Tokyo, Một Đêm Mưa

Nhạc & lời: D. Suzuki
Lời Anh: G.Seldem, M.Brown Lời Việt: Dục Trình bày: Lê Vũ Hòa âm & phối khí: Lê Vũ Ghi âm & final mix: LeVuMusic Studio Photo & graphics: Dục

NT: Trước hết, phải cảm ơn anh Dục đã giới thiệu với KẻJazz một nhạc phẩm jazz Nhật vào ngay lúc KJ đang có ý định tìm hiểu và giới thiệu nhạc jazz từ những quốc gia hoặc văn hóa ít được biết đến. Tôi cũng được biết Tokyo có rất nhiều jazz club, và văn hóa jazz rất phổ biến ở thành phố này.  Cũng như nhiều lần trước đây, Dục đã dịch sẵn lời việt, cũng như tạo sẵn graphics cho bài.   

Để giới thiệu, tôi đã lục khắp mạng mà vẫn không thấy một tài liệu gì đáng biết về ca khúc One Rainy Night in Tokyo và ngay cả  người nhạc sĩ . Lại nữa, cũng một ca khúc mà lại có 3, 4 tên tác giả, từ D. Suzuki (Domei Suzuki?), Suzuki Michiaki đến Kuwabara Yukiko.  Và chỉ có Brenda Lee là ca sĩ tôi biết đã ghi âm ca khúc này vào năm 1965 (phát hành tại Tokyo).

Bài nhạc này rất bình dị, từ giai điệu đến ca từ (Anh ngữ, vì tôi hoàn toàn mù tịt tiếng Nhật). Tuy không gây cho tôi ấn tượng gì, nhưng lại khiến tôi suy nghĩ nhiều đến buổi nói chuyện với Ngô Minh Trí. Phải chăng nhạc jazz (thuần túy?) chỉ dành cho những ngôn ngữ (và văn hóa?) có nguồn gốc từ tây phương? Ngay cả khi bài nhạc jazz được viết bởi nhạc sĩ Á châu, họ có phải bỏ hết những cá tánh, những đặc thù văn hóa để được công nhận là… jazz? Và sẽ có hay không, dòng nhạc jazz Việt Nam?

LV: Thoạt đầu tiên nghe bài nhạc này tôi đã nghĩ rằng nhạc nghe rất “Nhật” nhưng không có mang những nét quen thuộc của jazz mà ta thường nghe.  Thế nhưng đây là một bài rất phổ thông ở Nhật mà anh Dục giới thiệu là jazz. Sau đó tôi lại còn đọc được đối thoại giữa bạn và nhạc sĩ Ngô Minh Trí về jazz khiến tôi còn suy nghĩ thêm nữa cá tánh riêng của nhạc phẩm này.

Tôi chắc rằng NMT sẽ không công nhận bài này là một bài nhạc jazz. NMT đã cho rằng những cố gắng để jazz hoá một số nhạc phẩm Việt ngày trước cũng chỉ là uổng công thôi vì phong cách nhạc Việt không gần gũi với nhạc jazz vì khác việt trong ngôn ngữ và văn hoá. Theo như vậy thì người nào gọi bài nhạc Nhật này là nhạc jazz thì là kẻ không hiểu gì về nhạc jazz sao?

Tôi nghĩ NMT có chút khắt khe, cứng ngắc trong quan điểm của mình. Nhưng anh là người được đào luyện chính quy về nhạc cổ điển và nhạc jazz ở trên đất Mỹ này nên dĩ nhiên nhận xét của anh phải có trọng lượng.  Tuy nhiên như vậy có đúng không?  Với tinh thần của jazz là cởi mở, hứng đâu làm đó, phá vỡ khuôn cách cố hữu thì tại sao lại gò bó chỉ trong khuôn khổ nhạc Âu Mỹ.  Tôi từ chối việc phải chấp nhận là nhạc Đông Phương không làm ra jazz được.

Nói cho cùng thì nhạc jazz xuất phát từ đất Âu Mỹ nên làm sao tránh được cái nhìn như vậy. Thế nhưng chẳng lẽ không thể nào có nhạc jazz mang tính cách Đông Phương sao? Cái khuôn khổ nhạc jazz của Âu Mỹ chỉ được dựng lên sau này, sau khi người da đen đã thành công mang nhạc của họ vào nền văn hoá Âu Mỹ.  Lúc đầu nhạc jazz ban sơ chỉ là hứng lên thì đánh thôi, đâu có theo khuôn khổ, luật định gì đâu? Người sau sắp loại thành hệ thống cho những lý thuyết này nọ để giải thích cho học trò và nghiên cứu.  Nhạc Ba Tây bossa nova cũng vậy; cũng được chấp nhận như một đường lối khác của jazz.  Như vậy tại sao nhạc Đông Phương không thể được xem là jazz với tính cách Đông Phương của nó? 

