Đời Cuồng Điên

• Nguyên tác: Mad World
• Nhạc & lời: Roland Orzbal
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Như đã nói trước đây, bài nhạc Đời Cuồng Điên là bài thứ nhì “ăn liền” vì chuyến hành du của Lê Vũ.  Tuy vậy, không có gì thoải mái “ăn liền” với ca khúc này.

Nguyên tác Mad World của Tears for Fears, ra đời vào năm 1999, nằm trong loại nhạc New Wave of New Wave (NWoNW), một sub-genre xuất hiện rồi biến mất rất mau chóng.  Tuy vậy, bài nhạc này tồn tại và được rất nhiều ca sĩ cover (lại cover).  Bản xuất sắc nhất có lẽ là của Gary Jules và tiếng đàn piano của Michael Andrew qua bộ phim Donnie Darko.

Bài nhạc “thiếu thoải mái” này cho ta một tâm trạng bi quan, bế tắc trong lời nhạc.  Giai điệu lập đi lập lại lẩn quẩn trùng trùng điệp điệp, nhưng dồn dập, như bị một áp lực vô hình, cho đến câu giải phần bridge, với ca từ mang một cảm xúc dường như bớt bi quan, nhưng thật ra thì không phải như vậy.  Rồi giai điệu nhanh chóng dẫn đưa người nghe trở lại với những áp lực bị kiềm hãm bế tắc. 

Bài nhạc có một tốc độ nhanh.  Ít ra là nhanh hơn bình thường tôi hay hát.

Tôi ghi âm vài lần, nhưng cuối cùng, phiên bản mà tôi thích nhất và đã chọn khi giọng hát của mình tự nhiên bể ra và hụt hẫng, vì không có gì hơn bằng chuyển đạt những cảm nhận nhất thời, tuy không được nét hoàn hảo mượt mà tôi cảm thấy như có vẻ gượng ép hơn là xúc cảm chân thật.

Đời Cuồng Điên

Ngồi nhìn quanh tôi nhiều người thấy quá quen thuộc
Toa xe u buồn, lắm nét chán chường
Cuộc chạy đua cho một ngày mới sắp bắt đầu
Loanh quanh vô định, đua trong miên trường
Lệ tuôn đã ngờ đầy ắp những chén rượu
Những ánh mắt nhìn, xa xăm vô hồn
Lòng buồn thiu, tôi gằm mặt uống nốt nỗi niềm
Hôm nay nơi này. Mai đây nơi nào?

Rồi đột nhiên tôi thấy cũng tức cười
Mà thấy cũng hơi ngậm ngùi
Lần chiêm bao tôi đã chết thật rồi
Mà chẳng có chi đau lòng
Lặng thinh tôi chẳng biết nói gì
Hồn trống vắng như không còn
Buồn sao khi loay hoay giữa đời này, vòng lẩn quẩn nhân gian
Điên cuồng, điên cuồng

Bầy trẻ thơ quá rộn ràng những phút ngóng chờ
Hôm nay sinh nhật, vui chơi sinh nhật
Dạy làm quen theo người đời với lắm ước định
Im nghe bao lời. Im nghe bao nhiêu lời
Ngày đầu tiên đi học lòng thấy quá bất an
Không ai quen mình, không ai quanh mình
Thầy gọi tên tôi, bài học thứ nhất vỡ lòng
Nhưng tôi vô hình. Tôi như vô hình

Thế giới quanh chỗ ngồi
Điên cuồng

Mad World

All around me are familiar faces
Worn out places, worn out faces
Bright and early for the daily races
Going nowhere, going nowhere

Their tears are filling up their glasses
No expression, no expression
Hide my head, I wanna drown my sorrow
No tomorrow, no tomorrow

And I find it kind of funny
I find it kind of sad
The dreams in which I'm dying
Are the best I've ever had
I find it hard to tell you
I find it hard to take
When people run in circles, it's a very, very
Mad world, mad world

Children waiting for the day they feel good
Happy birthday, happy birthday
And I feel the way that every child should
Sit and listen, sit and listen

Went to school and I was very nervous
No one knew me, no one knew me
"Hello, teacher! Tell me, what's my lesson?"
Look right through me, look right through me

