Trò Chơi Một Thuở

• Nguyên tác: Charade
• Nhạc: Henry Mancini
• Lời: Johnny Mercer
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Photo & graphics: MarcMarc

NT: Tôi có ý định dịch nhạc phẩm này từ lâu, nhất là sau khi nghe Kat Edmonson trình bày với giọng hát lạ lùng của cô ta. Khốn nỗi, trò Charade không giống một trò nào người Việt chúng ta chơi. Và nguyên bài nhạc lại dùng kiến trúc của trò này mà giàn dựng tâm tình câu chuyện. Tôi đâm ra chật vật với ngôn từ. Gạn bỏ hết những chi tiết về trò chơi, tôi chỉ còn giữ lại hai dòng chữ “kêu réo tên người” và “ta đoán vai nhau” để diễn tả phần nào về cách chơi. Tối nghĩa hay không, thật khó nói. Tôi gửi cho bạn. Bình thường bạn cũng hay sửa đổi chữ này câu nọ. Riêng nhạc phẩm tôi không thấy bạn hó hé gì cả.

LV: Tôi không hó hé gì vì tôi thấy không cần phải chỉnh sửa lời cho hợp với nốt nhạc của giai điệu.  Bạn dịch lời bài này thật khớp với từng nốt nhạc nên tôi không bị trở ngại gì khi thực hiện bản mẫu. Bravo!
Với cái nhìn của kẻ hòa âm thì tôi chỉ mong sao cho câu hát và giòng nhạc hòa hợp với nhau. Tôi thật không thích cải sửa lời dịch của bạn vì vừa mệt vì phải động não vừa phải cắt mất giờ dành cho hòa âm. Nhưng tôi cũng hiểu cái khó khăn không tránh được trong công việc dịch thuật này. Dịch từ tiếng Anh hoặc tiếng Pháp ra tiếng Việt trong lời nhạc phần lớn luôn có vấn đề với dấu bằng trắc. Cách vận dụng những nốt nhạc trong giòng nhạc Âu Mỹ không bị hạn chể bởi luật bằng trắc, khác xa với nhạc Việt. Nhạc jazz thay đổi tùy theo ngẫu hứng của người trình bày, giai điệu mà bạn dựa vào để dịch lắm khi không giống như giai điệu mà tôi dùng để dàn dựng bài hát. Thêm vào đó bản chất đơn âm của tiếng Việt làm cho việc ghép chữ đôi lúc khó khăn. Có lúc chỉ là dựa vào trong mường tượng của mình để chọn ra lời thích hợp. Mỗi khi nhận được bài dịch từ bạn, Ngô Nhật Trường, Phạm Đức hay cả anh Ngu Yên, tôi cũng chỉ đều lo sao cho chính tôi hát được bản nhạc với lời dịch đó.  Với khả năng của tôi, tôi ít ra phải hát được bài nhạc để làm mẫu thì  hòa âm phối khí tôi dựng lên mới có thể tạo được cảm thông cần thiết với giòng nhạc. Thế nên với những bài dịch tôi không xử lý được ngay thì tôi phải loay hoay thêm vài bữa để  chỉnh sửa lời làm sao cho tôi hát được.  Cũng may sao với nhạc phẩm Charade này bạn đã dịch ý thật khít khao và lời nhạc lại theo sát giai điệu, giúp cho việc thực hiện nó cũng tương đối dễ dàng. Cám ơn nhiều nhé!

NT: May mắn cho ta, cái cấu trúc lỏng lẻo trong nhạc Jazz đã giúp cho ta vượt qua được nhiều khó khăn với ngôn từ cũng như lúc thay đổi nốt nhạc. Nhớ nhé, đừng bao giờ cho tôi dịch nhạc cổ điển cả, mà cũng đừng rủ tôi làm trang mạng nhạc cổ điển dịch tiếng Việt. Tôi sẽ rủa bạn suốt đời.