NT: Hôm nọ bạn có nói rằng mai mốt khi về hưu, có lẽ bạn sẽ ghi danh học nhạc… jazz. Tôi nghĩ đây có thể là đề tài cho luận án cao học của bạn đấy.

LV: Nói chơi cho vui chứ chỉ có điên mới nghĩ đến chuyện học hành nữa.  Thêm nữa tôi cho rằng đôi lúc bằng cấp mà không đi đôi với thực tiễn thì cũng vô nghĩa.  Nói lý thuyết cho hay nhưng không làm được bài nhạc jazz cho ra hồn thì uổng công đèn sách mất.  Thế giới này có biết bao gương nhạc công ca sĩ thành công vượt bực mà chẳng có chút bằng cấp nào.  Có người còn không đọc nốt được thì sao?  Hơn nữa học về nhạc jazz thì tôi chịu thua.  Cho đến giờ này tôi vẫn không biết jazz là gì, ở đó mà còn có chuyện đi học.  Thôi nói tào lao miên man chẳng vào đâu.  Mời thính giả thưởng thức một bài nhạc jazz (?) Nhật.

 

Tokyo, Một Đêm Mưa page

Đêm nào mưa gió bên trời Tokyo,
Có chàng lữ khách lang thang trên đường,
Có nàng thiếu nữ tóc đọng mưa buồn,
Rồi hai trái tim chung một nhịp đường.

Trời đêm giông tố hai ta đứng trú,
Hiên nhà ai đó mối tình vừa chớm,
Ấm trong vòng tay khách giang hồ,
Ngước lên nàng nói "I love you!".
One Rainy Night in Tokyo

One Rainy Night In Tokyo
One lonely boy no place to go
One lovely girl rain drops in hair
Two people meet they make a pair.

It never fails to happen here
It needs no special time of year
And when he says, I love you
There's little else you can do

6 thoughts on “Tokyo, Một Đêm Mưa”

  1. Một phần nào tôi đông ý với giải thích của anh ấy về tính cách jazz trong bài vắng tín hiệu jazz như “đêm mưa Tokyo” này. Thật ra chơi bosso nova cho nó cũng đã vô tình gạt “ cảm nhận Jazz” vào bờ lề phiên bản. Nếu mình nghe một ca sĩ Nhật hát bài này theo beat truyền thống dành cho nó thì màu Jazz có cơ hội rõ nét hơn.
    Cám ơn những cống hiến hiếm hoi này của nhóm Kẻ Jazz dành cho người nghe.

    Like

    1. Rất cám ơn lời bình của bạn. Rất tiếc trên mạng không tìm ra được bao nhiêu phiên bản để thẩm định. Chúc bạn nhiều sức khỏe. NT

      Like

  2. Không cứ jazz là dành riêng thuận tiện cho một nền âm nhạc nào . Đặc tính của jazz là phá cách, liberal, unplugged .Bên ngoài những protocols kẻ chơi jazz có thể thay đổi structure bài hát kèm theo expressive performance để phá phách ranh giới của sự đối xử xa lạ với jazz,leo vào phủ kín hồn jazz,hiệp hòa cùng hơi thở jazz ,cuối cùng làm thành chính đấy là jazz. Ví dụ : bạn có thể sẽ đắm chìm trong jazz với Vết Thù Trên Lưng Ngựa Hoang, Loan Mắt Nhung, Lầm, Thuở Ấy Có Em ,Những Chiều Không Có Em, Cho Em Quên Tuổi Ngọc hay Nỗi Lòng và nhiều nữa… Do Jazz đòi hỏi một chất giọng cho riêng nó ,hiếm thấy trong ca sĩ Việt .Một cú đấm thôi sơ đo ván jazz Việt nữa là jazz fan mình rất thiếu , nghe chưa hết bài đã dong tay đầu hàng .

    Like

    1. Cám ơn anh Đức Nhâm, KJ rất đòng ý với anh là nhạc Jazz chung chung không phải là nhạc “hot”. Nhạc jazz Việt thì lại càng thiếu “fan”. Thôi thì cũng đành, có chơi thì có chịu, phải không? Đề tài tranh luận “nhạc jazz là gì” thì có lẽ cũng giống bao ngành nghệ thuật khác, vẫn còn sôi nổi. Hy vọng KJ vẫn là một nơi chốn để mỗi cuối tuần các bạn yêu nhạc (jazz) có nơi ghé thăm và trao đổi ý kiến. Chúc anh nhiều sức khỏe. NT

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s