Enlarging your world
Mad world

Anh Sẽ Mãi Yêu Em

• Nguyên tác: I'll Always Love You
• Nhạc & lời: Dolly Parton
• Lời Việt: Nguyễn Thảo
• Trình bày: Nguyễn Thảo
• Hòa âm & phối khí: Lê Vũ
• Ghi âm: ElevenSixteen Soundscape
• Final mix: LeVuMusic Studio
• Graphics: Concept by MarcMarc

NT: Những bài nhạc nổi tiếng thường hay được hát đi hát lại.  Chuyện này rất thường ở Việt Nam vì người viết nhạc thường không hát, hoặc có hát nhưng ít nổi tiếng.  Ngược lại, ca sĩ thì thường không viết nhạc.

Ở quốc ngoại, hát nhạc người khác có nhiều rối rắm hơn, nhất là về vấn đề bản quyền.  Và đa số nhạc được trình bày bởi chính người viết bài nhạc đó.  Những phiên bản khác người ta gọi là cover. 

Chữ cover có nhiều nghĩa.  Nghĩa thông thường là che đậy, che lấp (che dấu nguyên bản?).  Một nghĩa khác là dùm, chẳng hạn như làm dùm một ca, hát dùm một bài.  Thông thường một ban nhạc hoặc ca sĩ dùng một vài bài cover vì không có đủ nhạc cho một album.  Nếu là tribute, thì thường bản cover sẽ gần giống nguyên bản.  Nhưng vào thời này, những bản cover thường là một trình bày mới lạ, trong cách giàn dựng cấu trúc, cách hòa âm phối khí, cách diễn đạt cảm xúc, và đôi khi giai điệu và ca từ được biến chuyển cho nổi bật một cảm xúc hoặc ý tưởng nào đó, tuy trong nguyên bản, tác giả đã xem đó chỉ là phần phụ.

Ca khúc I’ll Always Love You, nguyên tác của ca sĩ Dolly Parton phát hành năm 1974, khá thành công.  Nhưng vào năm 1992, Whitney Houston đã mang đến thính giả phiên bản R&B/soul của cô nhấn mạnh với kỹ thuật melisma khiến cho bài nhạc đã trở thành một “thần” bản (iconic) trong giòng nhạc đương đại.

Melisma là một cách hát bắt nguồn từ thuật hát kinh Gregorian (Gregorian chant) vào thế kỷ 9, 10 bên Âu châu.  Melisma dùng một âm trong ca từ, chêm vào một hệ thống nốt nhạc để kéo dài độc âm ấy.  Cách hát này đòi hỏi người hát phải điều chỉnh được hơi thở, lấy hơi từ cơ hoành (diaphragm) để giữ cho âm được đều đặn và không bị đứt đoạn.  Whitney Houson đã dùng kỹ thuật này đến mức tuyệt hảo, hầu như là đệ nhất cao thủ trong món này.

Sau phiên bản của Whitney Houston, không ca sĩ nào dám léng-phéng cover ca khúc này bằng kỹ thuật như vậy.  Theo ngôn ngữ của một số bạn của tôi là “chỉ có chết thằng em”.

Có lẽ vì vậy mà bản dịch của tôi đã nằm trong mớ nhạc “chờ thời” từ rất lâu.

Gần đây, Lê Vũ báo tin cho tôi hay là gia đình sắp đi vacance cho nên phải tung ra một loạt ca khúc “ăn liền” chứ không thì không kịp cho chàng vừa hòa âm phối khí, vừa chỉnh sửa giọng hát ca sĩ, vừa final mix, post-production, v.v…  Kỳ diệu thay, Anh Sẽ Mãi Yêu Em, phiên bản Việt “thời cổ đại” đã được gửi đến hộp điện thư của tôi.

Nguyên bài giới thiệu tôi nói về melisma, nhưng phiên bản này thì hoàn toàn dựa trên tâm tình của bài nhạc, với nhiều xúc cảm.  Melisma, thôi không dám đâu. Chỉ có chết thằng em.