Trò Chơi Một Thuở

Trò chơi nào thuở xuân thì
Ta đã vui như thời bé dại
Những phút tươi cười, kêu réo tên người
Ta đoán vai nhau trong đời

Trò chơi nào quá tuyệt vời
Ta vẫn bên nhau gần cuối giờ
Đôi lứa nhân tình, nhưng bóng với hình
Tan với cơn vui trá hình

Đời sao lắm khi ai ngờ
Quay lại người bỗng lạc mất
Màn nhung rũ buông hững hờ
Đâu đây điệu nhạc trầm luân

Bài ca nào quá thảm sầu
Như vẫn vang lên từ đáy lòng
Ta mãi nghe hoài, nghe mãi muôn đời
Trò chơi nào mãi khôn nguôi

Charade

When we played our charade
We were like children posing
Playing at games, acting out names
Guessing the parts we played

Oh what a hit we made
We came on next to closing
Best on the bill, lovers until
Love left the masquerade

Fate seemed to pull the strings
I turned and you were gone
While from the darkened wings
The music box played on

Sad little serenade
Song of my heart's composing
I hear it still, I always will
Best on the bill, Charade

Nhạc Buồn

Nhạc & lời: Udo Jürgens
Lời Anh: Michael Hawker
Lời Việt: Nguyễn Thảo
Trình bày: Lê Vũ
Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
Thâu & final mix: LeVuMusic Studio
Photo & graphics: MarcMarc

NT:  Nhạc phẩm The Music Played có một giai điệu rất quen thuộc.  Tuy vậy, đi tìm chi tiết về nhạc phẩm này thì chỉ thấy tên tác giả người Áo Udo Jürgens, và có lẽ Matt Monro là ca sĩ độc nhất có ghi âm.  Tôi còn nhớ hôm đang ngồi hí hoáy với lời dịch, thì bạn đốc tôi hát nhạc phẩm Hối Tiếc của Trầm Tử Thiêng cho trang mạng LeVuMusic (https://khonglottaimusic.com/2017/11/17/hoi-tiec/).  Nay thì đến phiên tôi phải phiền bạn phần diễn, gọi là trả bữa nhé.  Và nhớ rằng, bạn là người thứ hai sẽ để lại cho đời một ghi âm của bài nhạc tình tứ này.

LV:  Tôi không phải là người thứ hai thâu âm nhạc phẩm này.  Ngoài Matt Monro ra thì chính tác giả Udo Jürgens cũng đã có thâu âm và trình diễn bài này với tựa là Was Ich Dir Sagen Will.  Tuy nhiên tôi cũng lấy làm lạ tại sao nhạc phẩm tình tứ này là ít có người hát đến thế.  Riêng tôi cũng chỉ biết bài này qua những giàn nhạc hòa tấu trước đây.  Nay có dịp thực hiện nó cũng là một cơ duyên đặc biệt.  Với tôi cái thử thách là làm sao mang vào bài một chút cảm của jazz.  Thế nhưng luẩn quẩn trong cái cố gắng jazz hóa này đôi khi cũng là bế tắc.  Thế nên cuối cùng tôi quyết định mặc kệ nó.  Cái cảm của nó tự nhiên sẽ đến.  Jazz cũng vậy.  Không jazz cũng vậy.  Thích là được rồi!


Nhạc Buồn

Nặng nề trong con tim em, im lắng tủi hờn
Thấy trong đôi mắt cay đắng, sao quá xa lạ
Giá như anh đã lên tiếng, em đã không rời
Nhìn em đi lúc ai kia hát câu nhạc buồn

Từng đôi, tay trong tay nhau, lả lướt hoa đèn
Thế nhưng em đã quay bước không nói năng gì
Có ai đã với tay níu, em đã quay lại
Nhìn em trong cánh tay kia.  Ôi nhạc buồn tênh

Mịt mù trong khói u ám, là một thoáng nhìn ra ngay
Ta đã quá thân thiết, đã yêu khi nao mà không hay
Vì sao anh quá kiêu hãnh, em đã một mình thương đau
Cho bước chân chới với em đã lạc vào vòng tay ai

Điều anh vẫn muốn em biết (nhưng) chẳng nói nên lời
Dấu sâu trong đáy tim mãi, như kẻ vô tình
Để nay anh thấy tan nát khi mất em rồi
Vòng tay ai đã ôm em.  Ôi nhạc buồn tênh
Và khi anh mất em yêu, vẫn câu nhạc xưa

The Music Played

An angry silence stayed where love had been 
And in your eyes a look I've never seen 
If I had found the words you might have stayed 
But as I turned to speak the music played

As lovers danced their way around the floor 
I suddenly watched you walk towards the door 
I heard a friend of yours suggest you stay 
And as you took his hand the music played

Across the darkened room the fatal signs I saw 
We'd been something more than friends before 
Well, I was hurting you by clinging to my pride 
He had been waiting and I drove him to your side

I couldn't say the things I should have said 
Refused to let my heart control my head 
But I was made to see the price I paid 
And as he held you close, the music played
And as I lost your love, the music played