay không, thật khó nói. Tôi gửi cho bạn. Bình thường bạn cũng hay sửa đổi chữ này câu nọ. Riêng nhạc phẩm tôi không thấy bạn hó hé gì cả.

LV: Tôi không hó hé gì vì tôi thấy không cần phải chỉnh sửa lời cho hợp với nốt nhạc của giai điệu.  Bạn dịch lời bài này thật khớp với từng nốt nhạc nên tôi không bị trở ngại gì khi thực hiện bản mẫu. Bravo!
Với cái nhìn của kẻ hòa âm thì tôi chỉ mong sao cho câu hát và giòng nhạc hòa hợp với nhau. Tôi thật không thích cải sửa lời dịch của bạn vì vừa mệt vì phải động não vừa phải cắt mất giờ dành cho hòa âm. Nhưng tôi cũng hiểu cái khó khăn không tránh được trong công việc dịch thuật này. Dịch từ tiếng Anh hoặc tiếng Pháp ra tiếng Việt trong lời nhạc phần lớn luôn có vấn đề với dấu bằng trắc. Cách vận dụng những nốt nhạc trong giòng nhạc Âu Mỹ không bị hạn chể bởi luật bằng trắc, khác xa với nhạc Việt. Nhạc jazz thay đổi tùy theo ngẫu hứng của người trình bày, giai điệu mà bạn dựa vào để dịch lắm khi không giống như giai điệu mà tôi dùng để dàn dựng bài hát. Thêm vào đó bản chất đơn âm của tiếng Việt làm cho việc ghép chữ đôi lúc khó khăn. Có lúc chỉ là dựa vào trong mường tượng của mình để chọn ra lời thích hợp. Mỗi khi nhận được bài dịch từ bạn, Ngô Nhật Trường, Phạm Đức hay cả anh Ngu Yên, tôi cũng chỉ đều lo sao cho chính tôi hát được bản nhạc với lời dịch đó.  Với khả năng của tôi, tôi ít ra phải hát được bài nhạc để làm mẫu thì  hòa âm phối khí tôi dựng lên mới có thể tạo được cảm thông cần thiết với giòng nhạc. Thế nên với những bài dịch tôi không xử lý được ngay thì tôi phải loay hoay thêm vài bữa để  chỉnh sửa lời làm sao cho tôi hát được.  Cũng may sao với nhạc phẩm Charade này bạn đã dịch ý thật khít khao và lời nhạc lại theo sát giai điệu, giúp cho việc thực hiện nó cũng tương đối dễ dàng. Cám ơn nhiều nhé!

NT: May mắn cho ta, cái cấu trúc lỏng lẻo trong nhạc Jazz đã giúp cho ta vượt qua được nhiều khó khăn với ngôn từ cũng như lúc thay đổi nốt nhạc. Nhớ nhé, đừng bao giờ cho tôi dịch nhạc cổ điển cả, mà cũng đừng rủ tôi làm trang mạng nhạc cổ điển dịch tiếng Việt. Tôi sẽ rủa bạn suốt đời.

Trò Chơi Một Thuở

Trò chơi nào thuở xuân thì
Ta đã vui như thời bé dại
Những phút tươi cười, kêu réo tên người
Ta đoán vai nhau trong đời

Trò chơi nào quá tuyệt vời
Ta vẫn bên nhau gần cuối giờ
Đôi lứa nhân tình, nhưng bóng với hình
Tan với cơn vui trá hình

Đời sao lắm khi ai ngờ
Quay lại người bỗng lạc mất
Màn nhung rũ buông hững hờ
Đâu đây điệu nhạc trầm luân

Bài ca nào quá thảm sầu
Như vẫn vang lên từ đáy lòng
Ta mãi nghe hoài, nghe mãi muôn đời
Trò chơi nào mãi khôn nguôi

Charade

When we played our charade
We were like children posing
Playing at games, acting out names
Guessing the parts we played

Oh what a hit we made
We came on next to closing
Best on the bill, lovers until
Love left the masquerade

Fate seemed to pull the strings
I turned and you were gone
While from the darkened wings
The music box played on