LV: Ngày xưa, thuở bắt đầu tập tễnh học đàn tôi có quen biết khá nhiều bạn đánh đàn. Có một đứa bạn thì đánh bài nào cũng được, ngón tay nhanh như chớp. Nhìn nó đánh đàn thì mình chỉ có ngẩn tò te, chịu thua vì không sao theo kịp nó. Lúc đó thì tôi phục anh chàng này lắm.

Sau đó ít lâu thì tôi lại làm quen thêm môt người bạn khác cũng rất mê đàn. Đứa bạn này thì có cách đánh đàn khác với đứa trước. Không nhanh như chớp, nhưng câu nào nghe cũng nghe trơn tru, ngọt lịm. Nghe rất thích. Lúc đó thì tôi chỉ biêt là tôi thích cách đàn đứa bạn sau này hơn. Không thắc mắc là tại sao.

Sau này tôi mới nghiệm ra là chính tâm tình gói ghém trong những câu đàn như của người bạn sau này đã làm cho tiếng đàn trở lên lôi cuốn. Còn đánh đàn như kiểu đứa bạn trước thì dù có kỹ thuật tốt nhưng tôi lại nghe không thấm thía. Từ đó tôi luôn tâm niệm là đừng có quá quan tâm về kỹ thuật quá mà quên đi tâm tình trong ý nhạc.

Tôi cũng đồng ý với bạn là phiên bản bài này do Whitney Houston hát đã làm chột dạ rất nhiều người muốn thử lửa. Bởi thế khi bạn cho bài này vào trong danh sách những bài cần thực hiện thì tôi cứ việc tảng lờ đi…Trong bụng nghĩ chừng nào kiếm được người hát được melisma cho ra hồn rồi hãy tính tiếp… Cho đến khi gần đây nghe được phiên bản của Dave Fenley mà bạn gửi cho tôi…

Nghe Dave Fenley hát nhắc cho tôi một điều mà tôi đã quên: Phong cách, tâm tình quan trọng hơn kỹ thuật. Nhất là khi nói chuyện về nhạc. Kỹ thuật của WH thì không cách nào theo được nên chỉ nên dựa và khả năng diễn tả tâm tình của người hát mà thôi. DF không hát kiểu WH hát nhưng cách diễn tả của người ca sĩ này, dù không phải là giọng ca bel canto, cũng tạo rung động tuyệt vời cho người nghe như tôi. Vì thế nên tôi phấn khởi soạn phiên bản cho KJ này nội trong một đêm. Mong là tiếng hát dù cũng không phải là bel canto của bạn vẫn có thể tạo được rung động không kém.

Anh Sẽ Mãi Yêu Em

Vì nếu anh còn đây
Sẽ khiến em càng thêm nhiều bối rối
Thì thôi đành, anh sẽ đi
Muôn nẻo đường sẽ giữ hoài hình bóng em

Và anh muôn đời yêu mãi em
Muôn đời xin mãi yêu
Em, người dấu yêu

Từng vui buồn ngày có nhau
Giữ mãi trong hồn những kỷ niệm thương yêu
Giờ ly biệt, đừng nói chi
Hãy nhớ vì số kiếp mình đành xa nhau

Và anh muôn đời yêu mãi em
Muôn đời xin mãi yêu

Anh xin cuộc đời mai sau
Sẽ mang lại biết bao điều em hằng ước muốn
Và mong em hạnh phúc với người
Những tháng ngày luôn ngập tràn yêu thương

Và anh muôn đời yêu mãi em
Muôn đời yêu mãi em…
Muôn đời yêu mãi em…
Muôn đời xin mãi yêu…
Em… người dấu yêu
Muôn đời xin mãi yêu…

I’ll Always Love You

If I should stay
I would only be in your way
So I'll go, but I know
I'll think of you every step of the way

And I will always love you
I will always love you
You, my darling, you

Bittersweet memories
That is all I'm taking with me
So, goodbye. Please, don't cry
We both know I'm not what you, you need

And I will always love you
I will always love you

I hope life treats you kind
And I hope you have all you've dreamed of
And I wish you joy and happiness
But above all this I wish you love

And I will always love you
I will always love you
I will always love you
I will always love you