Sad little serenade
Song of my heart's composing
I hear it still, I always will
Best on the bill, Charade

Những Thứ Không Đâu

Nhạc & lời: Serge Gainsbourg 
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Nguyễn Thảo
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Phòng thâu: ElevenSixteen
Final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:   Như tôi đã nói trước đây, Serge Gainsbourg đã từng là một “tôn giáo” của giới trẻ bên Pháp, của một thời.  Ông là một thi sĩ kiêm nhạc sĩ tài hoa, và là nhà đạo diễn cũng như diễn viên điện ảnh.  Riêng về âm nhạc, những bài hát của ông đã được tôn thờ như thánh kinh cho giới trẻ Pháp trong thập niên 50-60 trong lúc xã hội Pháp đang trải qua thời kỳ nổi loạn tư tưởng, song song với hiện tượng Hippie ở Mỹ.
Ces Petits Riens, Những Thứ Không Đâu, cũng giống như những nhạc phẩm khác của SG, đầy dẫy những hình ảnh mới mẻ, những từ ngữ khó nắm bắt, những cách chơi chữ khéo léo của ông ta.  Đây là một bức tranh ấn tượng vẽ bằng chữ và nốt nhạc, và là tâm sự của kẽ thất tình, với những lời trách móc về một cuộc tình không ra gì.
Có lẽ cái ấn tượng này, dễ cảm nhất qua một video clip của chính SG trình bày:

Những Thứ Không Đâu

Thà ta suy tư không không
Còn hơn chẳng suy tư chi
Không đã như thế
Không có thêm bao nhiêu khê
Ta hay bâng khuâng không đâu
Hay ta hãy quên luôn đi
Không vẫn hay đấy
Không vẫn hay hơn nhiều khi

Thà ta suy tư không không
Còn hơn nhớ nhung tương tư
Em có hay biết
Nhưng có không cũng thừa dư
Xem như không thôi
Xem như đã quen lo âu
Đôi thứ em hứa
Đôi thứ không ra gì đâu

Nên đôi ba khi không đâu
Đôi lần không cho ta đâu
Ta rất chắc chắn
Tất cả chẳng phải là bao
Này đây bao nhiêu linh tinh
Gom lại dài thêm hư hao
Bao thứ không đáng
Em đã tặng ta hôm nào

Thà đau thương khi không đâu
Còn hơn sướng vui lung tung
Nước mắt rơi rớt
Em biết bao lâu nay không?
Riêng trong tim em
Con tim trống rỗng im hơi
Ta đã ghen tức
Ta muốn như em vậy thôi

Vài linh tinh như không đâu
Lúc xưa đã trao cho nhau
Em có muốn lấy
Thôi cứ mang đi dùm mau
Riêng ta không mong chi
Ta không muốn chi em đâu
Biết sống bên em
Ta sẽ thêm điên khùng mau

Ces Petits Riens

Mieux vaut ne penser à rien
Que ne pas penser du tout
Rien c'est déjà
Rien c'est déjà beaucoup
On se souvient de rien
Et puisqu'on oublie tout
Rien c'est bien mieux
Rien c'est bien mieux que tout

Mieux vaut ne penser à rien
Que de penser à vous
Ça ne me vaut rien
Ça ne me vaut rien du tout
Comme si de rien
N'était, je pense à tous
Ces petits riens
Qui me venaient de vous

Si c'était trois fois rien
Trois fois rien entre nous
Evidemment 
Ça ne fait pas beaucoup
Ce sont ces petits riens
Que j'ai mis bout à bout
Ces petits riens
Qui me venaient de vous

Mieux vaut pleurer de rien
Que de rire de tout
Pleurer pour un rien
C'est déjà beaucoup
Mais vous vous n'avez rien
Dans le coeur et j'avoue
Je vous envie
Je vous en veux beaucoup

Ce sont ces petits riens
Qui me venaient de vous
Les voulez-vous ?
Tenez ! Que voulez-vous ?
Moi ne veux pour rien
Au monde plus rien de vous
Pour être à vous
Faut être à moitié fou